Σάντανς: Το ανεξάρτητο σινεμά παίρνει τ’ όπλο του και «πυροβολεί» τον ICE
Την ώρα που στη Μινεσότα οι 3.000 πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων των Ηνωμένων Πολιτειών σάρωναν την πόλη, βγαίνοντας σ’ ένα ανελέητο ανθρωποκυνηγητό παράτυπων μεταναστών, πιο δυτικά, στο Παρκ Σίτι της Γιούτα, η ζωή στο Φεστιβάλ Σάντανς συνεχιζόταν κανονικά. Στη διοργάνωση που θεωρείται το καταφύγιο του ανεξάρτητου κινηματογράφου, οι θεατές συνέρρεαν διαρκώς στις προβολές, οι επίσημες πρεμιέρες των ταινιών δεν διαταράχθηκαν καθόλου και τα πάρτι στο περιθώριο των παρουσιάσεων έμοιαζαν μ’ ένα ξέγνοιαστο διάλειμμα, μακριά από την πραγματικότητα. Ομως, ακόμα και σε απόσταση ασφαλείας από τους τόπους των ταραχών και της ωμής βίας, η σκιά της δολοφονίας του Αλεξ Πρέτι έπεφτε στο προοδευτικό φεστιβάλ μέσα από τις χιλιάδες αναφορές στις σελίδες κοινωνικής δικτύωσης και το εκτενές ρεπορτάζ των αμερικανικών μέσων.
«Είμαστε όλοι εδώ για να γιορτάσουμε κάτι πραγματικά όμορφο κι ελπιδοφόρο στην κινηματογραφική αφήγηση. Αλλά ο κόσμος πονάει αυτή τη στιγμή όπως κι αυτή η χώρα. Κι αυτό είναι αποτρόπαιο», ανέφερε χαρακτηριστικά η Ολίβια Γουάιλντ στην πρεμιέρα της ταινίας «The Invite», δίνοντας τον τόνο των στιγμών. Αντίστοιχη τοποθέτηση έκανε και ο συμπρωταγωνιστής της Εντουαρντ Νόρτον, ο οποίος σχολίασε «κάθομαι εδώ και μιλάω για ταινίες ενώ ένας παράνομος στρατός συγκροτείται εναντίον των πολιτών των Ηνωμένων Πολιτειών». Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Τζένα Ορτέγκα, η οποία μετά την πρεμιέρα της ταινίας «The Gallerist», απευθυνόμενη στους δημοσιογράφους, είπε «είναι δύσκολο να βρίσκεσαι σ’ ένα μέρος όπως αυτό, να φοράς ωραία ρούχα και να μιλάς για ταινίες, όταν κάτι τόσο άσχημο συμβαίνει ακριβώς δίπλα μας».
Διαδηλώσεις
Σε αντίθεση με την πρώτη θητεία του Τραμπ που οι αντιδράσεις για τις πολιτικές του ήταν δριμείες από τη σκηνή του Sundance, αυτή τη φορά η οργή έδειχνε να σιγοβράζει σε μικρότερες εστίες του φεστιβάλ. Οπως στο κόκκινο χαλί όπου ορισμένοι ηθοποιοί εμφανίστηκαν με καρφίτσες με τα συνθήματα «Ice out» και «Be good», μια αναφορά στη δολοφονία της 37χρονης μητέρας τριών παιδιών Ρενέ Γκουντ στις 7 Ιανουαρίου από πράκτορες της Υπηρεσίας. Στις διαδηλώσεις εναντίον του ICE, στην κεντρική οδό οι συμμετέχοντες ήταν περιορισμένοι αλλά πέρασαν το μήνυμά τους με τα χειροποίητα πλακάτ και τα συνθήματά τους. Το βράδυ της περασμένης Κυριακής, σε μια τέτοια πρωτοστάτησε ο Ελάιζα Γουντ, πρωταγωνιστής του «Αρχοντα των δαχτυλιδιών», με το σλόγκαν «Οι sundancers λιώνουν το ICE». Αργότερα, ο ηθοποιός σε δηλώσεις του στην ιστοσελίδα Deadline επέμεινε πως «είμαστε εδώ σε αυτό το φεστιβάλ κινηματογράφου που έχει ως στόχο να φέρει τους ανθρώπους κοντά, να διηγηθεί ιστορίες από όλο τον κόσμο. Εδώ δεν είμαστε διαιρεμένοι, είμαστε ενωμένοι».
Το Sundance παραδοσιακά δεν αποφεύγει την εμπλοκή του με την πολιτική. Στο πρόγραμμά του φιλοξενεί συχνά ντοκιμαντέρ που ερεθίζουν τις συντηρητικές χορδές της αμερικανικής κοινωνίας. Ομως φέτος, όπως επισημαίνει η εφημερίδα «The Guardian», οι καυστικές αναφορές στην τρέχουσα τρομακτική καθημερινότητα υπό τη διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ διεξάγονται σε ιδιωτικό επίπεδο ή έπειτα από ερωτήσεις στα πάνελ μετά τις προβολές. «Είναι πραγματικά αδύνατο να μη μιλήσουμε για το τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή και για τη βιαιότητα του ICE και για το πώς πρέπει να σταματήσει αμέσως», σχολίασε η Νάταλι Πόρτμαν κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου για το φιλμ «The Gallerist». «Αλλά επίσης υπάρχει μια όμορφη κοινότητα που οι Αμερικανοί δείχνουν αυτή τη στιγμή. Στηρίζουν ο ένας τον άλλον, προστατεύουν ο ένας τον άλλον κι αγωνίζονται για την ελευθερία τους. Είναι μια γλυκόπικρη στιγμή να γιορτάζουμε κάτι για το οποίο είμαστε τόσο περήφανοι με φόντο τον πόνο της χώρας μας», συμπλήρωσε η πρωταγωνίστρια.
Ρούσντι και Κύπρος
Στην πρεμιέρα της ταινίας «Knife: The Attempted Murder of Salman Rushdie» που καταγράφει την επίπονη περίοδο αποκατάστασης του βρετανοαμερικανού συγγραφέα μετά την απόπειρα δολοφονίας του το 2022 από έναν 24χρονο μουσουλμάνο εξτρεμιστή, ο Σαλμάν Ρούσντι τόνισε την επικαιρότητά της. «Αρχίζω να πιστεύω ότι η ταινία έρχεται την κατάλληλη στιγμή. Ισως όλοι μας νιώθουμε τώρα τον κίνδυνο της βίας. Ολοι μας νιώθουμε ότι ο κίνδυνος είναι προ των πυλών. Ισως αυτή η εμπειρία να είναι ένας τρόπος για τους θεατές της να σκεφτούν αυτά τα ευρύτερα ζητήματα». Οταν ο σκηνοθέτης της ταινίας Αλεξ Γκίμπνι αναφέρθηκε έμμεσα στον αμερικανό πρόεδρο, θίγοντας το ζήτημα του αυξανόμενου αυταρχισμού στη χώρα, ο συγγραφέας υπογράμμισε ότι «για τους αυταρχικούς ο πολιτισμός είναι ο εχθρός».
Στο ίδιο φεστιβάλ έκανε την περασμένη Δευτέρα την παγκόσμια πρεμιέρα της η παραγωγή «Κράτα με» της Μυρσίνης Αριστείδου. Το «Hold Onto Me», όπως είναι ο διεθνής του τίτλος, αποτελεί την πρώτη κυπριακή ελληνόφωνη ταινία που ξεκινάει το ταξίδι της στις αίθουσες από το Sundance. Επιλέχθηκε μαζί με άλλες εννιά από όλο τον κόσμο στο διαγωνιστικό τμήμα World Cinema Dramatic Competition, με τα αποτελέσματα να αναμένονται στις 30 Ιανουαρίου. Η αφήγηση της ταινίας ακολουθεί ένα 11χρονο κορίτσι, το οποίο όταν ανακαλύπτει ότι ο αποξενωμένος πατέρας της έχει επιστρέψει για την κηδεία του παππού της, αποφασίζει να τον αναζητήσει. Πρωταγωνιστούν η μικρή Μαρία Πέτροβα κι ο Χρήστος Πάσσαλης.