Συναγερμός στην Ευρώπη για τις τιμές της ενέργειας
Μεγαλώνουν συνεχώς οι φόβοι για το πλήγμα που θα φέρει στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τα δημόσια οικονομικά στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η νέα κλιμάκωση της ένταξης οδήγησε ξανά χθες το αργό πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι καταγράφοντας άνοδο της τάξης του 7%.
Η κατάσταση βρίσκεται στο επίκεντρο και της εαρινής συνόδου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που ξεκίνησε χθες, με τις προβλέψεις για ανάπτυξη να παρουσιάζονται σήμερα στα πλαίσια της έκθεσης για τις Παγκόσμιες Οικονομικές Προοπτικές (World Economic Outlook – WEO). Το αργό πετρέλαιο Brent είχε αυξηθεί κατά 41% από την έναρξη του πολέμου.
Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη αυξανόταν 7% στα 47 ευρώ η μεγαβατώρα, ανεβάζοντας τα κέρδη στο 50% από την περίοδο πριν τον πόλεμο. Οι αυξήσεις αυτές καταγράφονταν μετά την ανακοίνωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα ξεκινούσαν πλήρη ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ.
Την ίδια στιγμή, συναγερμός έχει χτυπήσει στις Βρυξέλλες με την Κομισιόν να αναζητά τρόπους για να αντισταθμιστούν οι πολύ υψηλές πλέον τιμές της ενέργειας μέσω πιθανής μείωσης των φόρων που συνδέονται με τις τιμές αυτές.
Αναζητά λύσεις η ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται από την επόμενη εβδομάδα να προτείνει τη μείωση των ενεργειακών φόρων και των χρεώσεων του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, ώστε να ενισχυθεί η υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών και να μετριαστεί το πλήγμα από την αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ανέφεραν πηγές του Bloomberg. Η Κομισιόν στις 22 Απριλίου πρόκειται να παρουσιάσει προσχέδιο προτεινόμενων δράσεων για την άμβλυνση του αντίκτυπου των πολύ ακριβών πλέον καυσίμων στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ όσο διαρκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει εντείνει τις ανησυχίες για τις επίμονα υψηλές τιμές ενέργειας, σημειώνεται. Οι τιμές της ενέργειας έχουν βρεθεί στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας της ΕΕ λόγω φόβων, μεταξύ άλλων, για τη μείωση της ανταγωνιστικότητας της ηπείρου σε σύγκριση με την Κίνα και τις ΗΠΑ. Επίσης η ακρίβεια αρχίζει να δημιουργεί πλέον μεγάλο πολιτικό κόστος σε κυβερνήσεις.
Το προσχέδιο αυτό της Κομισιόν θα δημοσιευτεί μία ημέρα πριν από την άτυπη συνάντηση των ηγετών της ΕΕ, οι οποίοι έχουν καλέσει ήδη την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει μέτρα για την ελάφρυνση του βάρους των τιμών ενέργειας για τις βιομηχανίες. Το σχέδιο της επόμενης εβδομάδας μπορεί να περιλαμβάνει ορισμένες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την επιβολή φόρων κερδών σε ενεργειακές εταιρείες. Ομως δεν αναμενόταν να συσταθεί κάτι τέτοιο ως εργαλείο σε ολόκληρη την ΕΕ, «εν μέσω αποκλινουσών απόψεων μεταξύ των κρατών – μελών», όπως τις χαρακτήριζαν οι πηγές. Την περασμένη εβδομάδα οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Αυστρίας και της Πορτογαλίας είχαν καλέσει την ΕΕ να φορολογήσει τα κέρδη που έχουν οι ενεργειακές εταιρείες ως αποτέλεσμα του πολέμου.
Περιθώρια ελιγμών
Αναλυτές σημείωναν πάντως ότι η Κομισιόν είχε περιορισμένο περιθώριο ελιγμών, ειδικά καθώς τα περισσότερα κράτη – μέλη επιδιώκουν εθνικές λύσεις προσαρμοσμένες στις πολιτικές και οικονομικές τους ανάγκες, αναφερόταν. Αντί να εισαγάγει επιθετικές αλλαγές, «η εργαλειοθήκη της επιτροπής θα στοχεύει στη διασφάλιση συντονισμένης προσέγγισης που θα αποφεύγει την αύξηση του πληθωρισμού και των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η ήπειρος θα συνεχίσει να μειώνει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα», σύμφωνα με το Bloomberg.
Η εξάρτηση της ΕΕ από ενεργειακό εφοδιασμό απευθείας από τη Μέση Ανατολή θεωρούνταν περιορισμένη, αλλά η μεγάλη εξάρτησή της συνολικά από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων την καθιστά ευάλωτη σε παγκόσμιες τιμολογιακές κρίσεις σχολίαζαν οι αναλυτές.