Шілде аяғында қазақстандықтар бірнеше ғарыштық құбылысты тамашалай алады
Шілде аяғында Қазақстан тұрғындарын бірнеше астрономиялық оқиға күтіп тұр: "Бұғылы Ай" деген атпен белгілі шілдедегі толық ай, бірден екі метеорлық ағынның шыңы және 10P/Темпель 2 кометасының көрінуі. Дегенмен, бұл құбылыстардың барлығын толық көру мүмкін болмайды. Tengri Life Фесенков атындағы астрофизика институтынан (АФИИ) жұлдызды аспан әуесқойларын не күтіп тұрғанын білді.
"Бұғылы Айды" қашан көруге болады?
Шілдедегі толық айды дәстүрлі түрде "Бұғылы Ай" деп атайды. Бұл атау Солтүстік Американың байырғы халықтарынан келген: дәл осы уақытта жас бұғылардың мүйізі өсе бастайды. Әртүрлі елдерде бұл толық айды "Найзағайлы" немесе "Шөпті Ай" деп те атайды.
АФИИ мамандарының мәліметінше, Қазақстанда толық ай өзінің максималды фазасына 29 шілдеде Астана уақытымен сағат 19:35-те жетеді.
Фото: depositphotos.comҚос жұлдыз жаууы: Қазақстанда оны көру мүмкін бе?31 шілдеге қараған түні бірден екі метеорлық ағынның - Оңтүстік Дельта-Акварид және Альфа-Каприкорнид ағындарының шыңы болады деп күтіледі. Әдетте бұл жаздың екінші жартысындағы ең әдемі астрономиялық оқиғалардың бірі: аспанда бір мезгілде жылдам метеорлар да, жарқын баяу болидтер де пайда болады.
Алайда биыл бақылау үшін жағдай мінсізден алыс болмақ.
Фото: depositphotos.com
Дельта-Акварид метеорлық ағыны (005 SDA)
Белсенділік кезеңі: 12 шілдеден 23 тамызға дейін (шыңы 30–31 шілде).Қайдан ұшады: радианты Суқұюшы шоқжұлдызында орналасқан, ағын 96Р/Махгольц кометасымен байланысты.Қай жерден көрінеді: нысан Оңтүстік жарты шарда және төменгі солтүстік ендіктерде жақсы байқалады.
Институт мамандарының айтуынша, ағынды көру қиынға соғады.
"2026 жылы бақылау жағдайлары нашар, ағынды тамашалауға толы және тым жарық ай кедергі келтіреді", - деп атап өтті АФИИ.
Бұдан бөлек, Оңтүстік Дельта-Акваридтер Оңтүстік жарты шарда және төменгі солтүстік ендіктерде жақсырақ бақыланады.
Альфа-Каприкорнид метеорлық ағыны (001 САР)
Белсенділік кезеңі: 3 шілдеден 15 тамызға дейін (шыңы 30–31 шілде).Қайдан ұшады: радианты Тауешкі шоқжұлдызында, ағын 169Р/NEAT кометасынан түзілген.
Ерекшелігі: бұл ағын өзінің баяу, бірақ өте ірі және әсерлі отты шарларымен - болидтерімен танымал.
Альфа-Каприкорнид ағынын бақылауға да айдың жарығы кедергі келтіруі мүмкін.
"Биыл көріну жағдайлары қолайсыз. Ағын Оңтүстік жарты шарда жақсы көрінеді, ал біздің ендіктерде оны тамашалауға ай жарығы бөгет болады", - деп түсіндірді ғалымдар.
Шілдеде кометаны іздеп көруге болады
Айдың тағы бір оқиғасы - 10P/Темпель 2 кометасы.
Оны шілде бойы күн батқаннан кейін кешкі аспаннан іздеуге болады. Расында, нысанды жай көзбен көру мүмкін емес.
АФИИ мәліметінше, 2 тамызда комета перигелийден - орбитасының Күнге ең жақын нүктесінен өтеді, ал 3 тамызда Жерге барынша жақындайды.
"Комета перигелийден 2 тамызда өтеді, Жерге ең жақын келуі 2026 жылдың 3 тамызында (6,9 жұлдыздық шама) болады. Оңтүстік және Солтүстік жарты шарларда тек дүрбі немесе телескоп арқылы бақылауға болады", - деп хабарлады АФИИ ғалымдары.
Тағы оқыңыз: Қазақстанның солтүстігінде сирек кездесетін табиғи құбылыс видеоға түсіп қалды