«Αγώνας δρόμου» για τα μεγάλα ενεργειακά στοιχήματα Αθήνας και ΕΕ

Σε μια κρίσιμη καμπή για την Ευρώπη, η οποία δίνει μάχη με τον χρόνο για θεμελιώδεις προτεραιότητες όπως είναι η ασφάλεια, η οικονομική ανθεκτικότητα και η ενέργεια, τα περιθώρια αρχίζουν να πιέζουν πλέον τόσο την Αθήνα όσο και την ίδια την ΕΕ που θα κληθούν πάση θυσία να τηρήσουν χρονοδιαγράμματα και δεσμεύσεις όσον αφορά κρίσιμα πρότζεκτ στα οποία έχουν επενδύσει πολλαπλά.

Το πρώτο μεγάλο στοίχημα για Ελλάδα και Κομισιόν αφορά στον Κάθετο Διάδρομο, την ενεργειακή διαδρομή που καθιστά – βάσει των συμφωνιών που υπεγράφησαν πρόσφατα στην Αθήνα – τη χώρα μας αφενός κόμβο μεταφοράς αμερικανικού LNG από τη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη προς την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη (Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία) και αφετέρου ενεργειακή ασπίδα απέναντι στην ευρωπαϊκή εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο που έχει προκαθορισμένη ημερομηνία λήξης το 2028.

Δεύτερο μεγάλο στοίχημα για Αθήνα, Λευκωσία και ΕΕ είναι η εφαρμογή των αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί για τον GSI, με τα επόμενα βήματα να αναμένονται εντός των επόμενων εβδομάδων οπότε και προγραμματίζεται να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της ανάθεσης μελέτης για την επικαιροποίηση των δεδομένων του έργου, όπως ανακοίνωσαν από τη Διακυβερνητική Σύνοδο Ελλάδας – Κύπρου τον Νοέμβριο Μητσοτάκης και Χριστοδουλίδης.

Ταυτόχρονα, εντός του 2026, ο ΑΔΜΗΕ προχωρά σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου για την εξασφάλιση της αναγκαίας κεφαλαιακής επάρκειας που θα επιτρέψει την ολοκλήρωση του επενδυτικού προγράμματος ηλεκτρικών διασυνδέσεων με Δωδεκάνησα και Βόρειο Αιγαίο, οι οποίες συνεπάγονται και τη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους πολίτες.

«Καμία ενεργειακή ανεξαρτησία, καμία ενεργειακή ανθεκτικότητα και ευημερία στην ΕΕ δεν μπορεί να επιτευχθεί εάν δεν διασφαλίσουμε την ενεργειακή μας ασφάλεια», επεσήμανε πρόσφατα στις Βρυξέλλες ο αρμόδιος υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, που θα κληθεί να φέρει εις πέρας για λογαριασμό της ελληνικής πλευράς τις προαναφερθείσες αποστολές χωρίς να έχει το περιθώριο αστοχίας.

Κάθετος Διάδρομος, αγώνας δρόμου για την κοινοπραξία Aktor – ΔΕΠΑ

Η προτελευταία δημοπρασία για τον μήνα Δεκέμβριο, που ακολούθησε τις συμφωνίες που υπεγράφησαν στην Αθήνα εντός Νοεμβρίου για τον Κάθετο Διάδρομο, λειτούργησε καταγράφοντας ικανοποιητική δυναμική.

Τα μηνύματα όμως που απέστειλε στη συνέχεια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προς τους ενδιαφερόμενους για την επόμενη δημοπρασία, αυτήν του Δεκεμβρίου που αφορούσε τον Ιανουάριο, φρέναραν απότομα την εκδήλωση ενδιαφέροντος για αμερικανικό LNG καθώς δημιουργούσαν «θολά» σημεία όσον αφορά το κατά πόσο είναι σύννομη η διαδικασία βάσει ρυθμιστικών κινδύνων που πιθανόν να προέκυπταν στη συνέχεια.

Η ελληνική πλευρά έθεσε το ζήτημα κατά την πρόσφατη συνεδρίαση του Συμβουλίου υπουργών Ενέργειας στα αρμόδια όργανα, αναδεικνύοντας το παράδοξο που ήδη προδιαγράφεται: να έχει αποφασιστεί κεντρικά η πλήρης απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027 την ώρα που μπλοκάρεται μέσω της γραφειοκρατίας ο Κάθετος Διάδρομος, η ενεργειακή οδός, δηλαδή, που προκρίθηκε ως εναλλακτική και η οποία ακόμα δεν έχει καταστεί η πλέον οικονομικά συμφέρουσα.

Αφότου τινάχθηκε στον αέρα η πρόσφατη δημοπρασία και ενόψει της επόμενης που θα διεξαχθεί στα τέλη Ιανουαρίου και θα αφορά στον μήνα Φεβρουάριο, η Κομισιόν απέστειλε κάποιες διευκρινίσεις στους ενδιαφερόμενους, οι οποίες όμως, όπως όλα δείχνουν, θα χρειαστούν ακόμα μεγαλύτερη αποσαφήνιση για να αποδώσουν.

GSI – Οι επόμενες κινήσεις Αθήνας, Λευκωσίας και ΕΕ για το καλώδιο

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Κύπρο με το βίντεο που κυκλοφόρησε στο Διαδίκτυο ρίχνοντας σκιές για διαπλοκή στην κυβέρνηση Χριστοδουλίδη αναδεικνύουν, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, για ακόμη μια φορά σε ποια πλευρά βρίσκεται, όσον αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ο αδύναμος κρίκος.

Οι ενδοκυβερνητικοί τριγμοί, με επίδικο το εν λόγω πρότζεκτ, στη Λευκωσία ήταν τους τελευταίους μήνες συνεχείς ενώ οριακά προκλήθηκαν τριβές και μεταξύ των δύο παραδοσιακά αδελφών κρατών (Ελλάδας και Κύπρου), με το ζήτημα να επιλύεται εν τέλει στο ανώτατο επίπεδο, μέσω της συμφωνίας Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη τον Νοέμβριο να προχωρήσουν σε επικαιροποίηση των τεχνικών παραμέτρων του έργου με στόχο τη συμμετοχή νέων ισχυρών επενδυτών, από ΗΠΑ και χώρες του Κόλπου.

Η Κομισιόν διαμηνύει σταθερά πως πρόκειται για έργο στρατηγικής σημασίας που θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, το οποίο μάλιστα προσφάτως η ίδια ενέταξε στο πακέτο των οχτώ «ενεργειακών λεωφόρων» που αποκτούν προτεραιότητα υλοποίησης.

Η χρηματοδότηση του έργου από την ΕΕ είναι δεδομένη, όπως και οι δηλώσεις στήριξης υψηλόβαθμων αξιωματούχων όπως της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του αρμόδιου επιτρόπου Νταν Γιόργκενσεν που υπογραμμίζουν κάθε τόσο πως στηρίζουν το έργο «σθεναρά».

Προ ημερών, η γαλλική Nexans που κατασκευάζει το καλώδιο Κρήτης – Κύπρου, με ανακοίνωσή της γνωστοποίησε και επίσημα την αλλαγή του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης του πρότζεκτ, ως αποτέλεσμα της απόφασης Ελλάδας – Κύπρου να προχωρήσουν σε επικαιροποίηση των οικονομικών και τεχνικών παραμέτρων του έργου ενώ έδειξε την 19η Φεβρουαρίου ως τη μέρα που θα δώσει περισσότερες πληροφορίες στη δημοσιότητα για την πορεία του έργου.

Τις επόμενες εβδομάδες, ωστόσο, αναμένεται, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το επόμενο στέρεο βήμα όσον αφορά το GSI, με την επίσημη ανάθεση της επικαιροποίησης του έργου σε αξιόπιστο οίκο προκειμένου να καταστεί εφικτή η διεύρυνση της βάσης των ενδιαφερομένων επενδυτών, με την κίνηση αυτή να χαρακτηρίζεται από την ελληνική πλευρά ως «άμεσης προτεραιότητας».

ΑΔΜΗΕ και MOU Τουρκίας με τη θυγατρική της ExxonMobil

Ως «τυμπανοκρουσίες» διάβασε η Αθήνα τις ανακοινώσεις που έκανε η Τουρκία την Πέμπτη για υπογραφή μνημονίου συνεργασίας (MOU) μεταξύ της τουρκικής εταιρείας πετρελαίου (TPAO) και της θυγατρικής της ExxonMobil, Esso Exploration International Limited για έρευνες και εξορύξεις στη Μεσόγειο, με τον υπουργό Ενέργειας της Τουρκίας να σημειώνει πως «μέσω διεθνών συνεργασιών» η χώρα του προχωρά στο να γίνει «ο ενεργειακός κόμβος της περιοχής».

Για την ελληνική πλευρά θεωρείται πασίδηλο πως πρόκειται κατ΄ουσίαν για καθυστερημένη και αντανακλαστική κίνηση (υπό τη μορφή εκδήλωσης προθέσεων) προς τις βαρυσήμαντες συμφωνίες που υπεγράφησαν ήδη στην ελληνική πρωτεύουσα παρουσία των αμερικανών υπουργών Μπέργκαμ και Ράιτ.

Εως τότε, η ελληνική κυβέρνηση θα χρειαστεί να «τρέξει» ώστε να αποδείξει στην πράξη ότι οι συμφωνίες προχωρούν ενώ σε επίπεδο εθνικό, κομβικός ενεργειακός στόχος θα αποτελέσει η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ (εντός του 2026) με κύριο ζητούμενο τη διασφάλιση της κεφαλαιακής επάρκειας για την ολοκλήρωση έργων υποδομής.