Απολογισμός 2025

Ακούς τους εκπροσώπους των κομμάτων (δεν έχει σημασία αν ανήκουν σε μεγάλους ή μικρούς σχηματισμούς) να μιλάνε στα Media και νομίζεις ότι ζουν σε έναν άλλον, γυάλινο ίσως, κόσμο όπου οι αχτίδες του ήλιου της πραγματικότητας για κάποιον μυστήριο λόγο δεν υπεισέρχονται.

«Θωρακισμένοι» μέσα σε πανοπλίες έωλων επιχειρημάτων, με πλήρη ανοσία στη λογική και στην πολιτική ηθική, υπερασπίζονται χαμένες υποθέσεις με μια άνεση που σε κάνει να πιστεύεις πως είτε είναι τυφλοί φανατικοί είτε ταλαντούχοι ηθοποιοί.

Πιάνουν μια και μόνον άκρη των στατιστικών στοιχείων και συγκροτούν ολόκληρη θεωρία [συνωμοσίας ή πλεκτάνης] που θα έκανε τους σοφούς των νόμων της σχετικότητας ή του χάους να σκίζουν τα χαρτιά τους.

Κι όμως, μέσα σε αυτή την ιδεολογική θολούρα και την κοινωνική σύγχυση, αυτά τα κόλπα εξακολουθούν να πιάνουν. Να πείθουν, να φοβίζουν ή να αποπροσανατολίζουν.

Οι κομματικοί μικρόκοσμοι, οι ποντικοί των γραφείων, οι ιλουστρασιόν χαρτογιακάδες και οι λαμπεροί δημοσιογραφοπολιτικολογούντες συγκροτούν ένα αδιαπέραστο τείχος ημιμάθειας, ημιαλήθειας και ημιευθύνης που επιβιώνει μέσω διαρροών, επιλεκτικών συκοφαντιών ή διαπλεκόμενων ανταλλαγών πληροφοριών.

Κι όμως τα πράγματα είναι απλά:

1. Πριν μεταρρυθμίσεις το Κράτος πρέπει πρώτα να το έχεις ρυθμίσει, δηλαδή να έχεις θέσει σταθερούς και αποδεκτούς θεσμικούς κανόνες οργάνωσης και λειτουργίας, να ‘χεις προσδιορίσει τα όρια της διακριτικής ευχέρειας και της νομιμότητας και να ‘χεις πετύχει έναν υψηλό βαθμό κοινωνικής συναίνεσης.

Πιστεύουμε ότι στη χώρα μας υπάρχουν αυτές οι προϋποθέσεις; Ή μήπως εξαγγέλλουμε ή και κάνουμε «μεταρρυθμίσεις» επί τη ευκαιρία, οι οποίες επειδή δεν θα υποστηριχθούν από κανέναν (θεσμό ή πολίτη), γρήγορα θα εγκαταλειφθούν ή θα πέσουν σε αχρησία;

2. Μερικοί ισχυρίζονται ότι μπορούν να προστατευθούν τα δικαιώματα των ανθρώπων και των πολιτών χωρίς να υπάρχει ευνομούμενο Κράτος. Με άλλα λόγια από τη μια υπονομεύουν το Κράτος κι από την άλλη διαμαρτύρονται που τα δικαιώματα δεν γίνονται συχνά σεβαστά (όχι μόνον από τους δημόσιους λειτουργούς αλλά και από τον διπλανό συμπολίτη).

3. Μπορεί ένας λαός να επιβιώνει δίχως ιστορική ταυτότητα και δίχως εθνική οντότητα;

Σύνδρομα, ιδεολογήματα, συνθήματα, διαχειριστική αναγκαιότητα και στη μέση μια Δεξιά της έννομης, αλλά και της «κερδοσκοπικής», τάξης.

Πέραν όμως από τα ιδεολογικά αβαθή διαπιστώνονται και θεσμικές «αλλεργίες». Δίκαιο είναι ο νόμος της σιωπής (ή όποιου έχει ένα παραμύθι να διηγηθεί). Εθνική συνείδηση, κοινωνική συνείδηση, ηθική συνείδηση έγιναν ένα κουβάρι όπου ο καθένας τραβάει μια ξεφτισμένη άκρη για να ξεχειλώσει τελείως η συνοχή και η ενότητα. Το Κράτος Δικαίου ταυτίζεται με τις απόψεις κάποιων και όχι με τις ισχύουσες διαδικασίες και τα δικαιώματα όλων.

Αναρωτιέμαι ποιον ακριβώς νόμο σέβεται η Εξουσία; Και τι παράδειγμα δίνει στους πολίτες, ώστε να σέβονται (τουλάχιστον) τον εαυτό τους; Η (φημολογούμενη) τεχνο-κρατική υπεροχή μετεξελίσσεται σε εύκολη προπαγανδιστική αντιπαράθεση του «Ποιος είναι ο πιο κακός».

Ολα και όλοι εκτός ελέγχου. Ολα «παίζονται» και όλοι (πλην ίσως αυτών που ρίχνουν τα ζάρια) αγνοούν τους κανόνες του παιχνιδιού.

Ο καθηγητής Γιάννης Πανούσης είναι πρώην υπουργός

      Η Καρολίνα Παπακώστα απουσιάζει με άδεια