Πτώση καθεστώτος στο Ιράν ή χάος στον πλανήτη; Όλα τα πιθανά σενάρια εξέλιξης του πολέμου
Ο πόλεμος στο Ιράν, με την κωδική ονομασία Operation Epic Fury από ΗΠΑ και Ισραήλ, έχει εισέλθει σε φάση εντατικών αεροπορικών επιδρομών εναντίον στρατιωτικών στόχων του IRGC, πυραυλικών βάσεων και ναυτικών δυνάμεων της Τεχεράνης. Βάσει πρόσφατων αναλύσεων από CNN, Atlantic Council και ISW, τρία κύρια σενάρια κλιμάκωσης διαμορφώνονται, με έμφαση σε εσωτερικές δυναμικές, ασύμμετρες απαντήσεις και περιφερειακή εξάπλωση. Κάθε σενάριο επηρεάζεται σημαντικά από τις ενέργειες Ρωσίας και Κίνας, που υποστηρίζουν το Ιράν διπλωματικά, υλικά και οικονομικά.
Σενάριο 1: Αισιόδοξο – Εξέγερση και Κατάρρευση Καθεστώτος
Σε αυτό το σενάριο, οι στοχευμένες επιδρομές κατά των δομών εξουσίας της χώρας αλλά και πυραυλικών βάσεων όπως IRGC και Basij πυροδοτούν μαζικές διαδηλώσεις σε πόλεις όπως Τεχεράνη και Ισφαχάν, σε συνέχεια των προγενέστερων εξεγέρσεων για την υπάρχουσα οικονομική εξάντληση από κυρώσεις και υπερπληθωρισμό. Η πτώση του καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεταβατική κυβέρνηση φιλική προς Δύση, αποδυναμώνοντας πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα, ενώ παράλληλα θα σταθεροποιούσε τη Μέση Ανατολή μειώνοντας την επιρροή από ομάδες όπως η Hezbollah και οι Χούθι. Η διάρκεια θα περιοριζόταν σε εβδομάδες, με γρήγορη αποκατάσταση ενεργειακών υποδομών στον Κόλπο.
Η Ρωσία, ως βασικός προμηθευτής S-400 και Su-35 στο Ιράν, θα εντατικοποιούσε μυστικές παραδόσεις όπλων μέσω Καζακστάν και Αζερμπαϊτζάν για να στηρίξει το καθεστώς, ενώ παράλληλα θα πίεζε διπλωματικά μέσω ΟΗΕ για εκεχειρία, αποφεύγοντας άμεση εμπλοκή λόγω πολέμου στην Ουκρανία. Η Κίνα, εξαρτώμενη από ιρανικό πετρέλαιο (10% των εισαγωγών της), θα επέβαλλε μποϊκοτάζ σε αμερικανικά ομόλογα και θα αγόραζε μαζικά ιρανικό πετρέλαιο σε yuan, ενισχύοντας οικονομικά την Τεχεράνη και προωθώντας πρωτοβουλίες μέσω BRICS κατά των κυρώσεων. Αυτές οι κινήσεις θα καθυστερούσαν την εξέγερση, αλλά δεν θα την εμπόδιζαν.
Σενάριο 2: Ασύμμετρος Πόλεμος Εξάντλησης
Το πιθανότερο σενάριο περιλαμβάνει ιρανικές αντεπιθέσεις με φθηνά drones (Shahed-136), πυραύλους και «σμήνη» ταχύπλοων εναντίον αμερικανικών βάσεων στο Μπαχρέιν και ισραηλινών πόλεων, στοχεύοντας να εξαντλήσουν συστήματα όπως THAAD και Arrow. Το Ιράν θα απειλούσε με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ με νάρκες, προκαλώντας άνοδο τιμών πετρελαίου και παγκόσμια οικονομική αναταραχή, ενώ θα ενεργοποιούσε συμμαχικές ομάδες για χτυπήματα από Υεμένη και Λίβανο. Η φάση αυτή θα διαρκούσε 3-6 μήνες, με σταδιακή εξάντληση ιρανικών αποθεμάτων λόγω συνεχών βομβαρδισμών.
Η Ρωσία θα παρείχε δορυφόρους GLONASS για καθοδήγηση ιρανικών πυραύλων και ηλεκτρονικό πόλεμο κατά αμερικανικών ραντάρ, ενώ θα προωθούσε ψευδείς ειδήσεις για να υπονομεύσει τη δυτική εμπλοκή. Η Κίνα, προστατεύοντας επενδύσεις Belt and Road στο Ιράν, θα στρατιωτικοποιούσε λιμάνια όπως Τζαμπάλ Αλί και θα απέστειλε ναυτικές φρεγάτες στον Ινδικό Ωκεανό για «προστασία συμφερόντων», απειλώντας εμπορικούς δρόμους και εντείνοντας την κλιμάκωση. Αυτή η στήριξη θα προκαλούσε την παράταση του πολέμου, μετατρέποντάς τον σε εν δυνάμει σύγκρουση των Μεγάλων Δυνάμεων.
Σενάριο 3: Περιφερειακή Κλιμάκωση και Χάος
Αν μαζικές ιρανικές επιθέσεις προκαλέσουν εκατοντάδες θύματα σε χώρες της περιοχής (Σαουδική, ΗΑΕ), οι ΗΠΑ θα ανταποδώσουν με ολική καταστροφή ιρανικής ενέργειας και λιμανιών, οδηγώντας σε εμφύλιο μετά την πτώση του καθεστώτος – παρόμοιο με Λιβύη. Εθνοτικές εντάσεις μεταξύ Κούρδων και Βαλούτσι θα κορυφωθούν, δημιουργώντας προσφυγική κρίση 5 εκατ. ατόμων και κενό εξουσίας που ευνοεί τους τζιχαντιστές.
Η Ρωσία θα αναπτύξει αεροπορική βάση στο Ιράν (Hamadan) για Su-57 και θα πουλήσει υπερηχητικούς πυραύλους Zircon, εμπλέκοντας άμεσα εάν χτυπηθούν ρωσικά συμφέροντα. Η Κίνα θα κλιμακώσει τη συμμετοχή της με αποστολή αεροπλανοφόρου και κυβερνο-επιθέσεις κατά αμερικανικών δικτύων, ενώ θα χρηματοδοτούσε εμφύλιο για να ελέγξει πετρελαιοπηγές, ρισκάροντας παγκόσμια ύφεση. Το αποτέλεσμα: Μακροχρόνιο χάος με γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Όλες οι εξελίξεις στο live blog των ΝΕΩΝ