Το ιταλικό ποδόσφαιρο μπροστά σε αδιέξοδο

Σε μια χώρα που το ποδόσφαιρο δεν θεωρείται άθλημα αλλά συγκαταλέγεται στα ιερά και τα όσιά της, είναι μέρος του DNA της κουλτούρας της, οι ρίζες του είναι τόσο βαθιές ώστε χρονολογούνται από την Αναγέννηση, με αγώνες όπως το Calcio Fiorentino, είναι αδιανόητο να απέχει από τρία συνεχόμενα Παγκόσμια Κύπελλα.

Η «Τρίτη Αποκάλυψη» της Ιταλίας ήταν η χειρότερη λόγω της αγωνίας που προκάλεσε στους πρωταγωνιστές της.

Το πιο ανησυχητικό είναι αυτό που έγραψε πολύ εύστοχα ο δημοσιογράφος Λουίτζι Γκαρλάντο στην «Γκατζέτα ντέλο Σπορτ» σχεδόν αμέσως μετά το νέο στραπάτσο: η απουσία της Ιταλίας από το Παγκόσμιο Κύπελλο γίνεται μια κανονικότητα.

Η συνήθεια στην ήττα, στη μετριότητα, όχι μόνο αγωνιστική. Από τα γερασμένα τσιμέντα, στις παλαιωμένες αθλητικές εγκαταστάσεις, την απουσία επενδύσεων.

Το αλάβαστρο του ιταλικού ποδοσφαίρου, της δεύτερης θρησκείας των εκατομμυρίων φιλάθλων του στη χώρα, απέκτησε έντονες ρυτίδες. Και ποιος λατρεύει σήμερα τις βαθιές χαραγματιές του χρόνου;

Το έντονο κοντράστ είναι δεδομένο. Η αποτυχία σε Μουντιάλ, Τσάμπιονς Λιγκ, η απουσία νέων μεγάλων ταλέντων, ενός Τότι, ενός Ντελ Πιέρο, ενός εμβληματικού Σιρέα ή Μαλντίνι απέναντι στα 30 μετάλλια στους τελευταίους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες που αποτελούν ιστορικό ρεκόρ.

Απέναντι στον Κίμι Αντονέλι τον δεύτερο νεαρότερο οδηγό της Φόρμουλα 1 που έκανε ακόμα και τους τιφόζι της Ferrari να αλλαξοπιστήσουν.

Απέναντι στον Σίνερ, τη χρυσή ρακέτα της νέας εποχής, την ομάδα ράγκμπι των Ατζούρι που νίκησε την Αγγλία για πρώτη φορά στο Six Nations. Τους παγκόσμιους πρωταθλητές στο βόλεϊ, σε άνδρες και γυναίκες.

Οι Ιταλοί αρχίζουν πλέον να αναρωτιούνται πολύ σοβαρά αν το ποδόσφαιρο παραμένει η βασιλική του αθλητισμού τους.

Η τελευταία παρουσία της σε Παγκόσμιο Κύπελλο ήταν πριν από 12 χρόνια και θα χρειαστούν τουλάχιστον άλλα τέσσερα για να επιστρέψει. Μια χαμένη ποδοσφαιρική γενιά στη μαύρη τρύπα της παθογένειας του Calcio.

Τα συμπτώματα ήταν εκεί, ποτέ δεν κρύφτηκαν, αλλά κανείς δεν τους έδωσε ποτέ σημασία.

Η τελευταία νίκη της Ιταλίας σε αγώνα νοκάουτ του Μουντιάλ ήταν στον τελικό του 2006, όταν κατέκτησε τον τελευταίο της τίτλο.

Στις δύο επόμενες διοργανώσεις κατάφερε να νικήσει μόλις μία φορά, ενώ απέτυχε να βγει από τους ομίλους ύστερα από απογοητευτικές εμφανίσεις. Το άλμα στο κενό είχε ήδη πραγματοποιηθεί αλλά οι Ιταλοί βαυκαλίζονταν με τις δάφνες του ένδοξου παρελθόντος.

Το άλλοτε κραταιό ιταλικό ποδόσφαιρο που αποτελούσε προορισμό των πιο ταλαντούχων ποδοσφαιριστών του κόσμου τις δεκαετίες του 1980 και 1990 έπαψε να υφίσταται εδώ και καιρό.

Μια ματιά στα πεπραγμένα των εκπροσώπων του στο Τσάμπιονς Λιγκ θα πείσει και τον πιο δύσπιστο. Η τελευταία φορά που κατέκτησε ιταλική ομάδα το Τσάμπιονς Λιγκ ήταν το 2010, η Ιντερ.

Στα φετινά προημιτελικά δεν υπάρχει εκπρόσωπός του, όπως συνέβη και πριν από δύο χρόνια. Ακόμα και η συμμετοχή της Ιντερ στον περυσινό τελικό σημαδεύτηκε από αρνητικό ρεκόρ – ήττα με 5-0 από την Παρί Σεν Ζερμέν.

Ακόμα και ο άθλος της κατάκτησης του Euro το 2021 στο σπίτι της Αγγλίας λερώθηκε από τη μετέπειτα αποτυχία των Ατζούρι να προκριθούν στο Παγκόσμιο Κύπελλο. Ο αρχιτέκτονας Μαντσίνι άφησε στα κρύα του λουτρού την ομάδα για τα δολάρια των Σαουδαράβων, ενώ ο διάδοχός του Σπαλέτι προδόθηκε από τους ίδιους ανθρώπους που του εμπιστεύτηκαν τη Σκουάντρα Ατζούρα.

Η ιστορική φιγούρα του ιταλικού ποδοσφαίρου και άλλοτε δεξί χέρι του Σίλβιο Μπερλουσκόνι στη μεγάλη Μίλαν, Αντριάνο Γκαλιάνι είπε το αυτονόητο: «Η εθνική ομάδα είναι το προϊόν του πρωταθλήματος».

Στη λίστα με τους πρώτους σκόρερ φέτος ο καλύτερος Ιταλός, ο Μόιζε Κεν βρίσκεται στη 13η θέση με οκτώ γκολ, όπως ο συμπατριώτης του Σκαμάκα, όταν στην κορυφή δεσπόζουν ο Αργεντινός Λαουτάρο Μαρτίνες με 14 γκολ και ο δικός μας Τάσος Δουβίκας με 11.

Το 1982 που η Ιταλία κατέκτησε τον τρίτο παγκόσμιο τίτλο της στις πρώτες θέσεις βρίσκονταν τέσσερις Ιταλοί – Προύτσο, Μπίβι, Πελεγκρίνι, Βίρντις – ενώ πιο πίσω ακολουθούσαν παικταράδες όπως ο Μαντσίνι, ο Αλτομπέλι, ο Γκρατσιάνι και ο Μπρούνο Κόντι.

Ο τελευταίος παίκτης που αγωνιζόταν σε ιταλική ομάδα και κατέκτησε τη Χρυσή Μπάλα είναι ο Κακά της Μίλαν, το 2007 όταν στις δεκαετίες του 1980 και 1990 θεωρούνταν φυσικό να αναδεικνύονται νικητές που πρωταγωνιστούσαν στη Serie A – Ρόσι, Πλατινί, Γκούλιτ, Φαν Μπάστεν, Ματέους, Μπάτζιο, Γουεά, Ρονάλντο, Ζιντάν και αργότερα Νέντβεντ, Σεβτσένκο.

«Το ιταλικό ποδόσφαιρο έχει αλλάξει ριζικά», εξηγεί ο Γκαλιάνι. «Κάποτε είχαμε σπουδαίους πρωταθλητές στη Serie A, με Ιταλούς και ξένους νικητές της Χρυσής Μπάλας.

Τη δεκαετία του 1990, η Ιταλία κυριάρχησε στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, με τις ιταλικές ομάδες να φτάνουν στους τελικούς του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, του Κυπέλλου Κυπελλούχων και του Κυπέλλου UEFA. Σήμερα, η Serie A έχει γίνει ένα μεταβατικό πρωτάθλημα και μόνο το 30% των παικτών που είναι επιλέξιμοι για την εθνική ομάδα αγωνίζονται στη διοργάνωση».

Ο Γκαλιάνι τόνισε επίσης πως έχει επιδεινωθεί η οργάνωση του παιχνιδιού: «Η κυκλοφορία της μπάλας στη Serie A είναι από τις πιο αργές στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και η ταχύτητα των κορυφαίων παικτών έχει επίσης μειωθεί».

Για τον ιταλό παράγοντα, η κρίση πρέπει να αναλυθεί συνολικά, χωρίς να δείχνουμε με το δάχτυλο μεμονωμένους ενόχους όπως τον πρόεδρο της ομοσπονδίας ή τον προπονητή, αλλά αμφισβητώντας ολόκληρο το σύστημα.

Ενα από τα βασικά σημεία του επιχειρήματος του Γκαλιάνι αφορά τις ακαδημίες νέων, οι οποίες έχουν υποστεί βαθιές αλλαγές σήμερα.

«Τα παιδιά μπορούν να φύγουν σε οποιαδήποτε ηλικία και αυτό έχει μειώσει το ενδιαφέρον των συλλόγων να επενδύσουν σε ομάδες νέων», είπε. «Αν θέλουμε να αντιστρέψουμε την τάση, πρέπει να παρέμβουμε από κάτω προς τα πάνω, από τις ακαδημίες νέων μέχρι την εθνική ομάδα».