Μετά το συνέδριο, πριν από την κάλπη
Με το συνέδριό του, το ΠΑΣΟΚ ολοκλήρωσε μια μεγάλη στροφή. Στροφή 360 μοιρών. Επέστρεψε στο ίδιο ακριβώς σημείο όπου βρισκόταν την επαύριο της εκλογής αρχηγού, πριν από ενάμιση χρόνο – με τη διαφορά ότι η λυδία λίθος της κάλπης απέχει πια μήνες και όχι χρόνια.
Η εξέλιξη αυτή δεν έχει αναγκαστικά αρνητική ανάγνωση, αν σκεφθεί κανείς ότι στο μεσοδιάστημα το κόμμα ήταν διαρκώς σε χειρότερη κατάσταση από ό,τι στην αρχή του κύκλου ή σήμερα.
Αντίθετα, για τη Νέα Δημοκρατία η επιδείνωση επιταχύνεται ραγδαία. Παρά τους κοινοβουλευτικούς λεονταρισμούς για «αρνιά που θέλουν να έρθει το Πάσχα», ο κ. Μητσοτάκης θα επιλέξει άμεση προσφυγή στις κάλπες μόνο ως έσχατη λύση, λύση απελπισίας.
Δηλαδή, μόνο εάν ξέρει πως έρχονται νέα στοιχεία για τις υποκλοπές ή/και τον ΟΠΕΚΕΠΕ, στη βάση των οποίων η κυβέρνησή του απλώς δεν θα μπορεί να σταθεί. Εκλογές τώρα σημαίνει εκλογές με κεντρικό ζήτημα τη διαφθορά και τη θεσμική εκτροπή. Ταυτόχρονα, το δίλημμα της σταθερότητας θα σκιάζεται όλο και περισσότερο από τα ερωτήματα για τις αντοχές της οικονομίας, ενώ τα διάφορα pass έχουν εξαντλήσει την κοινωνική δυναμική τους.
Τώρα πια, λιγότερο ικανοποιούν και περισσότερο ανοίγουν την όρεξη για εντονότερες διεκδικήσεις που η κυβέρνηση κάποια στιγμή θα είναι αδύνατο να ικανοποιήσει. Και τότε ακόμη και οι δικοί του εκλογείς θα θεωρήσουν πως ο Πρωθυπουργός «έδωσε ό,τι είχε να δώσει».
Αυτά δεν μεταφράζονται αυτόματα σε κέρδη για το ΠΑΣΟΚ, παρότι η ευκαιρία είναι μεγάλη. Καθώς εκλαμβάνεται ως μέρος του συστήματος εξουσίας στη χώρα (επιχείρημα που ενισχύουν, για παράδειγμα, η εμπλοκή έστω τοπικών στελεχών του στην υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ ή η περίπτωση του προέδρου της ΓΣΕΕ), δεν ευνοείται από εκλογές σε κλίμα σκανδάλων, διαφθοράς και γενικευμένης αποστροφής προς το κατεστημένο.
Εκεί θα δρέψει τα «σταφύλια της οργής» η πανσπερμία των αντισυστημικών – από τον κ. Βελόπουλο έως την κα Κωνσταντοπούλου, προπάντων όμως ευνοείται το υπό ίδρυση κόμμα Καρυστιανού, που έχει δεδηλωμένη αρχή ότι δεν θα συμπεριλαμβάνει ούτε έναν υποψήφιο με πολιτική προϋπηρεσία.
Ο κ. Τσίπρας μετεωρίζεται ανάμεσα στην αναβάπτιση στον ριζοσπαστισμό, με αμφίβολα αποτελέσματα, ή τη συνέχιση της μετατόπισης προς το Κέντρο, σε δυσμενές περιβάλλον.
Το ΠΑΣΟΚ έχει κάνει δύο θεμελιώδεις επιλογές. Η πρώτη είναι η λεγόμενη «αυτόνομη πορεία», με στόχο την «πρώτη θέση έστω και με μια ψήφο». Η δεύτερη αφορά την απόρριψη κάθε ιδέας κυβερνητικής συνεργασίας όχι απλώς με τον κ. Μητσοτάκη αλλά με τη ΝΔ.
Οι εξελίξεις βοηθούν σε αυτή την κατεύθυνση, τα τελικά ποσοστά όμως είναι αυτά που θα βαρύνουν στην πλάστιγγα. Σε προεκλογική φορά, είτε σε λίγες εβδομάδες είτε σε λίγους μήνες, τα ερωτήματα, αφορούν τα απτά ζητήματα της πιθανής αυριανής εξουσίας.
Τους δυνητικούς συμμάχους: αποκλείοντας τη ΝΔ, οι επιλογές δεν είναι πολλές και όλες επισφαλείς. Το πρόγραμμα: από τα πολλά που περιλαμβάνει το πράγματι συνεκτικό και πλήρες σχέδιο του ΠΑΣΟΚ, τι είναι διαπραγματεύσιμο και τι συνιστά κόκκινη γραμμή.
Και αναπόφευτκα τα πρόσωπα: όπως όταν ο Κώστας Καραμανλής το 2004 αμφισβήτησε μια 12ετή διακυβέρνηση, οι πολίτες θα θέλουν να ξέρουν ψηφίζοντας ΠΑΣΟΚ ποιος θα διαχειρίζεται τουλάχιστον τα βασικά: την οικονομία, τη διοίκηση, τα θεσμικά ζητήματα. Θα ζητούν ένα επιτελείο – με ονόματα που να προσδίδουν αξιοπιστία για τη διαχείριση κρίσιμων χαρτοφυλακίων, και μάλιστα σε συνθήκες διεθνούς κρίσης. Χωρίς απαντήσεις – και γρήγορα! – τα κυβερνητικά δεινά δεν συνιστούν αναγκαστικά ευλογία.