Όταν ο Ντέιβιντ Χόκνι ανακάλυψε τον Γιάννη Τσαρούχη
«Συνάντησα για πρώτη φορά τον Τσαρούχη στο Παρίσι το 1973. Μέχρι τότε δεν γνώριζα το έργο του, άλλα ένιωσα τεράστια έκπληξη και ευχαρίστηση». Αυτό έγραφε το 2004 ο βρετανός εικαστικός Ντέιβιντ Χόκνι, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 ετών στις 11 Ιουνίου, στη συλλεκτική έκδοση με έργα του σπουδαίου έλληνα δημιουργού, υπό τον τίτλο «Τσαρούχης: το πρόσωπο της μοντέρνας Ελλάδας» (εκδ. Sylvester & Orphanos/ Λος Αντζελες, Μίλητος/Αθήνα).
Στο πανόδετο έργο με το διπλό πορτφόλιο που κυκλοφόρησε σε 367 αντίτυπα, εκτός από 36 έργα του Γ. Τσαρούχη (σε μεταξοτυπίες) της περιόδου 1936-1980, συμπεριλαμβάνονταν κείμενα 25 προσωπικοτήτων για τον ζωγράφο και τις δημιουργίες του. Και μεταξύ των υπογραφών του Οδυσσέα Ελύτη και του Γιάννη Ρίτσου, του Ζιλ Ντασέν και του Κώστα Γαβρά, του Μάνου Χατζιδάκι, του Μίκη Θεοδωράκη και του Βαγγέλη Παπαθανασίου, του Τζέιμς Μέριλ και του Ανρί Καρτιέ Μπρεσόν, υπάρχει και εκείνη του Ντέιβιντ Χόκνι.
Ο ίδιος επεξηγούσε τις εντυπώσεις του: «Εκπληξη, γιατί δεν μπορούσα να καταλάβω πώς είναι δυνατόν να μην έχω συναντήσει τους πίνακές του μέχρι τότε (εκείνα τα χρόνια ήμουν λιγάκι αφελής σχετικά με τις μεθόδους λειτουργίας του κόσμου της τέχνης) και ευχαρίστηση, επειδή ανακάλυψα έναν υπέροχο καλλιτέχνη, κάπου στα εξήντα του τότε. Αργότερα, μια έκθεση στο Λονδίνο, η οποία περιλάμβανε έναν μεγάλο πίνακά του, αυτόν με τους στρατιώτες που υποβάλλονται σε ιατρική εξέταση (σ.σ.: «Η ξεχασμένη φρουρά»), υπήρξε μια συναρπαστική εμπειρία για μένα και για φίλους μου που δεν γνώριζαν το έργο του.
Η ιστορία της τέχνης του 20ού αιώνα θα ξαναγράφεται διαρκώς. Οι γίγαντες θα βρίσκονται πάντα μέσα, ο Πικάσο, ο Μπρακ, ο Μιρό, αλλά μένουν ακόμη πολλά να δούμε. Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι στο μέλλον θα ανακαλύψουν την τέχνη του Τσαρούχη με την ίδια συγκίνηση που ένιωσα κι εγώ. Δεν θα περιγράψω τους πίνακες, μιλούν άλλωστε από μόνοι τους, μ’ αυτήν την εναγώνια προσπάθεια για διαύγεια που απηχούν όλοι οι μεγάλοι πίνακες».
Ο Χόκνι μάλιστα είχε στην κατοχή του και ένα σχέδιο του Τσαρούχη, το οποίο, όπως μας λέει η πρόεδρος του Ιδρύματος Γ. Τσαρούχη, Νίκη Γρυπάρη, ήταν το μοναδικό που ζήτησε ως «αντάλλαγμα» από τον κριτικό μπαλέτου, συγγραφέα και σχεδιαστή εκθέσεων, Ρίτσαρντ Μπακλ, για τη βοήθεια που του προσέφερε στο στήσιμο του Θεατρικού Μουσείου στο Λονδίνο.
«Ευτυχώς το κείμενο αυτό πρόλαβε να το διαβάσει ο Τσαρούχης, καθώς γράφτηκε το 1984, αν και δεν είχε τη χαρά να δει την έκδοση ολοκληρωμένη, καθώς λόγω των σπουδαίων προσωπικοτήτων που τη συνυπογράφουν, χρειάστηκαν 22 χρόνια για να πάρει το τυπωθήτω», εξηγεί ο δικηγόρος του έλληνα ζωγράφου και συλλέκτης, Δημήτρης Τσίτουρας. Σήμερα ελάχιστα αντίτυπα είναι πλέον διαθέσιμα στην αγορά μέσα στο σχεδιασμένο από τον καλλιτέχνη εικονογραφημένο υφασμάτινο κουτί και σε δημοπρασία του περασμένου Νοεμβρίου από τον οίκο Βέργος πωλήθηκε ένα αντίτυπο προς 3.670 ευρώ.