Αλλάζουν όλα στις καθημερινές συναλλαγές: Τι φέρνει το ψηφιακό ευρώ το 2029, ποια τα οφέλη
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχωρά σταθερά προς την υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ, με στόχο την επίσημη κυκλοφορία του το 2029. Το νέο ψηφιακό νόμισμα θα επιτρέπει offline πληρωμές, εξασφαλίζοντας ιδιωτικότητα στις συναλλαγές των πολιτών και αποτελώντας ανταγωνιστική εναλλακτική έναντι των μετρητών. Πριν από την επίσημη διάθεση, θα προηγηθεί πιλοτική κυκλοφορία διάρκειας ενός έτους.
Σύμφωνα με την έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος που παρουσιάστηκε την περασμένη Δευτέρα, η διαδικασία έχει περάσει πλέον από τη φάση του σχεδιασμού σε εκείνη της τεχνικής υλοποίησης. Η τρίτη φάση, που καλύπτει το διάστημα Οκτώβριος 2025 – Σεπτέμβριος 2027, επικεντρώνεται στην ανάπτυξη της υποδομής και στην επιχειρησιακή προετοιμασία του συστήματος.
Οι εργασίες της φάσης αυτής κινούνται σε τρεις άξονες: την τεχνική ετοιμότητα μέσω ανάπτυξης υποδομής και προτύπων, την προετοιμασία πιλοτικών δοκιμών και τη συνεργασία με φορείς της αγοράς για την οριστικοποίηση του εγχειριδίου κανόνων. Η περίοδος αυτή αποτελεί κρίσιμη «γέφυρα» μεταξύ σχεδιασμού και πρακτικής εφαρμογής, με στόχο να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με ασφάλεια, αξιοπιστία και ευρεία αποδοχή στην ευρωζώνη.
Οι φάσεις προς την υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ
Όπως καταγράφεται στην έκθεση του Διοικητή της ΤτΕ Γιάννη Στουρνάρα, η πρώτη φάση, η λεγόμενη φάση διερεύνησης (Οκτώβριος 2020 – Οκτώβριος 2023), επικεντρώθηκε στη σκοπιμότητα και στα βασικά χαρακτηριστικά του ψηφιακού ευρώ. Προτεραιότητα δόθηκε στην προστασία της ιδιωτικότητας, στην προσβασιμότητα για όλους τους πολίτες και στη συμπληρωματική λειτουργία του με τα μετρητά. Η φάση ολοκληρώθηκε με την έγκριση στρατηγικού πλαισίου που άνοιξε τον δρόμο για τα επόμενα βήματα.
Η δεύτερη φάση, προετοιμασίας (Νοέμβριος 2023 – Οκτώβριος 2025), σηματοδότησε τη μετάβαση στον πρακτικό σχεδιασμό. Το Ευρωσύστημα εργάστηκε για τον καθορισμό των τεχνικών χαρακτηριστικών και τη συνεργασία με τράπεζες και παρόχους πληρωμών. Κομβικό σημείο αποτέλεσε η πρώτη έκδοση του εγχειριδίου κανόνων (Rulebook), που καθορίζει τους κανόνες λειτουργίας και τους ρόλους όλων των συμμετεχόντων.
Η τέταρτη φάση, από Σεπτέμβριο 2027 έως Σεπτέμβριο 2028, θα περιλαμβάνει πιλοτική άσκηση διάρκειας δώδεκα μηνών. Εφόσον η σχετική νομοθεσία εγκριθεί έως το τέλος του 2026, επιλεγμένοι πάροχοι πληρωμών θα συνεργαστούν με το Ευρωσύστημα για τη δοκιμή της τεχνικής και λειτουργικής ετοιμότητας. Οι τελικές αποφάσεις για την επίσημη κυκλοφορία θα ληφθούν από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ, μόλις τεθεί σε ισχύ το νομοθετικό πλαίσιο.
Τα οφέλη του ψηφιακού ευρώ
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει ένα σύγχρονο και ασφαλές μέσο πληρωμής για όλους τους πολίτες της ευρωζώνης. Θα είναι καθολικά αποδεκτό για πληρωμές εντός της ζώνης του ευρώ και, υπό προϋποθέσεις, και εκτός αυτής.
Παράλληλα, θα αξιοποιεί υπάρχουσες υποδομές, μειώνοντας το κόστος προσαρμογής της αγοράς, ενώ θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα πληρωμών, περιορίζοντας την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
Μεταξύ των πλεονεκτημάτων περιλαμβάνονται οι offline συναλλαγές, η ενίσχυση της καινοτομίας και η ανάπτυξη νέων προϊόντων από τις τράπεζες και τους παρόχους πληρωμών. Το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με τα υψηλότερα πρότυπα ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Όπως υπογραμμίζει η Τράπεζα της Ελλάδος, «το ψηφιακό ευρώ έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς ενισχύει τη νομισματική κυριαρχία στη ζώνη του ευρώ και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χώρου πληρωμών. Προσφέρει μια αξιόπιστη δημόσια εναλλακτική λύση σε χρήμα κεντρικής τράπεζας έναντι των διαθέσιμων ιδιωτικών μέσων πληρωμών και στηρίζει την καινοτομία. Παράλληλα, συμβάλλει στη χρηματοοικονομική ένταξη, παρέχοντας τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία».