Ν. Βασιλάκος στο Ήρεμα Ρωτάω – Mum Edition: «Δεν πάω σχολείο» – Γιατί όλο και περισσότερα παιδιά αρνούνται να μπουν στην τάξη

Η σχολική άρνηση, η υπερβολική χρήση του κινητού και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, αλλά και η έκθεση των παιδιών σε ουσίες από ολοένα και μικρότερες ηλικίες αποτελούν ορισμένες από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι γονείς. Πότε η άρνηση ενός παιδιού να πάει σχολείο παύει να είναι μια συνηθισμένη αντίδραση και γίνεται λόγος ανησυχίας; Πώς μπορεί ένας γονιός να διαχειριστεί τις εκρήξεις θυμού, την απομόνωση και την προσκόλληση στην οθόνη, χωρίς να οδηγηθεί σε μια διαρκή σύγκρουση με το παιδί του;

Στα ζητήματα αυτά αναφέρθηκε ο Νίκος Βασιλάκος, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου, ο οποίος βρέθηκε καλεσμένος της Ανθής Βούλγαρη στη διαδικτυακή εκπομπή των Νέων, «Ήρεμα Ρωτάω – Mum Edition», δίνοντας χρήσιμες κατευθύνσεις για τη διαχείριση της σχολικής άρνησης και τις δυσκολίες της σύγχρονης γονεϊκότητας.

Σχολική άρνηση: Πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς

Όπως εξήγησε ο Νίκος Βασιλάκος, σχολική άρνηση δεν είναι όταν ένα παιδί διαμαρτύρεται περιστασιακά επειδή δεν θέλει να ξυπνήσει το πρωί. Πρόκειται για μια κατάσταση που εκδηλώνεται όταν η άρνηση γίνεται συστηματική και το παιδί αποφεύγει επανειλημμένα να πηγαίνει στο σχολείο.

Οι λόγοι μπορεί να είναι διαφορετικοί: από περιστατικά bullying και μαθησιακές δυσκολίες μέχρι ΔΕΠΥ ή προβλήματα στο οικογενειακό περιβάλλον, τα οποία το παιδί δυσκολεύεται να διαχειριστεί συναισθηματικά.

«Προσπαθούμε να φέρουμε τα παιδιά στα μέτρα του σχολείου, αντί να φέρουμε το σχολείο στα μέτρα του παιδιού», σημείωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να αναζητούνται οι αιτίες πίσω από τη συμπεριφορά τους.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις απουσίες, επισημαίνοντας ότι το ισχύον πλαίσιο δημιουργεί πρόσθετη πίεση στις οικογένειες. Όταν η σχολική άρνηση συνεχίζεται, μπορεί να κινητοποιηθούν οι αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ενημερώνεται και ο εισαγγελέας ανηλίκων.

Ο ίδιος αναφέρθηκε ακόμη στη δυνατότητα κατ’ ιδίαν εκπαίδευσης, σε περιπτώσεις όπου συντρέχουν οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και υπάρχει σχετική γνωμάτευση δημόσιου παιδοψυχιάτρου.

«Η κόντρα μπορεί να μας οδηγήσει στο να κερδίσουμε το σχολείο, αλλά να χάσουμε το παιδί»

Ένα από τα βασικά μηνύματα της συζήτησης ήταν ότι η αντιμετώπιση της σχολικής άρνησης δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην τιμωρία και την αντιπαράθεση.

«Η κόντρα μπορεί να μας οδηγήσει στο να κερδίσουμε το σχολείο, αλλά να χάσουμε το παιδί, που εκεί είμαστε οι μεγάλοι χαμένοι», τόνισε ο Νίκος Βασιλάκος.

Όπως εξήγησε, οι γονείς χρειάζεται να προσεγγίζουν σταδιακά το παιδί, να προσπαθούν να καταλάβουν τι το δυσκολεύει και να αποφεύγουν τις απότομες αντιδράσεις. Μάλιστα, όπως ανέφερε, αρκετά παιδιά που εμφανίζουν σχολική άρνηση έχουν ήδη αρχίσει να απομακρύνονται από τους φίλους τους και να αναζητούν καταφύγιο στον ψηφιακό κόσμο.

Το αποτέλεσμα είναι συχνά να ξενυχτούν μπροστά σε έναν υπολογιστή, ένα tablet ή ένα κινητό, να κοιμούνται κατά τη διάρκεια της ημέρας και να δυσκολεύονται ακόμη περισσότερο να επιστρέψουν στην καθημερινότητα του σχολείου.

Κινητό, social media και γονικός έλεγχος: Γιατί δεν αρκούν τα ψηφιακά φίλτρα

Η υπερβολική ενασχόληση με τις οθόνες ήταν ένα ακόμη κεντρικό θέμα της συζήτησης. Ο Νίκος Βασιλάκος υπογράμμισε ότι ο ύπνος αποτελεί βασικό δείκτη για το κατά πόσο ένα παιδί ακολουθεί μια υγιή καθημερινότητα, προτείνοντας στους γονείς να θέτουν συγκεκριμένα όρια στη χρήση του κινητού.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στα εργαλεία γονικού ελέγχου, σημειώνοντας ότι αρκετοί γονείς δυσκολεύονται να τα ρυθμίσουν σωστά και θεωρούν ότι τα παιδιά μπορούν εύκολα να παρακάμψουν τους περιορισμούς.

Όπως εξήγησε, οι γονείς μπορούν να απευθυνθούν στις γραμμές τεχνικής υποστήριξης των εταιρειών, όπως η Google και η Apple, προκειμένου να καθοδηγηθούν στη σωστή ενεργοποίηση των σχετικών λειτουργιών.

Ιδιαίτερη προσοχή, ωστόσο, συνέστησε στον τρόπο με τον οποίο επιβάλλονται οι περιορισμοί. Η απότομη αφαίρεση του κινητού και η πλήρης απαγόρευση της πρόσβασης στο διαδίκτυο μπορεί να προκαλέσουν έντονες αντιδράσεις και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη απομάκρυνση του παιδιού από την οικογένεια.

«Ο γονικός έλεγχος δεν είναι φίλτρα, είναι η σχέση σου με το παιδί», υπογράμμισε, αναφερόμενος και στο Kids Wallet, το οποίο μπορεί να διευκολύνει την εφαρμογή περιορισμών.

Οι κίνδυνοι από τη χρήση ουσιών στην εφηβεία

Ένα ακόμη ζήτημα που ανέδειξε ο Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας Διαδικτύου ήταν η χρήση ουσιών από ανηλίκους. Όπως ανέφερε, έχει συναντήσει περιστατικά ακόμη και σε παιδιά της έκτης δημοτικού, ενώ προειδοποίησε για την πρόσβαση των εφήβων σε νικοτίνη, καφεΐνη, αλκοόλ και κάνναβη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ηλεκτρονικά τσιγάρα που περιέχουν THC, τα οποία, όπως περιέγραψε, μπορεί να είναι μικρά και εύκολα να κρυφτούν, με αποτέλεσμα οι γονείς να μην αντιλαμβάνονται εγκαίρως τη χρήση τους.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι γονείς χρειάζεται να είναι σε εγρήγορση, να παρακολουθούν τις αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών και να διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, ώστε να μπορούν να αναγνωρίσουν έγκαιρα πιθανά προβλήματα.

Η σχέση με το παιδί και τα όρια στην καθημερινότητα

Στο τελευταίο μέρος της συζήτησης, ο Νίκος Βασιλάκος αναφέρθηκε στη σημασία της συνέπειας και των ορίων, εξηγώντας ότι οι γονείς χρειάζεται να αποφεύγουν τόσο την υπερβολική αυστηρότητα όσο και την απουσία κανόνων.

Έφερε, μάλιστα, ως παράδειγμα την προσωπική του εμπειρία με τον γιο του, ο οποίος είχε συγκεντρώσει αρκετές μονόωρες απουσίες στο σχολείο. Όπως είπε, επέλεξε να συζητήσει μαζί του για όσα συνέβησαν, να τον προειδοποιήσει για τις συνέπειες και να του εξηγήσει τι θα ακολουθήσει σε περίπτωση επανάληψης της συμπεριφοράς.

Το σημαντικό, όπως τόνισε, είναι ο γονιός να μπορεί να διατηρεί την ψυχραιμία του, να αφήνει έξω από το σπίτι τα δικά του προβλήματα και να εστιάζει στις ανάγκες του παιδιού.

Το κεντρικό μήνυμα της συζήτησης με την Ανθή Βούλγαρη ήταν σαφές: η επικοινωνία, η υπομονή και τα σταθερά όρια αποτελούν βασικά εργαλεία για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της εφηβείας, χωρίς να διαρραγεί η σχέση γονέα και παιδιού.