Η Θεωρία του Τρελού
Η μία του συνομιλία, το καλοκαίρι του 1968, είναι με τον σύμβουλό του, και μετέπειτα προσωπάρχη του, Χάρι Ρόμπινς Χάλντεμαν και περιλαμβάνεται στα απομνημονεύματα του τελευταίου. Νίξον: «Την αποκαλώ Θεωρία του Τρελού, Μπομπ. Θέλω να πιστέψουν οι Βορειοβιετναμέζοι ότι έχω φτάσει στο σημείο που μπορώ να κάνω οτιδήποτε για να τελειώσει ο πόλεμος. Θα τους ψιθυρίσουμε ότι “για τον Θεό, ο Νίξον έχει έμμονη ιδέα με τον κομμουνισμό. Δεν μπορούμε να τον συγκρατήσουμε όταν θυμώνει – κι έχει το δάχτυλό του στο πυρηνικό κουμπί”. Να δεις που ο Χο Τσι Μινχ θα βρίσκεται σε δύο μέρες στο Παρίσι και θα ικετεύει για ειρήνη».
Η άλλη του συνομιλία, την άνοιξη του 1971, είναι με τον Χένρι Κίσινγκερ, αναφέρεται και πάλι στους Βορειοβιετναμέζους και περιλαμβάνεται στα αρχεία του Οβάλ Γραφείου. Νίξον: «Μπορείς να πεις “Αδυνατώ να τον ελέγξω”. Θέσε το με αυτόν τον τρόπο». Κίσινγκερ: «Ναι. Και να υπαινιχθώ ότι ενδέχεται να χρησιμοποιήσεις πυρηνικά όπλα». Νίξον: “Μάλιστα κύριε. Θα το κάνει. Θέλω απλώς να ξέρετε ότι δεν είναι διατεθειμένος να υποχωρήσει”». Κίσινγκερ: «Κι αν, αν, μετά μας κατηγορήσουν γι’ αυτό, θα το διαψεύσω». Νίξον: «Εννοείται».
Τέσσερα χρόνια αργότερα, οι Βιετκόνγκ κατέλαβαν τη Σαϊγκόν, ένωσαν τη χώρα τους και κέρδισαν οριστικά τον πόλεμο. Ο λόγος όμως που ο Τζάναν Γκάνες των Financial Times θυμίζει εκείνες τις συνομιλίες δεν είναι για να υπαινιχθεί ότι μπορεί και οι Ιρανοί να κερδίσουν τον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Αλλά για να επισημάνει πως, αν ο πρόεδρος Τραμπ μιμείται σήμερα τον Νίξον, θα πρέπει να έχει επίγνωση δύο διαφορών και μιας ομοιότητας με εκείνη την εποχή.
Η πρώτη διαφορά είναι ότι, αντίθετα με τον Τραμπ, ο Νίξον τα έλεγε αυτά σε ιδιωτικό επίπεδο, ώστε αν στη συνέχεια έκανε πίσω να μην μπορούν να του κολλήσουν το παρατσούκλι NACO (Nixon always chickens out). Η δεύτερη διαφορά είναι ότι, αντίθετα με το Ιράν, το Βιετνάμ δεν έπαιζε κεντρικό ρόλο στην παγκόσμια οικονομία. Και η ομοιότητα είναι ότι η κοινή γνώμη βαραίνει: όπως το Βόρειο Βιετνάμ εκμεταλλεύτηκε τον διχασμό της Αμερικής για τον πόλεμο, το ίδιο θα μπορούσε να κάνει και το Ιράν.
Θα μπορούσε να προσθέσει κανείς και μια άλλη δυνητική διαφορά ανάμεσα στον Νίξον και τον Τραμπ: ότι ο δεύτερος μπορεί να μην το παίζει, αλλά να είναι πράγματι ψυχικά διαταραγμένος. Γι’ αυτό ο πλανήτης ολόκληρος κρατούσε την ανάσα του την Τρίτη το βράδυ. Γι’ αυτό ο δημοσιογράφος των «FT» δημοσίευσε την ανάλυσή του μετά τη συμφωνία για 15ήμερη εκεχειρία. Γι’ αυτό όποιος ισχυρίζεται ότι ήταν σίγουρος πως η σύγκρουση δεν θα κλιμακωνόταν κάνει μια επιφανειακή ανάλυση της πραγματικότητας.
Το έχουμε ξαναγράψει: στην εποχή του Τραμπ, η πολιτική δεν είναι αρκετή. Απαιτείται γνώση και της ψυχιατρικής.