صاحبان توهم حقیقت مطلق، با فریز کردن تاریخ و جامعه در الگویی از پیش تعیین شده و با پافشاری بر ایدههایی که بارها در آزمایشگاه تجربه، شکست خورده است، جامعه را عملا به بنبست تاریک درافکنده و توسعه را ناممکن مینماید. در این توهم، "واقعیت"، مهم نیست و ملاک عمل قرار نمیگیرد، بلکه آنچه اهمیت دارد امور ذهنی حاکمان است که میخواهند علیرغم هزینهها و رنجهایی که برای مردمان فراهم میکنند، آنها را اعمال نمایند. توهم وصول به حقیقت مطلق، صلب و سختترین توهمی است که شکستناش، اگر محال نباشد، دست کم بسیار دشوار و بسیار پر هزینه است.
