Олимлар ўргимчак ипакнинг сирли мустаҳкамлигини фош қилишди

Олимлар ўргимчак ипакининг фавқулодда мустаҳкамлиги ортидаги молекуляр механизмларни аниқлашга муваффақ бўлишди. Лондон Қироллик Коллежи ҳамда Сан-Диего Калифорния Университети тадқиқотчилари олиб борган ҳамкорликдаги изланишлар бу соҳадаги йирик илмий қадам сифатида эътироф этилмоқда.

Ўргимчак ипак ипи энг енгил ва шу билан бирга энг бардошли табиий материаллардан бири ҳисобланади. У ҳатто пўлатдан мустаҳкамроқ ва Кевларга қараганда қаттиқроқ бўлиши билан машҳур. Аммо бу хусусиятлар ортидаги молекуляр сирдорлик ҳозирга қадар тўлиқ тушунилмаган эди.

Янги тадқиқотда, олимлар ипак ипининг асосини ташкил этувчи аминокислоталар ўртасидаги ўзаро таъсир механизмини чуқур таҳлил қилишди. Жумладан, аргинин ва тирозин номли аминокислоталар ипдаги оқсилларни барқарор боғлаб, материалга куч ва эластиклик бахш этиши аниқланди.

“Бу ўзаро таъсирлар оқсилларни махсус наноструктура шаклида тўплашга олиб келади ва бу эса ўргимчак ипакининг афсонавий хусусиятларини таъминлайди,” — дейди тадқиқот муаллифларидан бири профессор Крис Лоренс.

Мазкур кашфиёт нафақат биоилҳомланган янги материаллар ишлаб чиқиш имконини беради, балки Алтсгеймер каби касалликлар механизмини тушунишда ҳам муҳим аҳамият касб этади.

Янги материаллар енгил ҳимоя кийимлари, авиация деталлари, тиббий имплантлар ва юмшоқ роботлар ишлаб чиқаришда кенг қўлланиши мумкин.