Трамп се откажа од заканата за царини поради Гренланд по разговорите со НАТО во Давос

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека нема да воведува царини за европските земји кои беа планирани за 1 февруари, по она што тој го нарече договор за „рамка за иден договор“ за иднината на Гренланд и поширокиот арктички регион, по разговорите со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Давос.

Трамп ја објави одлуката неколку часа по говорот на Светскиот економски форум, каде што рече дека нема планови да употреби сила за да ги принуди САД да ја преземат контролата врз Гренланд, но дека ќе продолжи да инсистира на разговори за улогата на САД во областа.

„Изградивме рамка за иден договор во врска со Гренланд и, всушност, целиот арктички регион. Ова решение, доколку се финализира, ќе биде многу добро за САД и за сите земји-членки на НАТО“, напиша Трамп на мрежата Truth Social, додавајќи дека најавените царини повеќе нема да стапат во сила.

Тој рече дека понатамошните преговори ќе ги водат потпретседателот Џ.Д. Венс, државниот секретар Марко Рубио и специјалниот пратеник Стив Виткоф, кои ќе му известуваат директно за напредокот на разговорите.

Европските претставници претходно остро реагираа на најавите на Трамп, предупредувајќи дека воведувањето царини поради прашањето за суверенитетот на Гренланд би можело сериозно да ги наруши односите меѓу САД и нивните европски сојузници.

Гренланд е полуавтономна територија што му припаѓа на Кралството Данска и има значајна геостратешка позиција на Арктикот. Американскиот претседател Доналд Трамп повторно го отвори прашањето за преземање на островот од страна на САД во првите недели од неговиот нов мандат, тврдејќи дека е клучен за безбедноста на САД и НАТО, особено во контекст на руското и кинеското присуство во арктичкиот регион.

Кон средината на јануари, Трамп се закани дека ќе воведе тарифи од 10 проценти на увозот од осум европски земји - вклучувајќи ги Данска, Германија, Франција и Обединетото Кралство - кои одбија да ја поддржат неговата иницијатива за Гренланд. Тој, исто така, најави можност за зголемување на овие тарифи на 25 проценти од јуни доколку не се постигне договор.

Заканите предизвикаа силни реакции низ цела Европа. Европската комисија и неколку влади предупредија дека таков потег може да доведе до сериозна ескалација на трговските спорови и да ги оштети трансатлантските односи. Некои европски претставници, исто така, ја разгледаа можноста за одмазднички мерки, вклучително и користење механизми за заштита на ЕУ од економска принуда.

Прашањето за Гренланд доминираше и во дискусиите на Светскиот економски форум во Давос, каде што Трамп за прв пат јавно ја отфрли воената опција, но во исто време повика на „итни преговори“ за иднината на островот. Данска и Гренланд постојано велат дека не се подготвени да разговараат за промена на суверенитетот, но остануваат отворени за соработка во врска со безбедноста на Арктикот во рамките на НАТО.

Пресвртот дојде по средбата на Трамп со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на 21 јануари, кога американскиот претседател објави дека е постигнат договор за рамката на идниот договор и дека воведувањето на царини планирани за почетокот на февруари се откажува.