ΕΕ: Διχασμός στους κόλπους των «27» για ενδεχόμενες συνομιλίες με τη Μόσχα
Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζει να μεταβάλλει το γεωπολιτικό σκηνικό της Ευρώπης, ενώ μια παρασκηνιακή διπλωματική πρωτοβουλία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τη στάση της ΕΕ απέναντι στη Ρωσία.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, στενός συνεργάτης του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα είχε τις τελευταίες εβδομάδες περιορισμένες επαφές με το Κρεμλίνο, με σκοπό τη δημιουργία ενός βασικού διαύλου επικοινωνίας. Η κίνηση αυτή έρχεται μετά από μακρά περίοδο διπλωματικής απομόνωσης της Μόσχας από τις Βρυξέλλες, ως απάντηση στη ρωσική εισβολή του 2022.
Αντιδράσεις και έλλειψη συντονισμού στην ΕΕ
Η πρωτοβουλία του Κόστα προκάλεσε αντιδράσεις κατά τη διάρκεια της πρόσφατης συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες. Πολλοί ηγέτες εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση δεν είχε συντονιστεί με τα κράτη-μέλη και ότι η προτεραιότητα θα έπρεπε να παραμείνει η ενίσχυση της πίεσης προς τη Ρωσία.
Ιδιαίτερα επιφυλακτικές εμφανίστηκαν η Γερμανία και η Γαλλία, ενώ οι χώρες της Βαλτικής και της Βόρειας Ευρώπης εξέφρασαν τις εντονότερες αντιρρήσεις.
Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επισήμανε ότι πιθανές διαπραγματεύσεις ειρήνης θα επικεντρωθούν σε ζητήματα στρατιωτικής ισχύος και εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, τονίζοντας πως ο ρόλος του Κόστα δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις συλλογικές αποφάσεις των κρατών-μελών.
Παράλληλα, ο Γερμανός Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς υπενθύμισε ότι υπάρχει ήδη συντονισμός μεταξύ Ουκρανίας, Γαλλίας, Γερμανίας και Βρετανίας μέσω του σχήματος Ε3, γεγονός που έχει προκαλέσει δυσφορία σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες που δεν συμμετέχουν σε αυτό.
Η υπεράσπιση της πρωτοβουλίας Κόστα
Απαντώντας στις επικρίσεις, ο Αντόνιο Κόστα υπερασπίστηκε την επιλογή του, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από τρίτους για την ερμηνεία των μηνυμάτων της Ρωσίας. Όπως ανέφερε, η ύπαρξη απευθείας διαύλου επικοινωνίας επιτρέπει στην ΕΕ να διατυπώνει με σαφήνεια τις θέσεις της και να στηρίζει αποτελεσματικότερα την Ουκρανία.
Η στάση του Κόστα βρήκε υποστηρικτές σε αρκετές χώρες. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν χαρακτήρισε θετική την προσπάθεια ανοίγματος επικοινωνίας, ενώ ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ εκτίμησε ότι η διπλωματική επαφή είναι απαραίτητη, ακόμη και σε περιόδους έντονης έντασης.
Η Ευρώπη αναζητά ρόλο στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις διπλωματικές προσπάθειες για μια πιθανή συμφωνία μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να παραμένει σε δεύτερο πλάνο.
Σημειώνεται ότι, στις Βρυξέλλες ενισχύεται η άποψη ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί από τώρα για το ενδεχόμενο μελλοντικών συνομιλιών με τη Μόσχα. Με την συζήτηση να επικεντρώνεται στο ποιος θα μπορούσε να εκπροσωπήσει αποτελεσματικά τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, όταν και εφόσον φτάσει η στιγμή των διαπραγματεύσεων.