Θυμάται το αίμα

Βλέπω για μια ακόμα φορά τις φωτογραφίες στο Σκοπευτήριο.

Ετσι όπως είναι σα σε μια αχλή η εικόνα, (ο χρόνος; Στην εμφάνιση να πήρε η φωτογραφία φως;) είναι λες και αυτά τα πρόσωπα, τα σώματα, οι μορφές, να έρχονται από το βάθος του καιρού σαν αγάλματα που ζωντανεύουν προχωρώντας ακίνητα σε ρυθμό αργό, μέχρι να σε φτάσουν, για να σε βρουν, ανέτοιμο εντελώς κι απροετοίμαστο, να προσπαθείς να σκεπάσεις με τα χέρια σου τη γύμνια της τρεχάμενης ψυχής σου.

Αυτές οι μορφές προχωράνε καταπάνω σου σαν την μεγάλη Τύψη. Σε συντροφεύουν εδώ και μέρες στον ύπνο και στο όνειρο που εύκολα ξεπέφτει σε βραχνά και εφιάλτη. Φορές μες στο σκοτάδι ανταυγάζουν και δείχνουν πως πάνε αποφασισμένοι όχι για το δικό τους αλλά για το δικό σου θάνατο. Αδύνατον να τους ξεφύγεις.

Από ποια χαραμάδα της Ιστορίας ξέφυγαν; Από ποιες θαμμένες εποχές; Πώς αναδύθηκαν ατόφιες από μια λήθη εκ προμελέτης.

Και τι τοπίο που τους περιβάλλει. Αυτά τα αγριόχορτα που θέλουν ν’ ανέβουν σ’ έναν ουρανό, και να τους κόβει την ορμή αυτός ο τοίχος σαν φράγμα ζωής σαν ένα γεροδεμένο τέλος.

Τα γνώρισα αυτά τα κυπαρίσσια, σε άλλους καιρούς, ντάλα χούντα ίσα που έβγαινα στη ζωή, κι ήταν νύχτα, ήταν πάντα νύχτα, κι εκεί μέσα στο σκοπευτήριο είχε φωλιά ζεστή κι απόμερη ο Τσιτσάνης που κένταγε στο μπουζούκι του πενιές, ψυχές κι αισθήματα. Κι ήταν πάλι νύχτα που βγήκα απ’ το μαγαζί μισοπιωμένος κι έτοιμος να πάρω το τηλέφωνο να πω σαν άλλος Μαγιακόφσκι

«Μητέρα εσείς;

Ο γιος σας είναι θεσπέσια άρρωστος,

Πάσχει από πυρκαγιά καρδιάς»

Κι όπως ζύγωνα στο σκοπευτήριο σαν να ένιωσα την Ιστορία να ορμάει κατά πάνω μου με όλη τη δύναμη αυτού που έχεις χρόνια απωθήσει και τότε το είδα. Ολοζώντανο, «βοηθώντας κιόλας πολύ ο ευσπλαχνικός αλκοολισμός», είδα να τινάζεται μέσα απ’ τις τσουκνίδες ζεστό ολοπόρφυρο το αίμα, μέγα φρέαρ αρτεσιανό. Πίδακας θανάτου που δίνει χρώμα στη Ζωή.

Από τότε έχω να πάω στο σκοπευτήριο. Ή μάλλον όχι. Πήγα πριν λίγα χρόνια, γύριζε ο Κυριάκος ο παλιός μου φίλος ένα τηλεοπτικό για τα παλιά στέκια. Αλλά πήγα μεσημέρι. Με ήλιο. Και δεν το γνώρισα. Είναι τόποι, είναι μεριές, είναι σπίτια και γωνιές που θέλουν την νύχτα τους να τα ζωντανέψει.

Κι όμως σ’ όλες αυτές τις φωτογραφίες που τις καίει σχεδόν το φως, η νύχτα είναι παρούσα. Και είναι η Μεγάλη Νύχτα της Ιστορίας.

Δεν θέλω να τα σκαλίζω αλλά δαγκώνω τα χείλια μην πω πώς βρέθηκαν εκεί, αυτοί οι ήρωες. (Εχω να την γράψω αυτή τη λέξη χρόνια, και ποιος ξέρει αν θα την ξαναγράψω)

Πολιτικοί κρατούμενοι ήταν όταν έπεσε το Μέτωπο το ’41 κι ο Δικτάτορας ο Μεταξάς κι όλο το φασιστομάνι του τους παραδώσανε στους Γερμανούς. Πού ακούστηκε Ελληνας να δίνει στον εχθρό Ελληνες. Καλό κουμάσι κι αυτός. Μην κοιτάς που ξεπλύθηκε με το ΟΧΙ, αν ξεπλύθηκε. Ασε που ΟΧΙ δεν είπε, ένα «Alors, c’ est la guerre» είπε. Μάλιστα, γαλλικά στον Ιταλό για να συνεννοηθούνε καλύτερα. Το ΟΧΙ λοιπόν το είπαν οι Ελληνες. Αυτός τα Γαλλικά του.

Θα μου πεις εσύ δεν έλεγες να τα ξεχάσουμε όλα αυτά; Να τα ξεχάσουμε για να πάμε μπροστά; Κι αν δεν θυμόμαστε εμείς, θυμάται το αίμα. Αλλά για να πάμε μπροστά πρέπει να κοιτάμε πίσω να κοιτάμε σ’ αυτούς που έδωσαν το αίμα τους για μας…

Κι άντε πες παίρνουμε την απόφαση και τα ξεχνάμε. Περασμένα ξεχασμένα. «Ποιος θα μας λογαριάσει την απόφαση της λησμονιάς»;

Ρητορική είναι η ερώτηση. Και δεν την κάνω εγώ.

Τη θέτει ο Σεφέρης.

Χαιρετώ.