ԽՍՀՄ-ում Հայոց ցեղասպանության քննարկումը արգելված էր մինչև 1960-ականների կեսերը, երբ հայերի զանգվածային հայրենադարձության (1945–46, 1961–63) և դեստալինիզացիայի երկրորդ ալիքի (22-րդ համագումար, 1961 թ.) արդյունքում ստեղծվեց գոնե ինչ-որ քննարկման տարածք, որից հետո «պատնեշը ճեղքվեց», և Հայաստանում թեման նորմալիզացվեց։
