ΠΑΣΟΚ: Μπορεί ένα συνέδριο να φέρει την άνοιξη;

Σε εσωκομματικές διαδικασίες που η προεδρική πλευρά κερδίζει άνετη πλειοψηφία, έχει σημασία ποιος είναι ο δεύτερος; Στο ΠΑΣΟΚ, που βρίσκεται μία εβδομάδα πριν από το συνέδριο στο Τάε Κβον Ντο, το ερώτημα για τη δεύτερη θέση είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον, γιατί η απάντησή του διαμορφώνει τους νέους συσχετισμούς μέσα στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Στις εκλογές του 2024, ο Νίκος Ανδρουλάκης ήρθε αντιμέτωπος με άλλους πέντε υποψηφίους – όμως εδώ και χρόνια σε εσωκομματικό επίπεδο δεν έχει συντεταγμένο αντίπαλο: το παπανδρεϊκό μπλοκ που στήριξε την υποψηφιότητα του Γιώργου Παπανδρέου το 2021 και βρέθηκε απέναντί του στο συνέδριο του 2022 δεν υπάρχει πια ενιαίο.

Παρά το κοινό σημείο αναφοράς, το 2024 τους βρήκε διασκορπισμένους σε μια σειρά από υποψηφίους, οι οποίοι φιλοδοξούν να καταμετρηθούν και σε αυτό το συνέδριο.

Ερίζουν για τη δεύτερη θέση

Τρεις μεγάλες τάσεις κάνουν αυτή τη στιγμή αγώνα δρόμου, εκτιμώντας πως έχουν πάρει τη δεύτερη θέση την περασμένη Κυριακή στις εκλογές συνέδρων – και γνωρίζοντας πως την πρώτη, με πάνω από 2.100 εκλεγμένους συνέδρους και την πλειοψηφία των αριστίνδην, που θα φτάσουν την επιρροή του στο 60%-65% του σώματος, κατέχει ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Ο Χάρης Δούκας, ο Παύλος Γερουλάνος και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης εκτιμούν και οι τρεις πως μπορούν να καταγράψουν τη δυναμική τους στην εκλογή Κεντρικής Επιτροπής, που θα τους εισαγάγει ως πόλους και στην κομματική σκηνή. Ο Δούκας έχει συγκεντρώσει την πλειοψηφία των συνέδρων του στην Αττική και έχει αναπτύξει την ατζέντα γύρω από τον αποκλεισμό κάθε συνεργασίας με τη ΝΔ – τονίζοντας πως «δεν φοβάται τις διαγραφές», εμφανώς προσπαθεί να διατηρήσει το δίπολο που αναμετρήθηκε στις τελευταίες εσωκομματικές εκλογές.

Τότε, ο Δούκας είχε στο πλευρό του τον βουλευτή Ανατολικής Αττικής, Μανώλη Χριστοδουλάκη – μια σειρά γεγονότων, ωστόσο, με αφορμή τη διάθεση διαλόγου του Δούκα με την πλευρά του Αλέξη Τσίπρα, έφερε τη ρήξη ανάμεσα στις δύο πλευρές. Ο Χριστοδουλάκης ως τώρα έχει αποφύγει τη δημόσια αντιπαράθεση με τον Ανδρουλάκη, έχει επιλέξει «παραταξιακό» αφήγημα, ωστόσο μίλησε εναντίον της διαγραφής Κωνσταντινόπουλου και κατέθεσε, για πρώτη φορά, μια δική του πλατφόρμα υπό τον τίτλο «Αλλαγή+».

Οι βλέψεις για την επόμενη μέρα είναι εμφανείς, εξού και η διάθεση καταμέτρησης, από τη στιγμή που ο ίδιος δεν εκτέθηκε στην κάλπη του 2024.  Η απάντηση στη μεριά Δούκα, που προέτρεπε σε «ψυχραιμία», «σοβαρότητα» και υπενθύμιζε πως ο ίδιος έχει βάλει «εδώ και χρόνια» διαχωριστική γραμμή με τη ΝΔ, δείχνει και τις σχέσεις των δύο πλευρών.

Πολλοί εκτιμούν πως η κοινή τους δεξαμενή του 2024 έχει δημιουργήσει επικαλύψεις συνέδρων μεταξύ τους, άρα είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς ποιος υπερτερεί, όμως έμπειροι παρατηρητές και από το ανδρουλακικό στρατόπεδο θεωρούν πως ο Χριστοδουλάκης (του οποίου το περιβάλλον είναι οργανωτικά δοκιμασμένο και εκτιμά πως πήγε πολύ καλά στην περιφέρεια, με αξιοπρεπή επίδοση και στην Αττική) έχει προβάδισμα μεταξύ των δύο – όλα, ωστόσο, θα φανούν στην κάλπη της Κεντρικής Επιτροπής.

Διαφορετική προσέγγιση επιχειρεί ο Παύλος Γερουλάνος, του οποίου η δυναμική έτσι κι αλλιώς βρίσκεται εκτός κομματικών τειχών – σχεδόν πέρασε στον δεύτερο γύρο του 2024 με ελάχιστη επιρροή στους κομματικούς μηχανισμούς. Αυτή τη φορά, επιδιώκει και την καταγραφή εντός, έχοντας τη μεγαλύτερή του δύναμη στα αστικά κέντρα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα) και διαλέγοντας τα πρόσωπα που θα επιχειρήσει να εκλέξει στην Κεντρική Επιτροπή, ώστε να είναι από αυτά που θα έχουν δυνατότητα παρέμβασης την επόμενη μέρα.

Το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών

Η συζήτηση σε κάθε πλευρά, πάντως, συνεχίζει να περιστρέφεται γύρω από το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών: παρότι όλοι συμφωνούν πως το ΠΑΣΟΚ σε καμία περίπτωση δεν θα συγκυβερνήσει με τη ΝΔ, ο τρόπος διατύπωσης στο συνέδριο δεν έχει εξακριβωθεί.

Στο στρατόπεδο του Χάρη Δούκα μιλούσαν εδώ και καιρό για την επικείμενη κατάθεση ενός ψηφίσματος, στο οποίο θα διατυπώνεται ρητά πως το ΠΑΣΟΚ δεν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ. Πάνω σε αυτό, η Χαριλάου Τρικούπη είχε σχολιάσει πως ο δήμαρχος Αθηναίων «κρούει ανοιχτές πόρτες» και πως η Εθνική Στρατηγική που θα παρουσιαστεί στο συνέδριο θα αφορά και την πασοκική στάση για τις συνεργασίες.

Την Πέμπτη, ωστόσο, ο Δούκας έκανε μια διαφορετική διατύπωση, παίρνοντας πίσω το ψήφισμα – το οποίο, στα συνέδρια, ψηφίζεται στο τέλος της τρίτης μέρας και δεν είναι δεσμευτικό: «Γιατί το λέμε ψήφισμα; Απόφαση (…) Λέω λοιπόν, όλοι μαζί, όσοι έχουμε κοινή αγωνία και κοινή διατύπωση, ή περίπου κοινή, να συνδιαμορφώσουμε, να συμβάλουμε στη συνδιαμόρφωση μιας κοινής πρότασης. Δεν θέλω, δηλαδή, να λέει κάποιος “είναι πρόταση Δούκα”, θέλω να λέμε “είναι πρόταση ΠΑΣΟΚ” και να συμβάλλουμε όλοι. Και θα πάρω πρωτοβουλίες να υπάρξει μια τέτοια κοινή προσπάθεια».

Ξεκαθάρισε, μάλιστα, πως αυτή η απόφαση θα περιλαμβάνει και τις πιθανές συνεργασίες – και αν αυτό σημαίνει «με Τσίπρα ή χωρίς Τσίπρα», μια παράμετρος που τίθεται ξανά και ξανά. Η πρόταση απόφασης, αντί ψηφίσματος, και η πρωτοβουλία συνεννόησης του δημάρχου Αθηναίων «κουμπώνει» και στις διατυπώσεις Γερουλάνου, ο οποίος μιλάει για «κάτι δεσμευτικό» για τη βάση που ανησυχεί – ενισχύοντας την αίσθηση πως ανάμεσα στις δύο πλευρές, αλλά και σε αυτή του Μιχάλη Κατρίνη, έχει διαμορφωθεί ένας δίαυλος επικοινωνίας – χωρίς βέβαια να είναι σαφές αν και σε ποιο επίπεδο θα ευοδωθεί. Η πρόταση απόφασης του Δούκα, σε κάθε περίπτωση, αναμένεται να κατατεθεί προς ενσωμάτωση στην κεντρική απόφαση. Και αν κάτι τέτοιο απορριφθεί, τότε θα τεθεί προς ψηφοφορία.

Από την πλευρά της Χαριλάου Τρικούπη έχουν ξεκαθαρίσει πως η μετεκλογική στρατηγική περιλαμβάνεται στο ευρύτερο πλάνο που θα περιγραφεί στο συνέδριο – δεν έχει όμως αποσαφηνιστεί αν θα επιχειρήσει να υπάρξει συνεννόηση με την πλευρά Δούκα όσον αφορά τη διατύπωση ή αν θα επιλέξει πιο σκληρή τακτική.

Προκρίνοντας, ενδεχομένως, την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής από την πρώτη μέρα, κατεβάζοντας την εισήγηση του προέδρου αντιπαραθετικά της πρότασης Δούκα ή προσθέτοντας κάτι άλλο, που θα μπορούσε να απομονώσει την πλευρά της Κοτζιά, όπως μια δέσμευση ηλεκτρονικού δημοψηφίσματος ώστε η βάση να πάρει την οριστική απόφαση στο ενδεχόμενο διπλών εκλογών.

Παράλληλα, σήμερα συνεδριάζει η Επιτροπή Καταστατικού, όπου ενδεχομένως να τεθούν επί τάπητος προτάσεις που αφορούν καταστατικές αλλαγές προς έγκριση για το συνέδριο – αν σε αυτές περιλαμβάνονται σημεία όπως η ενοποίηση του κόμματος (που αυτή τη στιγμή είναι συνασπισμός κομμάτων) για να πάρει το μπόνους σε περίπτωση που έρθει πρώτο ή η θέσπιση θητειών και σε άλλες θέσεις από τις υπάρχουσες, τότε εντάσεις δεν αναμένονται. Διαφορετικά θα είναι τα πράγματα αν στη συνεδρίαση τεθούν ζητήματα που αφορούν, για παράδειγμα, τον τρόπο εκλογής προέδρου.