Υπολογίζοντας τις ζημιές από τον «Τυφώνα Τραμπ»
Απειλεί η πολιτική Τραμπ την αγορά της τέχνης; Θετική είναι η απάντηση που δίνουν όσοι ασχολούνται με τον χώρο και εκτιμούν πως τα μέτρα ελέγχου προσωπικών δεδομένων που ανακοίνωσε ο αμερικανός πρόεδρος για τους επισκέπτες 42 χωρών που εντάσσονται στο πρόγραμμα απαλλαγής βίζας θα προκαλέσουν αναταραχή στο συγκεκριμένο οικονομικό πεδίο.
Συγκεκριμένα η πρόταση της κυβέρνησης Τραμπ προβλέπει από τους πολίτες που θα επισκέπτονται τις ΗΠΑ χωρίς βίζα την παράδοση πενταετούς ιστορικού στα κοινωνικά μέσα, δέκα ετών email, όλων των τηλεφωνικών αριθμών και βιομετρικών δεδομένων όπως πρόσωπο, δακτυλικά αποτυπώματα, DNA και ίριδα, καθώς και πληροφορίες για τα μέλη της οικογένειάς τους.
Για να μιλήσουμε με αριθμούς το 2024, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσώπευαν περίπου το 43% των παγκόσμιων πωλήσεων στην αγορά τέχνης, σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα του τραπεζικού οργανισμού UBS και της εταιρείας που διοργανώνει τις μεγαλύτερες φουάρ παγκοσμίως, της Art Basel.
Οι χώρες των οποίων οι πολίτες θα υπόκεινται σε αυτές τις νέες απαιτήσεις αντιπροσωπεύουν συλλογικά το 34% των παγκόσμιων πωλήσεων. Πρόκειται για συλλέκτες, γκαλερίστες, επιμελητές, μελετητές και καλλιτέχνες που κινούν ολόκληρο το συγκεκριμένο οικονομικό σύστημα.
Οι εμπειρογνώμονες προειδοποιούν ότι η εισαγωγή τέτοιων γραφειοκρατικών εμποδίων θα μπορούσε να αποτρέψει τη διεθνή κινητικότητα των παραγόντων της αγοράς, αναγκάζοντάς τους να κατευθυνθούν προς άλλες αγορές, υποστηρίζει σε ανάλυσή του ο πρώην πρόεδρος και εκτελεστικός διευθυντής του πολιτιστικού και ιστορικού κέντρου Weeksville Heritage Center με έδρα στο Μπρούκλιν, Ρομπ Φιλντς, στο εξειδικευμένο σε θέματα τέχνης διαδικτυακό περιοδικό hyperallergic.
Το παράδειγμα του Brexit και η μετατόπιση δραστηριοτήτων στο Παρίσι δείχνουν πόσο γρήγορα η αγορά μπορεί να προσαρμοστεί και να παρακάμψει περιοριστικά μέτρα. Οι συλλέκτες και οι οίκοι δημοπρασιών ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικούς κόμβους, όπως η Κίνα, το Χονγκ Κονγκ, η Σιγκαπούρη, η Ινδία, οι χώρες του Κόλπου και η Αφρική, μειώνοντας τη διεθνή ροή στην αμερικανική αγορά.
Η επίπτωση δεν περιορίζεται στις πωλήσεις: διεθνείς εκθέσεις, δανεισμοί έργων, residencies (προγράμματα που παρέχουν σε καλλιτέχνες χώρο και χρόνο για τη δημιουργία νέων έργων) και συνεπιμελημένες εκθέσεις θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες, καθώς επιμελητές, συντηρητές και μεταφορείς μπορεί να αρνηθούν να ταξιδέψουν υπό τέτοιους περιορισμούς.
Η αποδυνάμωση της διεθνούς εμπιστοσύνης θα μπορούσε να πλήξει τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών ως κέντρου τέχνης, το οποίο έχει βασιστεί επί δεκαετίες και στην ευκολία συναλλαγών.
Οι υπεύθυνοι της αγοράς καλούνται να δράσουν γρήγορα. Η δημόσια διαβούλευση για τον κανόνα λήγει στις 9 Φεβρουαρίου, αλλά ουσιαστική δράση και ενεργή παρέμβαση θα πρέπει να λάβουν άμεσα πολιτικοί και θεσμικοί παράγοντες. Αν τα συγκεκριμένα μέτρα τεθούν σε εφαρμογή, η αγορά τέχνης, όπως πάντα, θα προσαρμοστεί. Και η προσαρμογή αυτή ενδέχεται να σημαίνει μετακίνηση δραστηριοτήτων εκτός Ηνωμένων Πολιτειών.
Σπάνιος Μποτιτσέλι επιστρέφει στην αγορά
Ενα σπάνιο έργο του Σάντρο Μποτιτσέλι (και του εργαστηρίου του) επιστρέφει στην αγορά ύστερα από περισσότερες από πέντε δεκαετίες που βρισκόταν στην ίδια ιδιωτική συλλογή. Και μόνο η εμφάνισή του αρκεί για να αναδειχθεί η δημοπρασία της 4ης Φεβρουαρίου από τους Christie’s στη Νέα Υόρκη ένα από τα μείζονος σημασίας γεγονότα της χρονιάς.
Το έργο διαστάσεων 89,8 x 72,7 εκ. παρουσιάζει την Παναγία καθιστή, να κρατά στα πόδια της τον Χριστό, ενώ ο νεαρός Αγιος Ιωάννης στέκεται δίπλα σε στάση αφοσίωσης. Πρόκειται για μια σύνθεση που ο Μποτιτσέλι είχε επεξεργαστεί επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της καριέρας του, συνδυάζοντας την τρυφερότητα και την πνευματική συγκίνηση με τη χάρη και την κομψότητα της φλωρεντινής Αναγέννησης.
Η χρήση έντονων περιγραμμάτων, η αίσθηση φόρμας και η γραμμική σαφήνεια καταδεικνύουν την ώριμη φάση του καλλιτέχνη και τη δεξιοτεχνία του, ενώ η υπέρυθρη ανάλυση αποκάλυψε ένα εκλεπτυσμένο προσχέδιο με διορθώσεις, που πιστοποιούν την άμεση συμμετοχή του Μποτιτσέλι στη δημιουργία του έργου. Η εκτίμηση κυμαίνεται μεταξύ 4 και 6 εκατ. δολαρίων.
Οικονομικές συμβουλές στους καλλιτέχνες
Μια νέα ανεξάρτητη χρηματοοικονομική συμβουλευτική εταιρεία στο Λονδίνο, με στόχο αποκλειστικά τους καλλιτέχνες, ξεκίνησε δραστηριότητα, παρέχοντας εξειδικευμένα εργαλεία και λύσεις για την πλοήγηση στο όλο και πιο πολύπλοκο και ασταθές οικονομικό περιβάλλον της τέχνης. Η Artist Money Matters, που ιδρύθηκε από την καλλιτέχνιδα με χρηματοοικονομικό υπόβαθρο Βικτόρια Ελένα (φωτογραφία), προσφέρει υπηρεσίες από βασική οικονομική παιδεία και επιχειρηματικές συμβουλές έως υποστήριξη σε προγραμματισμό ταμειακών ροών, καθορισμό τιμών έργων, συμβουλές συμβολαίων, φορολογική καθοδήγηση μεταξύ άλλων.
Η εταιρεία υιοθετεί ένα μοντέλο αμοιβών χωρίς προμήθειες, με τιμές ανάλογες της εμπειρίας και του μεγέθους του έργου ή του εργαστηρίου, ενώ για καλλιτέχνες που βρίσκονται στην αρχή της καριέρας τους και δεν μπορούν να υποστηρίξουν οικονομικά την υπηρεσία εξατομικευμένων συμβουλών προσφέρονται ομαδικά εργαστήρια για έως πέντε άτομα σε πιο προσιτή τιμή.
Για εκείνους δε, που είναι δύσπιστοι ή δεν μπορούν να προσεγγίσουν τις συγκεκριμένες υπηρεσίες η εμπνεύστρια της εταιρείας ετοιμάζει ένα βιβλίο που θα φέρει τον ίδιο τίτλο με την επωνυμία της πλατφόρμας, και στο οποίο θα παρουσιάζει τις βασικές αρχές, οδηγίες και εργαλεία για όσους τα χρειάζονται ή απλώς θέλουν να ενημερωθούν.