Η «Μεγάλη Αντικατάσταση»

Η μεταμόρφωση Αδωνη Γεωργιάδη είναι, υπό μια έννοια, μια ιστορία λύτρωσης. Ο πολιτικός που κάποτε διαφήμιζε το μισαλλόδοξο πόνημα του Κωνσταντίνου Πλεύρη, κατόπιν ζήτησε συγγνώμη, επισκέφθηκε το Αουσβιτς και άναψε τα κεριά του Χάνουκα στη Νέα Υόρκη. Και καλά έκανε. Εκτοτε αυτοπροβάλλεται ως ο απηνέστερος διώκτης του αντισημιτισμού, καταδικάζοντας ακόμη και τις θεμιτές διαφωνίες με την πολιτική του Ισραήλ. Δεν αρκεί, όμως, κανείς να μεταγγίζει το δηλητήριο σε νέο μπουκαλάκι.

Τις προάλλες, ο υπουργός Υγείας αναρωτήθηκε ρητορικά αν η λύση στο δημογραφικό είναι η «αντικατάσταση πληθυσμού», για να απαντήσει κάθετα «όχι», διότι αυτό θα σήμαινε τον «θάνατο της Ευρώπης» και το τέλος ενός πολιτισμού που γέννησε τον Σωκράτη και τον Αϊνστάιν.

Τον πρώτο, βέβαια, ο ίδιος πολιτισμός τον καταδίκασε σε θάνατο και τον δεύτερο τον έκανε να διαφύγει στις ΗΠΑ. Κάπου εδώ κρύβεται η ειρωνεία. Ο Γεωργιάδης υιοθετεί τον πυρήνα της θεωρίας της «Μεγάλης Αντικατάστασης» (Great Replacement). Πρόκειται για ένα ιδεολόγημα, μια θεωρία συνωμοσίας, το οποίο, σύμφωνα με το American Jewish Committee (AJC) και την Anti-Defamation League (ADL), δεν είναι καθόλου αθώο ούτε περιορίζεται στις σύγχρονες ευρωπαϊκές αναγνώσεις του για τους μουσουλμάνους, αλλά έχει τη βαθιά ρίζα του στον αντισημιτισμό.

Οπως τονίζουν η ADL και το AJC, η «Μεγάλη Αντικατάσταση» είναι εγγενώς αντισημιτική, καθώς ιστορικά (και λειτουργικά, ακόμη, σε κάποιες χώρες) αποδίδει σε «ελιτίστικους» κι εβραϊκούς κύκλους την ενορχήστρωση της μετανάστευσης για την αλλοίωση του δυτικού πολιτισμού. Είναι η ίδια θεωρία που όπλισε το χέρι των δολοφόνων στο Πίτσμπουργκ (συναγωγή Tree of Life), στο Μπάφαλο και στο Κράιστσερτς, με τους δράστες να επικαλούνται ακριβώς αυτή τη θεωρία της «γενοκτονίας των λευκών» που επικαλέστηκε ο υπουργός, όπως κι άλλοι συνάδελφοί του.

Κάπως έτσι πέτυχε το φαινομενικά ακατόρθωτο: να καταδικάζει τον αντισημιτισμό του πεζοδρομίου, ενώ ταυτόχρονα εκφέρει τον λόγο του «εκλεπτυσμένου» αντισημιτισμού των σαλονιών της Alt-Right και ευθυγραμμίζεται με τα επιχειρήματα που φώναζαν οι νεοναζί στο Σάρλοτσβιλ («Jews will not replace us»). Αντικατέστησε, δηλαδή, τις ευθέως ρατσιστικές αναφορές του παρελθόντος με μια πιο ύπουλη διεθνή θεωρία συνωμοσίας. Διότι, δυστυχώς, το φαντασιακό της «καθαρότητας» είναι σαν το δηλητήριο που λέγαμε παραπάνω. Είναι το ίδιο τοξικό παρότι παίρνει το σχήμα του δοχείου που το φέρει.