Η ΕΕ πρέπει να πει «όχι»
Πριν ακόμα ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώσει τις απαιτήσεις του για τη Γροιλανδία, οι ευρωπαίοι ηγέτες επανεξέταζαν κάθε πτυχή της διατλαντικής σχέσης, από την ασφάλεια έως το εμπόριο. Ενα σημείο ειδικού ενδιαφέροντος είναι το υποτιθέμενο έλλειμμα «ανταγωνιστικότητας» της ΕΕ σε σχέση με τις ΗΠΑ.
Σήμερα, η κυρίαρχη άποψη και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού είναι ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να συμβαδίσει. Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, φιλοξενούν τους περισσότερους από τους παγκόσμιους τεχνολογικούς κολοσσούς και εννέα από τις δέκα πιο πολύτιμες εταιρείες στον κόσμο. Ομως η οικονομική επιτυχία δεν μετριέται μόνο με βάση την κεφαλαιοποίηση των επιχειρήσεων.
Πρωτοπόρες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, όπως η OpenAI, εκπαιδεύουν τα μεγάλα γλωσσικά τους μοντέλα χρησιμοποιώντας το έργο καλλιτεχνών, συγγραφέων, μουσικών, ειδησεογραφικών οργανισμών και άλλων κατόχων πνευματικών δικαιωμάτων, χωρίς να ζητούν άδεια ή να προσφέρουν αμοιβή.
Οπως παραδέχθηκε ένας νομικός του χώρου της τεχνολογίας, αυτή η πρακτική αποτελεί θεμέλιο του επιχειρηματικού μοντέλου των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLM), με αποτέλεσμα όσες εταιρείες προσπαθούν να ανταγωνιστούν στον συγκεκριμένο τομέα να αναπαράγουν τις ίδιες παραβιάσεις.
Η ασυδοσία, σε συνδυασμό με συγχωνεύσεις και εξαγορές από ήδη πανίσχυρες εταιρείες δύσκολα συνιστούν ένα πρότυπο ανταγωνιστικότητας άξιο μίμησης. Παρ’ όλα αυτά, οι ευρωπαίοι ηγέτες συνεχίζουν να αποδέχονται την παραδοχή ότι, για να επιτύχει στον 21ο αιώνα, η ΕΕ πρέπει να αναδιαμορφώσει την οικονομία της κατ’ εικόνα και ομοίωση των ΗΠΑ.
Αυτή η αντίληψη αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην πολυσυζητημένη έκθεση του πρώην προέδρου της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, την οποία οι ηγέτες της ΕΕ επιδιώκουν να υλοποιήσουν. Μια καλύτερη προσέγγιση δεν θα προωθούσε οποιαδήποτε μορφή ανταγωνισμού, αλλά θα ενθάρρυνε τις επιχειρήσεις να ανταγωνίζονται και να ευημερούν με τρόπους που παράγουν ευρύτερα κοινωνικά οφέλη – όπως προσφέροντας πιο χρήσιμα ή πιο προσιτά αγαθά και υπηρεσίες ή συμβάλλοντας στην πράσινη μετάβαση.
Ο Sandeep Vaheesan είναι νομικός διευθυντής του Open Markets Institute (Ινστιτούτο Ανοιχτών Αγορών).