Το ΠΑΣΟΚ και η μαύρη μοίρα του

Ακόμα και για όσους υπήρξαν σταθερά επικριτικοί επί δεκαετίες για το ΠΑΣΟΚ και το αποτύπωμά του στην ελληνική πολιτική ζωή, την οικονομία, την κοινωνία και, εν τέλει, την ιστορία αυτού του τόπου, όπως ο γράφων, η αλήθεια είναι ότι, πλέον, η πορεία της απαξίωσής του κατάντησε τόσο θλιβερή, ώστε πλέον προκαλεί… συμπόνια. Κάτι σαν «Δεν τελειώνουν επιτέλους; Φτάνει τόσος διασυρμός».

Το ΠΑΣΟΚ ζει τη μαύρη μοίρα του. Το – πάλαι ποτέ – κίνημα που ταρακουνούσε απ’ άκρη σ’ άκρη την Ελλάδα, θυμίζει πια τραγικό άστεγο που η ζωή του τα έφερε πολύ σκληρά στο τέλος. Που τα έχασε όλα και που ζει πια στους δρόμους, κάτω από γέφυρες. Και που, ακόμα χειρότερα, όλο αυτό το δράμα εξελίσσεται μέσα σε μία τεράστια ψευδαίσθηση: επειδή τα μάτια πολλών είναι επάνω του, δεν μπορεί να κατανοήσει ότι αυτό συμβαίνει όχι για τα μεγαλεία του παρελθόντος, αλλά, αντιθέτως, για την τραγική του πτώση.

Και, έτσι, χαμένο σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια, φαντάζεται το αντίθετο να συμπεριφέρεται σαν κάτι που δεν είναι εδώ και πολύ καιρό, έχοντας καταντήσει κάτι λιγότερο και από σκιά του εαυτού του.

Ποιος φταίει, ποιος δεν φταίει, τι και γιατί και πώς; Η πραγματικότητα είναι ότι εκεί που κατάντησε, δεν έχει καν νόημα να ασχοληθεί κανείς με ερωτήματα σαν αυτά: στερούνται πλέον ουσιώδους περιεχομένου και, φυσικά, σημασίας. Του άξιζε ένας τέτοιος μαρασμός; Αυτό είναι πιο εύκολο να απαντηθεί, πλην όμως, όταν κάτι πεθαίνει, είναι κάπως άνανδρο να το χτυπά κανείς: η σκληρή κριτική, όταν οφείλει κάποιος να την ασκήσει, στις περισσότερες περιπτώσεις έχει αξία, όταν απευθύνεται σε ζώντες, όχι σε νεκρούς, ή έστω, παραλληλούντες ημιθανείς που ονειρεύονται ότι ζουν σε άλλον αιώνα, την ώρα που οι γύπες τους κοιτούν πλέον από τόσο κοντά στα μάτια ώστε τους κρύβουν τον ήλιο – και όχι απλώς τον «πράσινο».

Αλλωστε, η πολιτική ιστορία βρίθει παραδειγμάτων πανίσχυρων πολιτικών μηχανών που δέσποζαν επί δεκαετίες και που φυλλορρόησαν στο τέλος. Και αυτό δεν είναι ελληνικό φαινόμενο – κάθε άλλο: λ.χ. ποιος θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι σήμερα η γκωλική Δεξιά στη Γαλλία, δηλαδή ό,τι απέμεινε από αυτήν, θα βρισκόταν σε περιδίνηση για το αν θα… στηρίξει ή όχι τη Λεπέν στις προεδρικές εκλογές;Τα κόμματα είναι ζωντανοί οργανισμοί της κοινωνίας. Και, ενίοτε, πεθαίνουν. Σχεδόν πάντα δηλαδή, αργά ή γρήγορα.

Αυτός είναι ο κανόνας. Το αντίθετο είναι η εξαίρεση. Βεβαίως, το γιατί κάποια λίγα «ζουν» και κάποια άλλα «πεθαίνουν» δεν έχει μεταφυσικό χαρακτήρα – απαιτεί όμως εκτενή ανάλυση. Και, κυρίως, όπως προαναφέρθηκε, ας μην επιτίθεται κανείς στους νεκρούς – εκτός ελαχίστων εξαιρετικά ακραίων εξαιρέσεων, που, ό,τι και αν ήταν, το ΠΑΣΟΚ, ο μέγας εισηγητής της ανευθυνότητας στην ελληνική πολιτική ζωή που την μπόλιασε βαθιά με αυτή την… «αξία», για να το συμπυκνώσει κανείς γλυκά, ε, ασφαλώς, δεν ανήκει σε αυτές.

Βέβαια, διάφοροι βλέπουν υπόγεια κυβερνητικά σχέδια διάλυσης του ΠΑΣΟΚ ενόψει εκλογών. Μπορεί. Το ερώτημα όμως είναι: χρειάζονται, έτσι που τα καταφέρνει μόνο του; Αν λοιπόν όλοι αυτοί που σήμερα απαρτίζουν τη δομή της εξουσίας και αντεξουσίας του όντως κόπτονται γι’ αυτό, αλλά και για τη χώρα, έχουν τρόπο να το δείξουν.

Ας το αφήσουν ήσυχο. Ο,τι κι αν έκανε, ας μη το διασύρουν άλλο. Ας δοκιμάσουν με τις δικές τους δυνάμεις. Οχι στο πτώμα του. Που όχι απλώς δεν τους βγαίνει, μα, κυριολεκτικά, το σκυλεύουν.