Ηρεμες κάλπες

Η συγκυρία είναι κρίσιμη και η μεγάλη νατοϊκή σύναξη στην Αγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου, μπορεί να αποδειχθεί όντως η πιο σημαντική στην ιστορία της Συμμαχίας. Στην τουρκική πρωτεύουσα θα συνοδεύουν τους 32 ηγέτες περισσότεροι από 6.000 αξιωματούχοι και ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να κρατά στα χέρια του τα περισσότερα χαρτιά σε μια σκληρή παρτίδα πόκερ που έχει ήδη ξεκινήσει.

Το γνωρίζουν καλά τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όπως αντιλαμβάνονται ότι τα ελληνοτουρκικά δύσκολα θα βρουν μια θέση ακόμη και στο περιθώριο της φετινής Συνόδου. Μια δική τους κατ’ ιδίαν συνάντηση δεν έχει αποκλειστεί, αλλά προσώρας δεν διαφαίνεται κάποια ιδιαίτερη προετοιμασία για την πραγματοποίησή της.

Ακόμη κι αν αποφύγουν, ωστόσο, μια παράλληλη συνάντηση στην Αγκυρα, έξω από το οικογενειακό κάδρο του ΝΑΤΟ, αυτό δεν σημαίνει ότι τα διμερή έχουν ξαναβρεθεί σε φάση αναταράξεων που θα χαλάσουν και τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο. Οι συνεχιζόμενες τριβές κινούνται περισσότερο σε ένα γραφειοκρατικό πλαίσιο, εντός της διαχρονικής διελκυστίνδας για την εκατέρωθεν δικαιοδοσία έκδοσης Navtex, καθώς οι δίαυλοι για να αποφευχθούν ανεξέλεγκτες καταστάσεις παραμένουν ανοικτοί σε 24ωρη βάση. Η επικοινωνία Γεραπετρίτη – Φιντάν για την ισραηλινή επέμβαση στον στολίσκο που κατευθυνόταν στη Γάζα ήταν ακόμη μία απόδειξη ότι τα όρια που έχουν βάλει Αθήνα και Αγκυρα τουλάχιστον σε αυτή τη φάση δεν θα ξεπεραστούν. Οπως αποτελεί και απόδειξη ότι η ελληνική διπλωματία αναγνωρίζει τις ευαισθησίες της Αγκυρας απέναντι στους σχεδιασμούς και τη δράση του Τελ Αβίβ.

Μέσα στο γενικότερο σκηνικό που διαμορφώνεται στην ευρύτερη περιοχή, σε Μαξίμου και Ακ Σαράι προτιμούν να βλέπουν το ποτήρι στα διμερή μισογεμάτο, έστω κι αν ένα ουσιαστικότερο βήμα για μια ελληνοτουρκική προσέγγιση διαρκείας εκκρεμεί. Κυρίως επειδή οι εξελίξεις μπορούν να αιφνιδιάσουν και τις δύο πρωτεύουσες – από τη στιγμή που ουδείς γνωρίζει τι θα αποφασίσει αύριο το πρωί ο απρόβλεπτος Τραμπ.

Την επίθεση στο Ιράν, για παράδειγμα, τόσο ο Μητσοτάκης όσο και ο Ερντογάν την πληροφορήθηκαν από τα αμερικανικά δίκτυα ενημέρωσης, έστω και αν υπήρχε στον ορίζοντα ως βασικό σενάριο. Και είναι κοινός τόπος ότι μια παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ θα πλήξει το οικονομικό πλάνο, συνακόλουθα και τις κοινωνίες, και στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Την ώρα που επίσης στα δύο κέντρα εξουσίας έχουν αρχίσει να ξεδιπλώνουν και έναν προεκλογικό σχεδιασμό. Εάν ολοκληρωθεί ο συνταγματικός κύκλος, η Ελλάδα σε έναν χρόνο το αργότερο θα ψηφίζει, ενώ οι προεδρικές εκλογές στην Τουρκία έχουν καταληκτικό ορίζοντα τον Μάιο του 2028.

Τα δύσκολα, εν ολίγοις, δεν έχουν να κάνουν με τα ελληνοτουρκικά. Και τα «ήρεμα νερά» θα επιχειρηθεί να διατηρηθούν, κρατώντας ο καθένας τις γραμμές του. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα κινηθεί και ο σχεδιασμός για τα θαλάσσια πάρκα ή μια προωθητική εξέλιξη στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, εφόσον υποστηριχθεί και από το Ισραήλ.

Η νέα παράμετρος που έχει μπει πλέον στο τραπέζι και των διμερών είναι ο ανασχεδιασμός της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και η πιθανή μετάλλαξη του ΝΑΤΟ. Εάν το πλάνο Τραμπ για διαχωριστικές γραμμές με την Ευρώπη μπει σε φάση υλοποίησης, οι παρενέργειες θα είναι σημαντικές και το τοπίο αχαρτογράφητο. Η αμηχανία μπροστά σε ένα νέο διεθνές σύστημα εξηγεί ίσως και τις επιφυλάξεις σε Μαξίμου και Ακ Σαράι για μια ενδεχόμενη εμπλοκή του Λευκού Οίκου στα διμερή ζητήματα.

Εάν η Ελλάδα επιλέξει να οχυρωθεί ακόμη περισσότερο πίσω από το ευρωπαϊκό άρμα, η Τουρκία αντιλαμβάνεται ότι θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ, εφόσον εξακολουθεί να αποβλέπει σε έναν ευρωπαϊκό δρόμο. Οι δημόσιες τουρκικές επισημάνσεις ότι η Αγκυρα δεν σχεδιάζει την εθνική ασφάλειά της αποκλειστικά μέσα από το ΝΑΤΟ, φανερώνουν μια τουρκική προετοιμασία για όλα τα ενδεχόμενα.

Μέχρι να αποσαφηνιστεί το νέο τοπίο, μια υπερδοσολογία πατριωτισμού εκατέρωθεν του Αιγαίου, θα έχει να κάνει μόνον με τις κάλπες.