Οι άμεσες επιπτώσεις από το πλήγμα που δέχτηκε ο Τραμπ για τους δασμούς

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ κατά των δασμών του Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να αναμορφώσει την εμπορική ατζέντα της Ουάσιγκτον και να επηρεάσει τα δημόσια έσοδα της χώρας αφού βάζει φρένο στην είσπραξη περίπου του 65% των εσόδων που ανέμενε ο Λευκός Οίκος από αυτούς τους δασμούς.

Επίσης έχει βραχυπρόθεσμες, τουλάχιστον, επιπτώσεις και στην πορεία του αμερικανικού νομίσματος, με το ευρώ να καταγράφει νέα άνοδο στα 1,182 δολάρια. Αστάθεια επικρατεί επίσης στις αγορές μετοχών κι ομολόγων εν αναμονή των επόμενων κινήσεων του Αμερικανού προέδρου.

Τα έσοδα από τους δασμούς

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ σταματά άμεσα την είσπραξη εσόδων της κυβέρνησης από τους δασμούς. Από την παρουσίασή τους το Μάρτιο του 2025, η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ έχει εισπράξει 133,5 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε δασμούς στο πλαίσιο του αποκαλούμενου έκτακτου Νόμου για τις Διεθνείς Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA), τον οποίο χρησιμοποίησε ο Ντόναλντ Τραμπ για να τους επιβάλλει. Οικονομολόγοι της Penn-Wharton τους οποίους επικαλείται η UBS σε ειδική ανάλυσή της για τις εξελίξεις εκτιμούν ότι το σύνολο αυτό των δασμών έχει πλέον φτάσει τα 175 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.

Επειδή το δικαστήριο έκρινε αυτούς τους δασμούς παράνομους, μεγάλο μέρος των χρημάτων που εισπράχθηκαν από τους Αμερικανούς εισαγωγείς ενδέχεται να χρειαστεί να επιστραφεί.

Ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο δεν διευκρίνισε πώς ή πότε θα πρέπει να γίνουν οι επιστροφές χρημάτων, αναγνώρισε τις προκλήσεις που δημιουργούνται.

Το Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου (Court of International Trade) μπορεί τώρα να θεσπίσει διαδικασία έτσι ώστε οι περισσότεροι εισαγωγείς που πλήρωσαν τους δασμούς IEEPA να λάβουν επιστροφές χρημάτων τα επόμενα τρίμηνα, αναφέρει η ελβετική τράπεζα στην ανάλυσή της.

Προϋπολογισμός και πληθωρισμός

Ο μακροοικονομικός αντίκτυπος πιθανότατα θα εξαρτηθεί από την αντίδραση της Αμερικανικής κυβέρνησης, εκτιμά η UBS.

Εάν ο Λευκός Οίκος επιλέξει να αντικαταστήσει μόνο εν μέρει τους δασμούς με άλλα αντίστοιχα μέτρα, η ανοδική πίεση στον πληθωρισμό από τους υψηλότερους δασμούς πιθανότατα θα υποχωρήσει και θα μπορούσε ακόμη και να οδηγήσει ή ακόμη και να οδηγήσει σε μέτρια μείωση του δείκτη τιμών, εκτιμούν οι αναλυτές της UBS.

Το έλλειμμα του προϋπολογισμού πιθανότατα θα διευρυνθεί το 2026 και τα επόμενα έτη, καθώς οι ΗΠΑ θα έχουν εισπράξει άλλα 120 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ από τους δασμούς IEEPA κατά το τρέχον οικονομικό έτος.

«Τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του προέδρου, οι ανησυχίες για την απώλεια οριακών πλειοψηφιών είτε στη Βουλή των Αντιπροσώπων είτε στη Γερουσία στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, και η ακρίβεια που αποτελεί κύρια ανησυχία μεταξύ των ψηφοφόρων, ενδέχεται να περιορίσουν την επιβολή νέων δασμών από την κυβέρνηση», εκτιμά η ελβετική τράπεζα.

Η πορεία των δασμών

Η UBS αναμένει ότι ο συνολικός πραγματικός δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ θα μειωθεί στο 10% με 15% φέτος. Ο Λευκός Οίκος είναι πιθανό να επιβάλει εκ νέου ορισμένους δασμούς, καθώς υπάρχουν άλλα νομοθετικά πλαίσια που το επιτρέπουν, σημειώνεται.

Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι θα επιβάλει άμεσα νέο δασμό παγκοσμίως της τάξης του 15% βάσει του Άρθρου 122 του Εμπορικού Νόμου του 1974. Επίσης ανέφερε ότι σχεδιάζει να επιβάλλει κι άλλους δασμούς που θα καλύπτονται από τη νομοθεσία.

Το Άρθρο 122 αποτελεί επιλογή για την αντιμετώπιση προκλήσεων στο ισοζύγιο πληρωμών, η οποία επιτρέπει την επιβολή δασμών έως και 15% για έως και 150 ημέρες χωρίς να απαιτείται ειδική μελέτη από το Υπουργείο Εμπορίου, σημειώνεται.

«Ωστόσο, η άποψή μας είναι ότι όπως και να αντιδράσει η κυβέρνηση, θα διαπιστώσει ότι η εξουσία της στην επιβολή δασμών θα είναι σοβαρά περιορισμένη σε σύγκριση με το πρώτο έτος της δεύτερης θητείας του Τραμπ και αναμένουμε ότι ο πραγματικός δασμολογικός συντελεστής θα μειωθεί», προσθέτει η UBS.

Οι ήδη υπάρχουσες εμπορικές συμφωνίες

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου έχει επίσης πιθανές επιπτώσεις για συμφωνίες που έχουν επιτευχθεί με άλλους εμπορικούς εταίρους. Η UBS θεωρεί ότι προς το παρόν είναι πιθανό να διατηρηθεί το υπάρχον καθεστώς εμπορικών συμφωνιών, αλλά όλα εξαρτώνται πως θα κινηθεί από εδώ και πέρα ο Τραμπ και οι άλλες πρωτεύουσες.

«Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι υψηλότεροι ή χαμηλότεροι δασμοί σε διάφορους τομείς από αυτούς που έχουν συμφωνηθεί επί του παρόντος, αν και, συνολικά, είναι απίθανο να διαφέρουν ουσιαστικά από τις συμφωνίες που έχουν ήδη επιτευχθεί. Έτσι, ενώ η αβεβαιότητα είναι πιθανό να επιστρέψει στους εμπορικούς τομείς της οικονομίας στο εγγύς μέλλον, δεν αναμένουμε ότι η κατάσταση θα αλλάξει δραματικά μόλις καταλαγιάσει η σκόνη», σημειώνεται.