Ξεσηκωμός στην Ευρώπη από τους αγρότες για τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur: «Χάνουμε τα προϊόντα μας»
Οι Ευρωπαίοι αγρότες δηλώνουν ότι οι πολλαπλές παραχωρήσεις που ανακοίνωσε τους τελευταίους μήνες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επαρκούν για να απορροφήσουν τις επιπτώσεις της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκή Ένωση και Mercosur.
Για να το καταστήσουν σαφές, βγήκαν εκ νέου στους δρόμους σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις και κομβικά σημεία, από το Παρίσι έως τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο, με προαναγγελθείσα παράταση των κινητοποιήσεων και τις επόμενες ημέρες.
Δεν μας καλύπτει
Η οργάνωση Copa-Cogeca, που εκπροσωπεί αγροτικές ενώσεις και συνεταιρισμούς σε ολόκληρη την ΕΕ, προειδοποίησε ότι «οι προτάσεις που παρουσιάστηκαν δεν αντιμετωπίζουν το βάθος και την επείγουσα φύση των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο κλάδος».
Η δήλωση ήρθε αμέσως μετά τα μέτρα που ανακοίνωσε η Κομισιόν για να κατευνάσει τις αντιδράσεις και να εξασφαλίσει την αναγκαία πολιτική στήριξη, ιδίως από την Ιταλία, ώστε να συγκεντρωθεί επαρκής πλειοψηφία στα κράτη-μέλη.
Το εμπόδιο για τη συμφωνία
Η ισχύς κινητοποίησης του αγροτικού κόσμου αποτελεί εξαρχής το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη συμφωνία, η οποία θα είναι η μεγαλύτερη που έχει υπογράψει ποτέ η ΕΕ.
Από τις Βρυξέλλες προβάλλεται ως αναγκαίο εργαλείο σε ένα σκληρό γεωπολιτικό περιβάλλον: για τη διαφοροποίηση των εμπορικών ροών και τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ, αλλά και για τον περιορισμό της κινεζικής επιρροής.
Οι αγρότες, ωστόσο, δεν πείθονται. Είχαν ήδη κινητοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2024, όταν επιτεύχθηκε κατ’ αρχήν συμφωνία, και επανήλθαν δυναμικά πριν από λίγες εβδομάδες, όταν η έγκριση έμοιαζε προ των πυλών.
Παρέμβαση Μελόνι
Οι πιέσεις αυτές οδήγησαν την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι να ζητήσει χρόνο και πρόσθετες διαβεβαιώσεις, ακόμη και με απευθείας επαφές με τη Βραζιλία.
Στο μεσοδιάστημα, η Κομισιόν πρότεινε επιτάχυνση πληρωμών της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028–2034, αυξάνοντας τους πόρους της πρώτης περιόδου, καθώς και προσωρινή αναστολή δασμών σε λιπάσματα για μείωση του κόστους.
Τα μέτρα αυτά προστίθενται στις «ρήτρες διασφάλισης» που προβλέπουν αποζημιώσεις σε περίπτωση στρεβλώσεων από εισαγωγές της Νότιας Αμερικής.
Τα μηνύματα
Το αν οι παραχωρήσεις αρκούν για να αλλάξουν τη στάση των κρατών-μελών αναμένεται να φανεί σε συνεδριάσεις σε ανώτατο επίπεδο. Από τη Ρώμη εκπέμπονται πιο θετικά μηνύματα, χωρίς όμως οριστική θέση.
Αντίθετα, η Ισπανία στηρίζει ανοιχτά τη συμφωνία, με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Λουίς Πλάνας να τονίζει τα οφέλη για το κρασί, το ελαιόλαδο και τον χοιροτροφικό τομέα, αλλά και τη στρατηγική σημασία της ενότητας της ΕΕ.
Στον αντίποδα, η αντίθεση της Γαλλία, της Πολωνίας και της Ουγγαρίας παραμένει σκληρή.
Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επιβεβαίωσε επίσημα το «όχι», υπό την πίεση μαζικών διαδηλώσεων στο Παρίσι, όπου τρακτέρ έφτασαν σε εμβληματικά σημεία όπως ο Πύργος του Άιφελ και η Εθνοσυνέλευση.
Ταυτόχρονα, μπλόκα και κινητοποιήσεις καταγράφονται σε όλη τη Γαλλία, αλλά και σε Βέλγιο, Γερμανία και Ισπανία, με χαρακτηριστικά παραδείγματα την Καταλονία και περιοχές της κεντρικής Ισπανίας.
Ο δύσκολος γρίφος
Η εικόνα υπογραμμίζει ότι, παρά τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες των Βρυξελλών, το αγροτικό ζήτημα παραμένει ο πιο δύσκολος γρίφος για τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur.
Οι αντιδράσεις του αγροτικού κόσμου στην Ευρώπη κατά της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Mercosur όχι μόνο δεν κοπάζουν, αλλά κλιμακώνονται, με νέες κινητοποιήσεις και μπλόκα σε βασικούς οδικούς άξονες του Βελγίου και της Ιρλανδίας.
Παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες των τελευταίων ημερών, οι αγρότες βγήκαν εκ νέου στους δρόμους, εκφράζοντας την έντονη ανησυχία τους για τις επιπτώσεις που θα έχει η είσοδος αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική στην ευρωπαϊκή αγορά.
Τρακτέρ στο Βέλγιο
Στο Βέλγιο, τρακτέρ κατέκλυσαν από νωρίς το πρωί τους δρόμους σε διάφορες επαρχίες, μία ημέρα μετά την επιβεβαίωση της συμφωνίας από την πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών.
Αν και ορισμένες κινητοποιήσεις διαλύθηκαν στην επαρχία της Λιέγης, οι διαταραχές παραμένουν εκτεταμένες στη Βαλλονία.
Τα σοβαρότερα προβλήματα καταγράφονται στις επαρχίες Ενό και Ναμούρ, καθώς και στην περιοχή του Λουξεμβούργου, όπου η κυκλοφορία επιβραδύνεται σημαντικά ή διακόπτεται πλήρως λόγω των αποκλεισμών.
Εναλλακτικές διαδρομές
Η ομοσπονδιακή αστυνομία κάλεσε τους οδηγούς να ενημερώνονται διαρκώς για την κατάσταση μέσω ειδικών πλατφορμών κυκλοφορίας και να ακολουθούν εναλλακτικές διαδρομές.
Υπενθυμίζεται ότι η βελγική κυβέρνηση είχε επιλέξει να απόσχει από την ψηφοφορία στις Βρυξέλλες για τη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, αντανακλώντας τις εσωτερικές πιέσεις από τον αγροτικό τομέα.
Την ίδια ώρα, χιλιάδες αγρότες συγκεντρώθηκαν στην πόλη Άθλον, στο κέντρο της Ιρλανδίας, διαδηλώνοντας κατά της συμφωνίας.
Με συνθήματα όπως «Όχι στη Mercosur» και «Στηρίξτε την ιρλανδική γεωργία», δεκάδες τρακτέρ κατέκλυσαν την πόλη που βρίσκεται μεταξύ Δουβλίνου και Γκάλγουεϊ.
Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν μία ημέρα μετά το «πράσινο φως» που έδωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απόφαση στην οποία η ιρλανδική κυβέρνηση είχε εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή της.
Οι αγρότες υποστηρίζουν ότι η συμφωνία δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς τα προϊόντα από τις χώρες της Mercosur παράγονται με χαμηλότερα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα, γεγονός που συμπιέζει τις τιμές και απειλεί τη βιωσιμότητα των ευρωπαϊκών εκμεταλλεύσεων.
Όπως προειδοποιούν, οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες, σε μια προσπάθεια να ασκηθεί περαιτέρω πίεση τόσο στις εθνικές κυβερνήσεις όσο και στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.