هشدار نسبت به افزایش کینهتوزی نوجوانان در پی تداوم بازداشتها؛ تمرکز بر حل مشکلات، نه صرفا تنبیه
سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران نسبت به افزایش کینهتوزی نوجوانان به نظام قانونی و رسمی کشور در پی تداوم بازداشتها هشدار داد.
«جلالی ندوشن» سخنگوی انجمن علمی روانپزشکان ایران در گفتوگو با خبرنگار ایلنا در خصوص نوع برخورد با کودکان زیر ۱۸ سال که در حوادث اخیر بازداشت شدهاند، گفت: رویههای قضایی تا یک مرحلهای، تربیتی هستند و از جایی بهبعد، رویههای کنترلی میشوند. برای مثال یک قاتل سریالی را نمیتوانیم تغییر دهیم یا احتمالاً افراد درگیر قاچاق سازمانیافته انسان، که از نظر تاریخچه فردیشان نیز یک تاریخچه پر فراز و نشیب دارند، هیچسیستم قضایی به دنبال تغییر ماهوی این افراد نیست و تا جایی که ممکن است آنها را مقداری بازتوانی میکند و در واقع اساساً کنترل میشوند. اما وقتی مساله مربوط به کودک و نوجوان است، حتی دربارهی کودکان و نوجوانان بزهکار، چه برسد به کودکی که در یک فضای هیجانزده اعتراضی دستگیر میشود، رویکرد نباید کنترلی‑تنبیهی باشد؛ بلکه باید ارشادی و تربیتی باشد. در غیر این صورت، هر نوع اقدام قضایی نقض هدف اصلی خواهد شد.
به گفته وی، علت اصلی بروز این گونه رفتارها، ویژگیهای دورهی زندگی نوجوانی است؛ بهویژه عوامل انگیزشی که میتوانند منجر به ارتکاب بزههایی شوند. از جنبهی آسیبپذیری و شکنندگی افراد میتوان گفت فردی که در مواجهه با وضعیتهای اجتماعی ناعادلانه یا معترض به آنهاست، ممکن است تحت تأثیر هیجانات آرمانخواهی و حس حقجویی (که اگرچه شکل یا سازمان خاصی ندارد) عمل کند. چنین عمل بیپایانی باید در چارچوبی درست و مستدل نشان داده شود، به این معنا که رفتار او صرفاً ناشی از احساس نارضایتی نیست، بلکه نشانگر نیاز به پاسخگویی به مشکلات ساختاری است.