Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να φέρει πανεπιστημικαού επιπέδου ιατρική φροντίδα σε όλους;

Από την ασφυκτική πραγματικότητα των νοσοκομείων σε ένα νέο μοντέλο περίθαλψης, όπου γιατροί, δεδομένα και τεχνητή νοημοσύνη συνεργάζονται με επίκεντρο τον ασθενή

Για εκατομμύρια ανθρώπους, η πρόσβαση σε ένα σύγχρονο σύστημα υγείας δεν σημαίνει απαραίτητα και πρόσβαση σε καλή ιατρική φροντίδα.

Η εμπειρία του δημοσιογράφου που περιγράφει την πολυετή περιπέτεια υγείας της συζύγου του στις Ηνωμένες Πολιτείες αποτυπώνει με χαρακτηριστικό τρόπο τις αδυναμίες ενός συστήματος όπου οι ασθενείς συχνά χάνονται ανάμεσα σε νοσοκομεία, ειδικότητες, εξετάσεις και ηλεκτρονικούς φακέλους.

Η εικόνα αλλάζει δραματικά όταν η οικογένεια φτάνει στη Mayo Clinic, στο Ρότσεστερ της Μινεσότα. Εκεί ανακαλύπτει ένα διαφορετικό μοντέλο περίθαλψης: γιατροί που συνεργάζονται ως ομάδα, νοσηλευτές με διαχειρίσιμο αριθμό ασθενών, εξετάσεις και απεικονιστικές διαδικασίες που οργανώνονται άμεσα και, κυρίως, μια κουλτούρα που έχει στο επίκεντρο τον ίδιο τον ασθενή.

Οικοσύστημα ιατρικών δεδομένων

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο, όμως, βρίσκεται αλλού: στην αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Η Mayo έχει αναπτύξει ένα τεράστιο οικοσύστημα ιατρικών δεδομένων, τα οποία μπορούν να οργανωθούν και να αναλυθούν με τη βοήθεια αλγορίθμων. Στόχος είναι οι γιατροί να μπορούν να αξιοποιούν γρήγορα τη συσσωρευμένη γνώση από εκατομμύρια περιστατικά, εργαστηριακές εξετάσεις και κλινικές μελέτες,

διαίτερα όταν αντιμετωπίζουν σύνθετες περιπτώσεις που απαιτούν τη συνεργασία πολλών ειδικοτήτων.

Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Mayo Clinic, Gianrico Farrugia, υποστηρίζει ότι αυτή η τεχνολογία θα μπορούσε να επιτρέψει ακόμη και σε ένα μικρό νοσοκομείο να αξιοποιεί γνώση αντίστοιχη με εκείνη που διαθέτει ένα κορυφαίο ιατρικό κέντρο, χωρίς να χρειάζεται να συγκεντρώσει χιλιάδες εξειδικευμένους γιατρούς.

Η προοπτική είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους ασθενείς με χρόνια ή σύνθετα προβλήματα υγείας. Στο μέλλον, ο ιατρικός φάκελος θα μπορούσε να λειτουργεί ως ένας ενιαίος, ασφαλής και «έξυπνος» ψηφιακός χάρτης της υγείας κάθε ανθρώπου.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εντοπίζει πιθανούς κινδύνους, να συντονίζει ραντεβού και ειδικότητες, να αναλύει εξετάσεις, να εντοπίζει πιθανές αλληλεπιδράσεις φαρμάκων και να ειδοποιεί τους γιατρούς όταν η κατάσταση ενός ασθενούς αλλάζει.

Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι να αντικαταστήσει η τεχνολογία τον γιατρό. Είναι να απαλλάξει τον γιατρό από μέρος της γραφειοκρατίας και της αποσπασματικής πληροφόρησης, ώστε να μπορεί να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στον άνθρωπο που έχει απέναντί του.

Η τεχνολογία, άλλωστε, υπάρχει ήδη. Αυτό που λείπει είναι η οργάνωση, η σωστή αξιοποίηση των δεδομένων και —κυρίως— η πολιτική και θεσμική βούληση για να σχεδιαστεί ένα σύστημα υγείας γύρω από τις πραγματικές ανάγκες του ασθενούς.

Ίσως, τελικά, το μεγάλο στοίχημα της τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία να μην είναι να δημιουργήσει μια «μηχανή-γιατρό», αλλά να κάνει την καλύτερη ανθρώπινη ιατρική διαθέσιμη σε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους.