Επισπεύδει την αναθεώρηση του Συντάγματος το Μαξίμου – Ανοίγει εντός Φεβρουαρίου η «ευρεία βεντάλια» αλλαγών
Έτοιμο να ανοίξει την – προαναγγελθείσα ως «ευρεία» – βεντάλια αλλαγών στο Σύνταγμα είναι το Μέγαρο Μαξίμου, επισπεύδοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, τη διαδικασία της αναθεώρησης. Αυτή αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα, πιο γρήγορα απ’ ό,τι ενδεχομένως να υπολόγιζαν πολλοί ακόμα και εντός της ΝΔ – σε αυτή την κατεύθυνση δείχνει άλλωστε και το γεγονός ότι η παρασκηνιακή προετοιμασία επιταχύνεται.
Όλα δείχνουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιλέγει να μην αφήσει την εκκίνηση της επίσημης συζήτησης για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, όπως φέρεται να ήταν μέχρι πρότινος η κυρίαρχη σκέψη εντός Μαξίμου, αλλά προτίθεται να φέρει τον κοινοβουλευτικό διάλογο εντός του Φεβρουαρίου. Στόχος είναι, σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, εφόσον η προαναθεωρητική επιτροπή συγκροτηθεί μέσα στον επόμενο μήνα στη Βουλή (η τρέχουσα είναι προτείνουσα, η επόμενη είναι αναθεωρητική), να έχει ολοκληρώσει τις εργασίες της πριν από τον Απρίλιο.
Δύσκολη άσκηση για όλες τις πλευρές
Η κορυφαία θεσμική διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης έρχεται πιο κοντά σε μια φάση που η κυβέρνηση διεκδικεί επανασυνδέσεις με κεντρογενείς, αλλά και που ο Πρωθυπουργός αναζητεί έτσι κι αλλιώς αναχώματα στις κατηγορίες περί μεταρρυθμιστικής ακινησίας της κυβέρνησής του. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να ενισχύσει τη ρητορική «μέλλοντος» που υιοθετεί πλέον η ΝΔ, μιλώντας συνεχώς για την Ελλάδα του 2030, αλλά και αποπειράται να ξεθολώσει την εικόνα του φιλελεύθερου μεταρρυθμιστή που θέλει να προβάλλει. Η διαδικασία θα ανοίξει επίσης άμεσα την ώρα που το ΠΑΣΟΚ στέκεται σκληρά απέναντι στην κυβέρνηση και προσπαθεί να ανοίξει βηματισμό με τις δικές του προτάσεις και κινήσεις. Μόλις χθες από τη Βουλή ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Νίκος Ανδρουλάκης χρέωσε στην κυβέρνηση «αντιθεσμικές» πρακτικές και «αλαζονικό ήθος εξουσίας» που παράγει «αδιαφάνεια και ένα βαθύ αίσθημα απογοήτευσης στους πολίτες». Με δεδομένο ότι ο Μητσοτάκης θα πετάξει στις επόμενες εβδομάδες και επίσημα πια το μπαλάκι στην αντιπολίτευση και πρωτίστως στο ΠΑΣΟΚ για την ευρεία συναίνεση (και τη σοβαρότητα) που απαιτεί η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, η άσκηση αναμένεται να είναι δύσκολη για όλες τις πλευρές. Διότι θα κριθούν από την ουσία των προτάσεών τους, αλλά θα δοκιμαστεί και η επικοινωνιακή στρατηγική τους.
Η σεναριολογία για τις εκλογές
Στο μεταξύ, τόσο η «έκπληξη» Μητσοτάκη με το σχέδιο επέκτασης της επιστολικής ψήφου των αποδήμων και στις εθνικές εκλογές, το οποίο ανακοινώθηκε στο πρώτο Υπουργικό Συμβούλιο του 2026, ενώ αρχικά υπήρχε ορίζοντας πρώτου εξαμήνου του έτους, όσο και η – κατά τα φαινόμενα – επίσπευση της διαδικασίας για το Σύνταγμα ανατροφοδοτούν εκλογικά σενάρια. Στο νεοδημοκρατικό παρασκήνιο δεν υπάρχουν μόνο οι φωνές υπέρ της τροποποίησης του εκλογικού νόμου (ιδίως για την αύξηση του ορίου εισόδου στη Βουλή από 3% σε 5%), παρότι ο Μητσοτάκης επανέλαβε ότι δεν θα αλλάξει τον κανόνα. Υπάρχει επιπλέον η σεναριολογία για εκλογικό ορίζοντα στο φθινόπωρο του 2026 και διατυπώνεται και από νεοδημοκράτες (και από κάποιους που μπορεί να μην αρνούνται ότι ο Μητσοτάκης θα προσπαθήσει να φτάσει όσο το δυνατόν εγγύτερα στην εξάντληση της τετραετίας, αλλά ταυτόχρονα κρατούν μικρό καλάθι), παρά τις πρωθυπουργικές τοποθετήσεις για εκλογές την άνοιξη του 2027. Σημειωτέον, για την επιστολή ψήφο και τη σύσταση ειδικής περιφέρειας «διασποράς» πραγματοποιείται σήμερα η πρώτη άτυπη διακομματική συζήτηση υπό τον υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο.
Παρασκηνιακά τηλεφωνήματα Γεραπετρίτη
Ως προς το Σύνταγμα, σε κάθε περίπτωση, είναι σε πλήρη εξέλιξη η παρασκηνιακή προετοιμασία, που περιλαμβάνει και συνεννοήσεις με την Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έκανε στοχευμένα τηλεφωνήματα σε βουλευτές (κυρίως τους νομικούς) της ΝΔ το απόγευμα της περασμένης Δευτέρας, αφότου ολοκληρώθηκε το Υπουργικό Συμβούλιο και προτού ο ίδιος αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη. «Στείλτε προτάσεις, σκέψεις, κατευθύνσεις», φέρεται να είπε ο υπουργός (που είχε ενεργό ρόλο στην κατάρτιση της γαλάζιας πρότασης και το 2018 ως σύμβουλος τότε του Μητσοτάκη), δίνοντας προθεσμία έως το τέλος της τρέχουσας εβδομάδας. Σε απευθείας επικοινωνία τόσο με τον Γεραπετρίτη όσο και με γαλάζιους αλλά και με συνταγματολόγους για προκαταρκτικές διαβουλεύσεις είναι ο γενικός γραμματέας του Πρωθυπουργού Στέλιος Κουτνατζής (καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου και ο ίδιος). Επίσης στον στενό πυρήνα του Μαξίμου έχουν νομικό υπόβαθρο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης και ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Γιώργος Μυλωνάκης, ενώ από τη δεξαμενή της ΚΟ θεωρείται βέβαιη η εμπλοκή του Ευριπίδη Στυλιανίδη – ο βουλευτής Ροδόπης είχε οριστεί πρόεδρος της επιτροπής αναθεώρησης το φθινόπωρο του 2019.
Στο προσκήνιο 8 άρθρα και δύο νέα βήματα
Οσον αφορά τις προτάσεις της ΝΔ, η βάση εκκίνησης εντοπίζεται στην προεργασία του κόμματος το 2018 (βάζοντας τότε στο τραπέζι 57 άρθρα), με τις όποιες επικαιροποιήσεις χρειαστούν τώρα. Ηδη ο Πρωθυπουργός έχει ανοίξει ατύπως τη συζήτηση για τέσσερα άρθρα: το 86 περί ευθύνης υπουργών στον απόηχο της τραγωδίας των Τεμπών αλλά και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, το 103 για την άρση μονιμότητας στο Δημόσιο, το 16 για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, το 24 για το περιβάλλον.
Πιθανότατα θα έρθουν στο προσκήνιο επιπλέον τα εξής άρθρα: το 90 για τον τρόπο εκλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης (θέμα που έχει εγείρει το ΠΑΣΟΚ), το 30 για τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας στην κατεύθυνση να καθιερωθεί εξαετής θητεία, αντί της ισχύουσας σήμερα πενταετούς, το 53 (βουλευτική περίοδος), το 72 (αρμοδιότητες Ολομέλειας).
Ολα δείχνουν και δύο νέα βήματα, καθώς η κυβέρνηση θα προτείνει προσθήκες: καθολική επέκταση της επιστολικής ψήφου για όλους τους εκλογείς και για όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις καθώς και νέα διάταξη για την τεχνητή νοημοσύνη.