Ποιος κυβερνά στη δημοκρατία;
Το βιβλίο «A War to Win Back Your World» (2026) της Bernie Spofforth είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον για τη μετατόπιση εξουσίας από τους εκλεγμένους θεσμούς προς υπερεθνικά και μη εκλεγμένα δίκτυα. Εχει παραμείνει η δημοκρατική εξουσία πραγματικά στα χέρια των πολιτών ή έχει μετακινηθεί σταδιακά σε θεσμούς, δίκτυα και οργανώσεις που δεν υπόκεινται άμεσα στον δημοκρατικό έλεγχο; Αυτό είναι το πραγματικό νόημα του τίτλου. Γίνεται ένας πόλεμος για τον έλεγχο της κοινωνικής, πολιτικής και πληροφοριακής πραγματικότητας. Και η σιωπή απέναντι σε αυτό που θεωρεί περιορισμό της ελευθερίας οδηγεί σταδιακά σε απώλεια της ίδιας της δημοκρατικής αυτονομίας.
Υποστηρίζει ότι η Δύση έχει δημιουργήσει ένα σύστημα όπου κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμοί, NGOs, μεγάλες επιχειρήσεις, media, ανεξάρτητες Αρχές, τεχνολογικές πλατφόρμες και ακτιβιστικά δίκτυα αλληλοσυνδέονται και μπορούν να επηρεάζουν την πολιτική, χωρίς να διαθέτουν την ίδια άμεση δημοκρατική νομιμοποίηση με ένα εκλεγμένο κοινοβούλιο.
Τίθεται έτσι ένα κλασικό ερώτημα της φιλελεύθερης πολιτικής θεωρίας. Ποιος κυβερνά πραγματικά; Οχι ποιος εξελέγη, αλλά ποιος έχει τη δυνατότητα να καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορούν να λαμβάνονται οι αποφάσεις. Η Spofforth θεωρεί ότι η εξουσία δεν αφαιρείται απαραίτητα από τους πολίτες με ένα πραξικόπημα. Μπορεί να μετακινηθεί σταδιακά μέσω όλων των παραπάνω, και τελικά ο πολίτης να εξακολουθεί να ψηφίζει, αλλά να έχει ολοένα μικρότερη επιρροή πάνω στις παραμέτρους μέσα στις οποίες λαμβάνονται οι αποφάσεις.
Για παράδειγμα, ποιος αποφασίζει το κόστος της κλιματικής πολιτικής και ποιος έχει τη δημοκρατική εντολή να το επιβάλει; Πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η κρατική παρέμβαση στο όνομα ενός συλλογικού στόχου; Αυτό είναι πολύ πιο σοβαρό ερώτημα από την απλή αντιπαράθεση μεταξύ οπαδών ή αντιπάλων της κλιματικής αλλαγής. Η βασική της ένσταση επίσης είναι ότι η μεταναστευτική πολιτική μπορεί να καθορίζεται από ένα πλέγμα διεθνών συμφωνιών, οργανισμών, δικαστικών αποφάσεων και πολιτικών δεσμεύσεων, περιορίζοντας την ελευθερία μιας κυβέρνησης να ανταποκριθεί στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων της.
Η δημοκρατία δεν καταρρέει μόνο όταν απαγορεύεται η ελευθερία· μπορεί να αρχίσει να αποδυναμώνεται όταν οι άνθρωποι φοβούνται ή δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ελευθερία τους.