Ρόμπερτ Σάτλοφ στα «ΝΕΑ»: «Δεν φαίνεται να υπάρχουν Ντέλσι Ροντρίγκες στο Ιράν»

«Δεν φαίνεται να υπάρχουν “Ντέλσι Ροντρίγκεζ” στο Ιράν», επισημαίνει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο Ρόμπερτ Σάτλοφ, εκτελεστικός διευθυντής του αμερικανικού θινκ τανκ Washington Institute for Near East Policy (WINEP), για την επόμενη ημέρα στη χώρα, μετά την εξόντωση του Αλί Χαμενεΐ, εκτιμώντας ότι η «πιθανότητα σημαντικών απωλειών» και για τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές «είναι πραγματική». Και εξαρτάται, σε μεγάλο βαθμό, «από  τους πολεμικούς στόχους των ΗΠΑ και από το κατά πόσο οι Ιρανοί θα τους ερμηνεύσουν ως υπαρξιακούς».

Η απόφαση για τη στρατιωτική σύγκρουση «βρισκόταν στα χέρια του Ιράν», υπογραμμίζει. «Διότι οποιοσδήποτε λογικά ορθολογικός ιρανός ηγέτης που επιθυμεί να αποφύγει την καταστροφή για τη χώρα και τον λαό του – και που πραγματικά δεν επιδιώκει πυρηνικά όπλα – θα έκανε στις ΗΠΑ μια προσφορά που δεν μπορούν να αρνηθούν, για την αναστολή όλου του πυρηνικού εμπλουτισμού για μεγάλο χρονικό διάστημα, μια πρόταση που ο πρόεδρος Τραμπ πιθανότατα θα δεχόταν, δεδομένου ότι βελτιώνει σημαντικά αυτό που δέχθηκε ο πρόεδρος Ομπάμα, πριν από μία δεκαετία. Ωστόσο, οι Ιρανοί φαίνεται πως παζάρευαν για τα ποσοστά εμπλουτισμού, όπως παλιά, κάτι που φαινόταν ότι θα προκαλούσε τελικά τη βίαιη αντίδραση του Λευκού Οίκου».

Το πραγματικό και βασικό όμως ερώτημα, προσθέτει ο ειδικός, παραμένει «ο καθορισμός του στόχου της στρατιωτικής δράσης» κατά του Ιράν, που θα καθορίσει και  το περίγραμμα της επιχείρησης. «Στόχος είναι  η εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης; Η υποβάθμιση του προγράμματος βαλλιστικών πυραύλων; Η αποδυνάμωση των δυνάμεων καταστολής του καθεστώτος, ώστε να διευκολυνθεί η κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι ιρανοί διαδηλωτές; Ο “αποκεφαλισμός” της ηγεσίας του καθεστώτος, αν όχι η ανατροπή του;».

Το Ιράν είχε πράγματι ανακάμψει μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ;

Ηδη πριν από τις επιθέσεις το Ιράν ήταν ένα ασταθές κράτος, δεδομένων των βαθιών προκλήσεων που αντιμετωπίζει σε τομείς όπως το νερό, η ενέργεια και οι δημογραφικές διαιρέσεις. Oι νέες συγκρούσεις επιδεινώνουν αυτές τις βαθιά ριζωμένες αρνητικές τάσεις.

Η στρατηγική εξόντωσης της ιρανικής ηγεσίας, ποιο αποτέλεσμα θα έχει;

Υπό ορισμένες συνθήκες, η στοχευμένη δολοφονία ηγετών μπορεί να οδηγήσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Ητοι, χάος και αταξία στον εχθρό, άνοδο στην εξουσία ενός πιο εύκαμπτου, λιγότερο ευέξαπτου εχθρού, ευκαιρία στον εχθρό να επανεξετάσει τη στρατηγική του, ίσως επιδιώκοντας αποκλιμάκωση. Μπορεί να λειτουργήσει, αν και δεν λειτουργεί πάντα. Στην τελευταία περίπτωση, θα μπορούσε να φέρει στην εξουσία κάποιον ακόμη πιο αδίστακτο από τον τέως ηγέτη και να πείσει την επιζώσα ηγεσία ότι δεν έχει τίποτα να χάσει εξωθώντας την στην παραβίαση κάθε κανόνα δεοντολογίας. Ετσι, η απάντηση είναι γκρίζα, όχι ασπρόμαυρη.

Το μοντέλο «Ντέλσι», της νέας προέδρου της Βενεζουέλας, η οποία φαίνεται να συνεργάζεται με τις ΗΠΑ, μετά την απαγωγή του Μαδούρο, θα μπορούσε να λειτουργήσει και στο Ιράν, στη μετά Χαμενεΐ εποχή;

Δεν πιστεύω ότι είναι σοφό ή χρήσιμο να εφαρμόζουμε επιπόλαια μοντέλα από τη Βενεζουέλα στο Ιράν. Πρόκειται για πολύ διαφορετικές χώρες, με διαφορετικές ιστορίες, συστήματα και πολιτισμούς. Για να απαντήσω συγκεκριμένα, δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι η ίδια η Ντέλσι Ροντρίγκες ενεργεί όπως υποδηλώνει η ερώτησή σας. Και, βεβαίως, δεν φαίνεται να υπάρχουν Ντέλσι Ροντρίγκες στο Ιράν.