Έρευνα ΙΝΣΕΤΕ-ΗΑΤΤΑ: Πίεση στα ελληνικά ταξιδιωτικά γραφεία από φορολογία, λειτουργικό κόστος και on line πλατφόρμες
Η υψηλή φορολογία, το αυξημένο κόστος αλλά και ο ανταγωνισμός από τις on line πλατφόρμες, είναι τα τρία πιο βασικά ζητήματα που έχουν να αντιμετωπίσουν τα ταξιδιωτικά γραφεία στην Ελλάδα σήμερα, τα οποία βασίζονται κυρίως στον εισερχόμενο τουρισμό.
Η «Έρευνα Επιχειρηματικού Κλίματος στα Ταξιδιωτικά Γραφεία (Μέλη HATTA)» που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) σε ένα δείγμα 227 ταξιδιωτικών γραφείων σε όλη τη χώρα, αποτυπώνει την τρέχουσα κατάσταση σε έναν κλάδο του τουρισμού που εξυπηρετεί σε ποσοστό 86% τον εισερχόμενο τουρισμό. Το 35% των γραφείων εξυπηρετεί τον εγχώριο τουρισμό και το 34% τον εξερχόμενο.
Οι έξι βασικές προκλήσεις
Με βάση την έρευνα συγκυρίας που διενήργησε το ΙΝΣΕΤΕ και τις απαντήσεις που δόθηκαν από τους ερωτώμενους (περίοδος Νοέμβριος-Δεκέμβριος 2025), η «υψηλή φορολογία» αποτελεί τη συχνότερη πρόκληση στο σύνολο της χώρας (66%), με εξαιρετικά υψηλά ποσοστά σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες, ενώ σε 8 από αυτές, το πρόβλημα είναι σχεδόν καθολικό, επηρεάζοντας το 80-100% των ερωτηθέντων. Το «αυξημένο κόστος» εμφανίζεται ως η δεύτερη σημαντικότερη πανελλαδική πρόκληση, επηρεάζοντας το 64% των γραφείων, με σχεδόν καθολική επίπτωση σε Πελοπόννησο (100%), Βόρειο Αιγαίο (95%), Δωδεκάνησα (82%) και Κυκλάδες (73%).
Χαμηλότερα βρίσκεται ο «ανταγωνισμός από online πλατφόρμες» που επηρεάζει σχεδόν τη μισή αγορά (49%), με ακραίες τιμές σε Δυτική Μακεδονία (80%), Δυτική Ελλάδα (80%), ενώ πάνω από τον μέσο όρο επηρεάζει και την Κρήτη (54%), την Αττική (54%) και τα Δωδεκάνησα (64%). Η «έλλειψη προσωπικού» καταγράφεται στο 41% των επιχειρήσεων συνολικά, αλλά σε ορισμένες περιφέρειες αποτελεί πολύ εντονότερο ζήτημα, όπως σε Ιόνιο (67%), Δυτική Ελλάδα (60%), Νότιο Αιγαίο – Κυκλάδες και Δωδεκάνησα (55%) και Κεντρική Μακεδονία (57%).
Η «δυσκολία ενσωμάτωσης ψηφιακής τεχνολογίας» και η «χαμηλή ζήτηση» εμφανίζονται σε χαμηλότερα επίπεδα συνολικά (9% και 11% αντίστοιχα), όμως έχουν σημαντικό αντίκτυπο σε συγκεκριμένες περιφέρειες όπως Θεσσαλία (29% δυσκολία ψηφιακής τεχνολογίας, 43% χαμηλή ζήτηση) και Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (67% δυσκολία ψηφιακής τεχνολογίας, 33% χαμηλή ζήτηση).
Σημειώνεται ότι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των τουριστικών επιχειρήσεων έναντι των online πλατφορμών περνά μέσα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως περιγράφεται στον στρατηγικό οδικό χάρτη ΙΝΣΕΤΕ – Accenture για τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού τουρισμού, αλλά και στη μελέτη «Ελληνικός Τουρισμός 2030| Σχέδια Δράσης». Η μετάβαση στο μοντέλο της «Έξυπνης Επιχείρησης» με την υιοθέτηση νέων συστημάτων, τη χρήση ψηφιακών βοηθών και το πολυκαναλικό marketing, κρίνεται πλέον απαραίτητη για τη βελτιστοποίηση των λειτουργιών, την αύξηση των εσόδων και την αναβάθμιση της εξυπηρέτησης των πελατών.
Χρηματοδότηση και απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου ζητούν οι επιχειρήσεις
Οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι μικρής κλίμακας και εκφράζουν την ανάγκη για καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση και απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου, προκειμένου να διατηρήσουν τις δραστηριότητές τους. Ειδικότερα, στο ερώτημα ποιες είναι οι βασικές ανάγκες και ενέργειες στήριξης, η πρώτη απάντηση αφορά την πρόσβαση σε προγράμματα χρηματοδότησης την οποία ζητούν 2 στους 3 ερωτώμενους ανά την Ελλάδα, φτάνοντας ακόμη και το 100% σε πολλές περιφέρειες όπως το Βόρειο Αιγαίο, η Δυτική Ελλάδα, η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλία, η Στερεά Ελλάδα και υψηλά ποσοστά επίσης σε Πελοπόννησο (86%) και Κυκλάδες (82%). Η απλοποίηση του νομοθετικού πλαισίου αποτελεί δεύτερη προτεραιότητα (42%), με ιδιαίτερα υψηλές ανάγκες σε Κυκλάδες (82%), Στερεά Ελλάδα (67%) Δυτική Μακεδονία (40%), Κρήτη (46%) και Κεντρική Μακεδονία (43%).
Σημαντική ζήτηση (37%) συγκεντρώνει και το θέμα της εκπαίδευσης/επιμόρφωσης προσωπικού, ενώ έπεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός που συγκεντρώνει το 34%. Οι καμπάνιες για την ενίσχυση της ζήτησης αποτελούν προτεραιότητα για ένα 31% όπως και η αναβάθμιση υπηρεσιών και διαφοροποίηση προϊόντων.
Με αφορμή τη δημοσίευση της έρευνας, ο πρόεδρος του ΙΝΣΕΤΕ, Γιώργος Βερνίκος, επεσήμανε ότι: «Τα ταξιδιωτικά γραφεία έχουν αποτελέσει στρατηγικό πυλώνα για την ανάπτυξη του τουρισμού στην Ελλάδα. Πίσω από κάθε μικρό ή και μεγάλο ταξιδιωτικό γραφείο υπάρχει μια επιχείρηση που κρατά ζωντανή την επαφή του ταξιδιώτη με την Ελλάδα. Αυτές οι επιχειρήσεις αξίζουν μια στρατηγική που να μιλά τη γλώσσα τους: λιγότερη γραφειοκρατία, πρόσβαση σε κεφάλαια και εργαλεία που τις κάνουν ανταγωνιστικές στην ψηφιακή εποχή».
Παράλληλα, ο πρόεδρος του ΗATTA Νίκος Κελαϊδίτης δήλωσε: «Η έρευνα ΙΝΣΕΤΕ-HATTA καταγράφει με σαφήνεια μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται με ημίμετρα. Τα ελληνικά ταξιδιωτικά γραφεία βρίσκονται αντιμέτωπα με ένα ασφυκτικό πλαίσιο, όπου η υψηλή φορολογία, το αυξημένο λειτουργικό κόστος και ο έντονος ανταγωνισμός από τις online πλατφόρμες περιορίζουν σοβαρά τη δυνατότητά τους να αναπτυχθούν και να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις της αγοράς. Κι όμως, πρόκειται για έναν κλάδο που στηρίζει στην πράξη τον εισερχόμενο τουρισμό και συμβάλλει καθοριστικά στην οργάνωση, την αξιοπιστία και την ποιότητα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος».