Ο «Μεγάλος Αδελφός» στο Δημόσιο και το μπλόκο της Αρχής

Ενδιαφέρουσες συζητήσεις – και μάλλον με αρκετό παρασκήνιο – μαθαίνω πως διεξάγονται εσχάτως ανάμεσα στο υπουργείο Εσωτερικών και την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ). Ο λόγος; Το επόμενο στάδιο του περιβόητου ψηφιακού μετασχηματισμού του Δημοσίου, που δεν είναι άλλο από τον απόλυτο έλεγχο της παρουσίας των υπαλλήλων και το οριστικό τέλος της πατροπαράδοτης «κοπάνας». Οπως μου ψιθύρισαν οι πηγές μου, το αρχικό σχέδιο που έπεσε στο τραπέζι ήταν μεγαλεπήβολο. Στο υπουργείο Εσωτερικών σκέφτηκαν να καταργήσουν το κλασικό «χτύπημα» της κάρτας και να περάσουν απευθείας στη sci-fi εποχή: ταυτοποίηση με βιομετρικά χαρακτηριστικά, κοινώς δακτυλικά αποτυπώματα (ίσως και αναγνώριση προσώπου), οριζόντια, για όλο τον δημόσιο τομέα. Τέρμα, δηλαδή, το να χτυπάει ο ένας την κάρτα του διπλανού. Το πολιτικό μήνυμα ήταν πολύ ελκυστικό για το Μαξίμου, αφού θα μπορεί να το επικοινωνήσει ως μεταρρύθμιση με αξιοποίηση της πιο σύγχρονης τεχνολογίας εναντίον των «κοπανατζήδων» υπαλλήλων, ενόψει και της κυβερνητικής πρότασης για τη συνταγματοποίηση της αξιολόγησης στο Δημόσιο στην επόμενη αναθεώρηση. Υπολόγισαν όμως χωρίς την ανεξάρτητη Αρχή η οποία, όπως πληροφορούμαι, τους έκοψε κάπως απότομα τη φόρα, υπενθυμίζοντας στους ιθύνοντες πως ο GDPR απαγορεύει γενικά την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων, εκτός αν υπάρχει ρητή συγκατάθεση από όλους τους υπαλλήλους ή ειδική νομοθετική πρόβλεψη για λόγους δημοσίου συμφέροντος που δεν εξυπηρετούνται αλλιώς.

Οπισθοχώρηση, μέχρι νεοτέρας

Ειδικότερα, όπως μου εξηγούσε πηγή μου, η μαζική συλλογή βιομετρικών δεδομένων θεωρείται μορφή εντατικής επιτήρησης και γενικώς απαγορεύεται από τη νομοθεσία, εκτός αν η δουλειά δεν μπορεί να γίνει αλλιώς. Η οποία, κακά τα ψέματα, με μια απλή ψηφιακή κάρτα ή κωδικό, θα γινόταν μια χαρά, όπως τους είπε η Αρχή. Το κώλυμα δε είναι ακόμη ισχυρότερο αν στην προμήθεια και τη λειτουργία ενός τέτοιου συστήματος συμμετέχει ιδιώτης αφού κάτι τέτοιο ενέχει τον κίνδυνο πρόσβασης στη συλλογή δεδομένων και στην ασφάλειά τους. Το θέμα προκάλεσε ένα μπρος πίσω ανάμεσα στα υπουργείο και την Αρχή, σε συναντήσεις και επικοινωνίες μεταξύ στελεχών που κόντεψαν να καταλήξουν σε καβγάδες. Υπήρχε δε, εξ όσων μου λένε, από κάποια στελέχη του υπουργείου, η πεποίθηση ότι η στάση της Αρχής θα μαλάκωνε μετά τη λήξη της θητείας του προηγούμενου προέδρου της, του Κωνσταντίνου Μενουδάκου. Δεν έπεσαν μέσα. Η συζήτηση παραμένει σε εξέλιξη, μου λένε, με αναδίπλωση του υπουργείου. Οι πληροφορίες μου λένε πως το οριζόντιο μέτρο για όλο το Δημόσιο πάει περίπατο και πλέον στο τραπέζι έχει πέσει μια εναλλακτική πρόταση, πολύ πιο «μαζεμένη» και περιορισμένη, πιθανότατα μόνο για πολύ συγκεκριμένες και ευαίσθητες υπηρεσίες. Πιθανόν, βέβαια, η κυβέρνηση να ποντάρει και στην καθυστέρηση με την ελπίδα να πετύχει την εκλογή ενός νέου προέδρου στην ανεξάρτητη Αρχή, πιο «φιλικού» ίσως στις δικές της ερμηνείες της νομοθεσίας.

Ζητεί εξηγήσεις και από το Μεταφορών

Και μιας και πιάσαμε σήμερα αυτά τα ζητήματα, να σας πάω σε άλλο υπουργείο που καλοπερνάει με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αυτές τις μέρες. Αναφέρομαι στο υπουργείο Μεταφορών και την ιστορία με εκείνο το SMS που έφτασε στα κινητά μας στις 24 Οκτωβρίου 2025 ως κοινωνικό μήνυμα για την οδική ασφάλεια, με πρωτοβουλία του Κώστα Κυρανάκη. Οπως σας είχα ενημερώσει, πολίτες προσέφυγαν δικαστικά κατά του ελληνικού Δημοσίου, για παράνομη χρήση των προσωπικών δεδομένων τους (των κινητών τους). Τον Ιανουάριο εκδικάστηκαν οι πρώτες 32 ατομικές αγωγές πολιτών για παράνομη επεξεργασία δεδομένων και το δεύτερο κύμα αγωγών εκδικάζεται στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών τον Απρίλιο. Η υπόθεση όμως έχει τεθεί και στο μικροσκόπιο της Αρχής, η οποία ζητεί πλέον επίσημες εξηγήσεις από το υπουργείο Μεταφορών για τη νομική βάση της εντολής που έδωσε στους παρόχους κινητής τηλεφωνίας για την αποστολή του μηνύματος.

Νέες καταγγελίες για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Την ολοκλήρωση της μεταφοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ ετοιμάζει το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης με νομοσχέδιο που θα αναμορφώνει, όπως λέει, τη διαδικασία των πληρωμών των κοινοτικών ενισχύσεων από τη νέα αρμόδια γενική διεύθυνση της ανεξάρτητης Αρχής Εσόδων. Στο μεταξύ, όμως, μου λένε από τις Βρυξέλλες ότι η αρμόδια κοινοτική διεύθυνση, η DG AGRI της Κομισιόν, συνεχίζει να λαμβάνει καταγγελίες, τόσο για τις τρέχουσες πληρωμές, όσο και για το οργανόγραμμα του «νέου ΟΠΕΚΕΠΕ». Σας το έχω γράψει εδώ και καιρό ότι υπάρχουν υπάλληλοι που καταγράφηκαν σε ύποπτους διαλόγους της ποινικής δικογραφίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και συνεχίζουν να κατέχουν νευραλγικές θέσεις ευθύνης, σε κρίσιμα τμήματα ελέγχων και πληρωμών, χωρίς να έχει διεξαχθεί καμία πειθαρχική διαδικασία ή υπηρεσιακή κρίση εις βάρος τους. Σας είχα αναφέρει ήδη τέσσερις τέτοιες περιπτώσεις, οι νέες πληροφορίες ανεβάζουν τον αριθμό σε δέκα.

Δεν σταματά η έρευνα για το Qatargate

«Πράσινο φως» για τη συνέχιση της έρευνας του Qatargate έδωσε το βελγικό δικαστήριο που εξέτασε τις ενστάσεις των υπόπτων στο σκάνδαλο διαφθοράς που υποστήριζαν ότι η έρευνα εις βάρος τους έπασχε νομικά. Με μια απόφαση 113 σελίδων, που αποκαλύφθηκε από τη βελγική εφημερίδα «Le Soir», το αρμόδιο τμήμα του Εφετείου των Βρυξελλών έκρινε την έρευνα «νομότυπη» στο παρόν στάδιο, μη βρίσκοντας κανένα έρεισμα για να κηρυχθεί η δίωξη απαράδεκτη. Στα πρόσωπα που αφορά η απόφαση περιλαμβάνεται, θυμίζω, η Εύα Καϊλή, η οποία ερευνάται για διαφθορά, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, μαζί με τον σύντροφό της, Φραντσέσκο Τζιόρτζι. Η πλευρά της Καϊλή υποστήριξε ότι υπήρξε παραβίαση της βουλευτικής ασυλίας της, ότι υπέστη παράνομη παρακολούθηση, ότι οι ανακριτές επέδειξαν αμεροληψία και σύγκρουση συμφερόντων αλλά ότι είχαν και αναρμοδιότητα, με τον ισχυρισμό ότι η υπόθεση θα έπρεπε να υπάγεται στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.