Σε τροχιά πλήρους αποκατάστασης το Ηρώδειο – Ξεκινούν οι μελέτες για την αναγέννησή του

Υπουργείο Πολιτισμού δρομολογεί την αναγέννηση του Ηρωδείου, με στόχο την πλήρη αποκατάσταση και αναβάθμιση του ιστορικού μνημείου στη νότια κλιτύ της Ακρόπολης. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου, οι διεπιστημονικές μελέτες που εκπονούνται από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αφορούν την προστασία, ανάδειξη και λειτουργική αναβάθμιση του Ωδείου του Ηρώδου του Αττικού, στο πλαίσιο ενός εκτεταμένου προγράμματος αποκατάστασης.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι το Ηρώδειο αποτελεί «μείζον πολιτιστικό αγαθό για την πόλη των Αθηνών», με ιστορική σημασία και υπερτοπική αξία. Όπως τόνισε, οι εργασίες συντήρησης, αποκατάστασης και αναβάθμισης θα διαρκέσουν τουλάχιστον τρία χρόνια, διάστημα κατά το οποίο το μνημείο θα παραμείνει κλειστό. Οι παρεμβάσεις βασίζονται στις διεθνώς αναγνωρισμένες αρχές προστασίας μνημείων και αποσκοπούν στη διασφάλιση της μακροχρόνιας ανθεκτικότητας και λειτουργικότητας του χώρου.

Η Υπουργός επεσήμανε ότι το Ηρώδειο παρουσιάζει δομοστατικά προβλήματα, φθορές στην άνω τοξοστοιχία της πρόσοψης, ρηγματώσεις λίθων και φαινόμενα ετοιμορροπίας, ενώ εντοπίζονται βιοδιαβρώσεις και αστοχίες παλαιότερων επεμβάσεων. Στόχος είναι, μετά την ολοκλήρωση των έργων, το μνημείο να είναι θωρακισμένο έναντι φυσικής και ανθρωπογενούς φθοράς και πλήρως αναβαθμισμένο για τη φιλοξενία σύγχρονων πολιτιστικών εκδηλώσεων, όπως το Φεστιβάλ Αθηνών.

Παράλληλα, θα εκπονηθεί κανονισμός λειτουργίας του μνημείου από ειδική ομάδα επιστημόνων και καλλιτεχνών, ο οποίος θα λάβει θεσμική μορφή, εξασφαλίζοντας την υψηλή ποιότητα των εκδηλώσεων και την προστασία του χώρου.

Οι μελέτες και οι επεμβάσεις αποκατάστασης

Η γενική ιδέα της αποκατάστασης στηρίζεται στη διατήρηση των υπαρχόντων αρχιτεκτονικών στοιχείων και στην εφαρμογή στοχευμένων ενισχύσεων ή συμπληρώσεων για τη μακροχρόνια προστασία και αναγνωσιμότητα του μνημείου. Οι μελέτες περιλαμβάνουν αρχιτεκτονική αναστήλωση, στατική επάρκεια, δομική αποκατάσταση, μηχανολογικές και ακουστικές παρεμβάσεις, καθώς και σχεδιασμό των υποδομών για το «Ελληνικό Φεστιβάλ».

Οι εργασίες δομικής αποκατάστασης προβλέπουν αφαίρεση ασύμβατων υλικών, στερεώσεις, αντικαταστάσεις φθαρμένων στοιχείων και διορθώσεις παραμορφώσεων. Θα αναστηλωθούν τοίχοι, θόλοι και κλιμακοστάσια, ενώ θα αποκατασταθούν τα αρχιτεκτονικά μέλη και ο νότιος τοίχος της σκηνής. Επίσης, θα ελεγχθεί η στατική επάρκεια των παλαιότερων αναστηλώσεων της δεκαετίας του 1950.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αποκάλυψη του σκηνικού οικοδομήματος και των ψηφιδωτών δαπέδων, που σήμερα παραμένουν αθέατα. Παράλληλα, θα εξεταστεί η καταπόνηση του μνημείου από τις ηχητικές επιβαρύνσεις, ενώ θα ανασχεδιαστούν τα δίκτυα αποχέτευσης και πυροπροστασίας.

Αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις και περιβάλλων χώρος

Οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στη σκηνική αίθουσα, το προσκήνιο, τα τόξα των παρόδων, τους μετωπικούς τοίχους, το ανατολικό κλιμακοστάσιο, τον κάμπυλο τοίχο και το κοίλο. Στόχος είναι η αποκατάσταση της γεωμετρίας του μνημείου, η ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του διάρθρωσης και η ασφαλής πρόσβαση επισκεπτών και καλλιτεχνών.

Η αποκατάσταση του Περιπάτου αποσκοπεί στην προστασία των γειτονικών αρχαιολογικών καταλοίπων, ενώ η αναστήλωση του ανατολικού κλιμακοστασίου επαναφέρει τη σύνδεση του Ηρωδείου με τη Στοά του Ευμένους.

Στον προαύλιο χώρο και το άλσος γύρω από το Ωδείο προβλέπεται ανασχεδιασμός με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικότητας και αισθητικής. Περιλαμβάνεται δημιουργία υπερυψωμένου πλατώματος, στεγασμένων χώρων για αναψυκτήριο και εκδοτήρια, καθώς και νέες υποδομές για υποστήριξη εκδηλώσεων. Όλες οι παρεμβάσεις χαρακτηρίζονται από σεβασμό στο μνημείο και το φυσικό περιβάλλον, με αναστρέψιμο χαρακτήρα.

Νέες τεχνολογίες και ακουστική αναβάθμιση

Οι μελέτες προβλέπουν την εγκατάσταση νέου, ημικυκλικού φορέα φωτισμού που θα αντικαταστήσει τα υπάρχοντα ικριώματα, προσφέροντας αισθητική εναρμόνιση και ορθολογική οργάνωση φωτισμού. Παράλληλα, θα αναβαθμιστούν πλήρως τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, με σύνδεση στους χώρους του Ηρωδείου.

Η ακουστική μελέτη εξετάζει την επίδραση του ήχου στον νότιο τοίχο του μνημείου και εισάγει πρωτότυπη μεθοδολογία για την αντικειμενική αξιολόγηση των επιπτώσεων, καθώς δεν υπάρχουν καθιερωμένα διεθνή όρια για την «ηχοστατική» συμπεριφορά αρχαίων θεάτρων.