Σύγκριση δύο συναντήσεων: Από τον Θουκυδίδη στον νόμο της ζούγκλας
Mέρες αφότου ο κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ υποδέχτηκε στο Πεκίνο τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ με κόκκινο χαλί και στρατιωτικές μπάντες και παιδιά να κουνούν τις σημαίες των δύο χωρών, ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έφτασε στην κινεζική πρωτεύουσα με ένα εξίσου επιβλητικό τελετουργικό. Η χορογραφία των δύο υποδοχών φάνηκε σκόπιμα παρόμοια, σχεδιασμένη προκειμένου να αναδείξει την ικανότητα του Πεκίνου να φιλοξενεί ηγέτες από την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα με την ίδια μεγαλοπρέπεια.
Ομως η Κίνα φρόντισε επίσης να γίνουν αντιληπτές οι διαφορές. Τον Τραμπ υποδέχτηκε στο αεροδρόμιο ο αντιπρόεδρος της Κίνας, ένας ρόλος εθιμοτυπικός εκτός της ουσιαστικής δομής εξουσίας του Κομμουνιστικού Κόμματος, ενώ ο Πούτιν έγινε δεκτός από ένα εν ενεργεία μέλος του Πολιτικού Γραφείου, του ανώτατου οργάνου λήψης αποφάσεων του κόμματος – ένα διακριτικό μήνυμα ότι η Κίνα βλέπει τη Μόσχα ως έμπιστο εταίρο μιας αναδυόμενης μη δυτικής παγκόσμιας τάξης με επικεφαλής το Πεκίνο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ – φυσικά – επέμεινε ότι η δική του υποδοχή ήταν πολύ πιο μεγαλοπρεπής από ό,τι του Πούτιν, ενώ το Κρεμλίνο δεν θέλησε να μπει σε ανταγωνισμό. Ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι οι δύο επισκέψεις συγκρίνονταν μεταξύ τους, επιμένοντας ότι δεν πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της αντιπαλότητας. Παρ’ όλα αυτά, η ρωσική εφημερίδα «Argumenty i Fakty» έγραψε ότι ο Πούτιν έγινε δεκτός στο Πεκίνο «ως σύμμαχος και αξιόπιστος εταίρος», ενώ ο Τραμπ αντιμετωπίστηκε ως «ένας αντίπαλος και ανταγωνιστής από τον οποίο αναμένεται οτιδήποτε».
Πίσω από τις πολυτελείς τελετές, και οι δύο επισκέψεις παρήγαγαν σχετικά μέτρια αποτελέσματα. Ενώ ο Τραμπ και ο Σι προέβαλαν μια εικόνα συνεργασίας, η σύνοδός τους απέφερε λίγες συγκεκριμένες εξελίξεις, με μικρή πρόοδο σε βασικές διαμάχες σχετικά με τις εξαγωγές τσιπ Nvidia και τους δασμούς. Για τη Μόσχα, τα διακυβεύματα ήταν αναμφισβήτητα υψηλότερα.
Ο Πούτιν έφτασε στο Πεκίνο αντιμετωπίζοντας την, ίσως, πιο δύσκολη περίοδο της μακράς διακυβέρνησής του. Η εικόνα του ως ισχυρού άνδρα στην πατρίδα του αρχίζει να κλονίζεται καθώς η οικονομία της Ρωσίας αγκομαχά υπό την πίεση του πολέμου και των κυρώσεων, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις έχουν σημειώσει μικρή ουσιαστική πρόοδο στο πεδίο της μάχης στην Ουκρανία φέτος. Τα αυξανόμενα οικονομικά προβλήματα της Ρωσίας εντείνουν την εξάρτησή της από την Κίνα, μετατρέποντας αυτό που το Κρεμλίνο απεικονίζει ως μια εταιρική σχέση ίσων σε μια ολοένα και πιο ασύμμετρη σχέση. Οι Ρώσοι ήλπιζαν ότι θα υπάρξει πρόοδος για τον αγωγό φυσικού αερίου Power of Siberia 2, ο οποίος θα ανακατευθύνει προς την Κίνα φυσικό αέριο από πεδία που κάποτε προμήθευαν την Ευρώπη, όμως δεν έγινε κάποια ανακοίνωση.
Ο μεγαλύτερος νικητής από τις συνόδους κορυφής είναι, μάλλον, ο ίδιος ο Σι. Ο ηγέτης της Κίνας επιδιώκει εδώ και καιρό να προβληθεί ως παγκόσμιος ηγέτης, ικανός να αντιμετωπίσει αντίπαλες δυνάμεις. Κανένας προηγούμενος κινέζος ηγέτης δεν έχει φιλοξενήσει διαδοχικές κρατικές επισκέψεις μέσα σε λίγες από προέδρους των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Ο Σι θέλει να προβάλει την εικόνα της χώρας του ως δύναμης ικανής να αμφισβητήσει οικονομικά τις ΗΠΑ, τονίζοντας παράλληλα τον αυξανόμενο ρόλο του Πεκίνου ως σανίδας σωτηρίας μιας ολοένα και πιο εξαρτημένης Ρωσίας.
Στη σημειολογία των ημερών, κυριαρχεί και η έμφαση που ήθελε να δώσει στην κάθε επίσκεψη ο κινέζος πρόεδρος. Αν στον Τράμπ τόνισε τη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη» (μια φαινομενική τάση προς τον πόλεμο όταν μια αναδυόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει σε διεθνές επίπεδο μια υπάρχουσα μεγάλη δύναμη), στον Πούτιν έδειξε να ενισχύει τη συνεργασία «χωρίς όρια». Οπως είπε χαρακτηριστικά: «Η παγκόσμια ατζέντα της ειρήνης και της ανάπτυξης αντιμετωπίζει νέους κινδύνους και προκλήσεις, με τον κίνδυνο του κατακερματισμού της διεθνούς κοινότητας και μια στροφή προς τον νόμο της ζούγκλας». Μπορεί οι υποδοχές να έμοιαζαν σε γενικές γραμμές, οι δηλώσεις πάντως είχαν σαφείς διαφορές.