Η αμερικανική στολή του νέου πατριωτισμού
Στη σημερινή Αμερική, εκεί που διαδραματίζονται εισβολές ένστολων σωμάτων σε μεγάλες πολιτείες με σκοπό την καταδίωξη μεταναστών, το στρατιωτικό στυλ γίνεται αισθητό ως αναδυόμενη υπεραρσενική κουλτούρα των οπαδών του τραμπικού λαϊκισμού.
Στο όνομα του νέου, λευκού πατριωτισμού οι φορείς αυτών των ενδυματολογικών στοιχείων υποδύονται ρόλους γενναίων αξιωματούχων που η ανδρεία και το θάρρος τους παραπέμπει στους κώδικες στρατιωτικής τιμής και αντίστοιχης πειθαρχίας. Σε μια εποχή όπου η πολιτική είναι ψυχαγωγία και η εξουσία μετριέται με δείκτες αφοσίωσης, η στολή έχει την ίδια σημασία με το μήνυμα. Ειδικά ένα φαρδύ σταυροκούμπωτο παλτό «στρατιωτικού στυλ» κάνει το ανδρικό στέρνο να φαίνεται πιο φαρδύ, δίνει ευθύ παράστημα και δείχνει τους ώμους τετράγωνους και πιο δυνατούς.
Το διάστημα που ο Γρέγκορι Μποβίνο απολάμβανε τη δική του παρέλαση με άνδρες της ομάδας καταδίωξης μεταναστών ICE ξεχωρίζοντας με το παράταιρο χακί μακρύ μιλιτέρ παλτό του στους παγωμένους δρόμους της Μινεάπολης, ένας ιρλανδός σχεδιαστής της LGBQT αισθητικής, ο Τζόναθαν Αντερσον που ανέλαβε καθήκοντα καλλιτεχνικού διευθυντή του οίκου Dior έδειχνε στο Παρίσι τη δική του ερμηνεία για το στρατιωτικό σικ στην ανδρική συλλογή Dior για τον ερχόμενο χειμώνα του 2027. Στη δική του ενδυματολογική παρέλαση ο Αντερσον είχε ως πρότυπο αναφοράς το στρατιωτικό πανωφόρι του Ναπολέοντα, το οποίο «πείραξε» με ζωηρή διάθεση αποδόμησης.
Η δική του μιλιτέρ εκδοχή υπογράμμισε ότι η μόδα έχει να κάνει με την επαναχρησιμοποίηση του σχεδιασμού και μεγάλο μέρος της γκαρνταρόμπας μας προέρχεται από τον στρατό. Και μας θύμισε ότι τα δερμάτινα τζάκετ της πολεμικής αεροπορίας σήμερα φοριούνται ιδιαίτερα από γυναίκες, ότι επίσης γυναίκες φορούν στρατιωτικά πράσινα μπουφάν και επιχειρηματίες πάνω από τα κοστούμια τους βάζουν μία μακριά ανοιχτόχρωμη βαμβακερή γκαμπαρντίνα, σαν εκείνη που φορούσαν οι βρετανοί αξιωματικοί στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ομως ο Γκρεγκ Μποβίνο δεν είναι μπίζνεσμαν που ξεχώριζε ανάμεσα στα αλεξίσφαιρα γιλέκα των πρακτόρων της ICE γύρω του. Ο τρόπος που φορούσε το χακί παλτό με τα φαρδιά πέτα, μεγάλα μεταλλικά κουμπιά, επωμίδες και διακριτικά στα μανίκια ξεπερνούσε τη στερεότυπη αναφορά στην εικόνα του στρατηγού Ντάγκλας Μακ Αρθουρ, αγγίζοντας το ταμπού της ναζιστικής εικονογραφίας.
Το ένστολο σώμα του Μποβίνο, εκτός πλαισίου στρατιωτικής παρέλασης, μέσα στον δημόσιο χώρο της πόλης επιδεικνύει τις αυταρχικές αντιλήψεις του φυτεύοντας τη ρίζα του νέου αμερικανικού «πατριωτισμού». Και η γερμανική δημοσιογραφία το σχολιάζει καταιγιστικά μήπως και αφυπνίσει, στην εκπνοή της ελεύθερης κοινωνίας, το συλλογικό υποσυνείδητο της Αμερικής.
Ο Αρνο Φρανκ στο «Der Spiegel», γράφει ότι ο Μποβίνο «ξεχωρίζει από αυτόν τον βίαιο όχλο των ICE, όπως ένας κομψός αξιωματικός των SS ξεχωρίζει από τον θορυβώδη όχλο των ταγμάτων εφόδου SA. Το φροντισμένο κοντό κούρεμά του είναι επίσης ξεχωριστό. Το μόνο που λείπει για την τέλεια μίμηση ενός αξιωματικού Ναζί είναι ένα μονόκλ».
Η εφημερίδα «Süddeutsche Zeitung», σχολιάζει τα στρατιωτικά ενδύματα του Μποβίνο, το μαύρο πουκάμισο με εμβλήματα στις άκρες του γιακά και ίσως το πιο εξωφρενικό αξεσουάρ: μια ζώνη στυλ Σαμ Μπράουν διαγώνια περασμένη πάνω από τον ώμο. «Ενα χαρακτηριστικό αξεσουάρ των ιστορικών στολών των γερμανών αξιωματικών, αλλά που τώρα χρησιμοποιείται κυρίως ως ερωτικό εξάρτημα σε δραστηριότητες BDSM με έμφαση σε ρόλους υποταγής και κυριαρχίας».
Αδέσμευτες ατομικότητες
Χρονικά επίκαιρη η έκδοση του τόμου «Ενστολες κοινωνίες» που πρόσφατα κυκλοφόρησε στη σειρά «Κοινωνικές σπουδές» των εκδόσεων Πατάκη, σε επιμέλεια Χρήστου Αληπράντη και Παναγή Παναγιωτόπουλου. Στο συλλογικό έργο συγκεντρώνονται οι έρευνες της νεότερης γενιάς ιστορικών και κοινωνικών επιστημόνων για τη θέση και τον ρόλο των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας από το 1944 έως το 2024.
Καθώς στον ορίζοντα της νέας πραγματικότητας οι χακί μιλιτέρ αποχρώσεις σκιάζουν τον καθαρό ουρανό, το βιβλίο υπογραμμίζει την ανάγκη να δούμε με άλλο βλέμμα τι δημοκρατικό συνέβη στα ένστολα σώματα και άλλαξαν οι αντιλήψεις τους. Η μετάβαση από την πειθαρχημένη ιεραρχία στον εκσυγχρονισμό δεν είναι δεδομένη παραμένοντας ανοιχτό πεδίο εντάσεων μεταξύ κράτους, κοινωνίας και δημοκρατίας.