World News in Pashto

نن چهارشنبې د فبرورۍ یولسمه "ښځې او نجونې په ساینس کې" نړیواله ورځ ده. دا ورځ داسې مهال په نړۍ کې لمانځل کیږي چې نن په افغانستان کې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پرزده کړې د بندیز ۱۶۰۷ ورځې پوره شوې. د افغانستان لپاره د ملګروملتونو مرستندویه ماموریت یوناما وایي، له څه باندې څلورو کلونو راهیسې په افغانستان کې نجونې او ښځې له زده کړو او کارڅخه منع شوي چې دې محرومیت نه یوازې هغوی په ټولنیز ژوند کې څنډې ته کړي بلکې د هیواد د پرمختګ او اوږدمهاله سوکالۍ پروړاندې یې جدي خنډ رامنځته کړی. یوناما د دې ورځې... Читать дальше...

په پېښور کې د کرکټ مینه وال او لوبغاړي وايي، د ۲۰ اووره نړیوال جام په سیالیو کې د هند او پاکستان لوبې ته په تمه دي. ټاکل شوې چې دواړه لوبډلې د فبرورۍ پر ۱۵مه د کولمبو په لوبغالي کې یو بل ته مخامخ شي. دا تر هغې وروسته ده چې د پاکستان حکومت د فبرورۍ پر نهمه وویل چې د بنګلادېش، سري لنکا او متحده عربي اماراتو د کرکټ ادارو په غوښتنه یې له هند سره د سیالۍ نه کولو پرېکړه بېرته واخیسته. موږ پر دې موضوع په پېښور کې د کرکټ له مینه والو او لوبغاړو سره خبرې کړې دي.

داسې ورځې هم راغلي چې احمد تابش هجران په اوښکو ډکو سترګو له ښوونځي کور ته ستون شوی؛ د خپل جسمي ناتوانۍ له امله نه، بلکې د ملنډو، تمسخر او ورته د سپکو نومونو د اخیستلو له امله، چې ښايي ډیر کله یې له معلولیت هم درد ډیر و. هجران ۲۸ کلن دی، د کمپیوټر ساینس پوهنځي فارغ او د بلخ ولایت اوسېدونکی دی. هغه واده کړی او وایي له زېږون راهیسې د پښو معلولیت لري. نوموړي ازادي راډیو ته ووویل، ډېرې سختې ورځې یې تېرې کړې دي. "کله چې مکتب ته تلم، د ټولګیوالو او نورو خلکو د بدو خبرو له امله به کور ته راتلم، ډېر به مې... Читать дальше...

په افغانستان کې د پولیو یا ګوزڼ ضد واکسین د تازه کمپاین له پای ته رسېدو سره همهاله «پولیو څخه د پاک افغانستان» په نوم بنسټ اعلان کړی چې دې هیواد کې تر پنځه کلونه کم عمره ماشومان د پولیو د اخته کېدو له لوړ خطر سره مخ دي. دغه سازمان سې شنبه دسلواغلې یا دلوې په ۲۱ مه په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د دغو ماشومانو د معافیت کچه ټیټه ده، او له همدې امله اړینه ده چې د واکسین په ټولو کمپاینونو او دغه راز له یو ځای بل ته د تګ پر مهال واکسین شي. دا په داسې حال کې ده چې د تېرې جمعې په ورځ د افغانستان په اتلس ولایتونو... Читать дальше...

د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام ( یو این ډي پي ) په افغانستان کې کار او مالي سرچینو ته د ښځو د لاس رسي محدودیتونو ته په اشارې سره وايي، په افغانستان کې د ښځو تر سرپرستې لاندې نږدې ۸۸ سلنه کورنۍ د ژوند له بنسټیزو اړتیاوو بې برخې دي. دې ادارې په خپل تازه راپور کې کې چې چهارشنبه د سلواغلې یا دلوې ۲۲ مه یې خپور کړی ویلي په دغه هیواد کې اوس مهال یوازې ۷ سلنه ښځې له کوره بهر په کار بوختې دي. په راپور کې راغلي، په ځانګړي ډول د ښځو تر مشرۍ لاندې د کوچنیو او متوسطو سوداګریو لپار رسمي پورونو او مالي اعتبار ته لاس رسی ډېر محدود شوی دی. Читать дальше...

د بلوچستان حکومت د لسګونه "مطلوبو کسانو" په اړه د کره معلوماتو ورکولو پر سر انعام اعلان کړی دی. حکومت د فبرورۍ پر ۱۰مه د "۳۹ مطلوبو؛ کسانو یو نوملړ خپور کړی او ادعا یې کړې چې هغوی په "ترهګرۍ کې لاس" لري. په نوملړ کې د ځینو کسانو پر سر د څو لکو او د ځینو پر سر د لسګونه مېلیونه یا څو کروړه روپیو جایزه اعلان شوې ده. په حکومتي لېسټ کې د بلوڅ بېلتونپالو وسلوالو ډلو غړي او قوماندانان شامل دي. له دې پرته پکې په اروپا کې مېشت بېلتونپالي سیاستوالان براهمداغ بګټي، حربیار مري او شيرمحمد بګټي هم شامل دي. بلوڅ... Читать дальше...

د کرکټ د شل اورونو په نړیوال جام کې نن جنوبي افریقا په دوهم ځانګړي اوور کې افغانستان ته ماتې ورکړه. دا لوبه د هند د ګجرات ایالت په احمد اباد ښار کې د نریندرا مودي په ستر لوبغالې کې وشوه. لومړی بټنګ جنوبي افریقا وکړ چې یو سل او اووه اتیا منډې یې جوړې کړې، په ځواب کې یې افغانستان هم یو سل او اووه اتیا منډې وکړې، په دې ډول لوبه ځانګړي اوور ته ووته چې په دې اوور کې افغانستان اوولس منډې وکړې او جنوبي افریقا دا رنزونه پوره کړل چې له دې سره لوبه دوهم سوپر اوور ته ووته. په دوهم ځانګړي اوور کې جنوبي افریقا... Читать дальше...

د اسراییل صدراعظم واشنګتن ته له رسیدو سره سم د سې شنبې په ماښام د امریکا د ولسمشر له ځانګړي استازي سټیف ویټکوف او د ولسمشر ټرمپ له زوم جیرد کوشنر سره، چې د ایران او امریکا د روغې جوړې د خبرو مشري کوي، وکتل. د دې خبرو اترو جزییات نه دي خپاره شوي، خو دا خبرې د ډونالډ ټرمپ او نتنیاهو تر خبرو مخکې ترسره شوې دي. ټاکل شوې ده چې دا دواړه مشران نن په سپینه ماڼۍ کې وګوري. رویټرز اژانس د باخبره سرچینو په وینا راپور ورکړی چې اسراییل اندیښمن دی چې واشنګتن له تهران سره په خبرو اترو کې د محدود اټومي تړون په... Читать дальше...

د ۲۰ اووره کرکټ نړیوال جام د سیالیو په لړ کې د جنوبي افریقا ملي لوبډلې په دویم سوپر اوور کې افغانستان ته په څلورو منډو ماتې ورکړه. د سیالۍ پرېکړه په دوو سوپر اوورونو ځکه وشوه چې تر دې مخکې دوه ځلې مساوي شوې وه. د ګجرات د احمد اباد په نرېندرا مودي لوبغالي کې د فبرورۍ ۱۱مې د سیالۍ پچه افغانستان وګټله او لومړی یې توپ اچونه (بالېنګ) غوره کړ. د جنوبي افریقا لوبډلې په ټاکلیو ۲۰ اوورونو کې د شپږو لوبغاړو په سوځېدو ۱۸۷ منډې وکړې. راین رېکټلټن ۶۱ او کوېنټن ډي کاک ۵۹ منډې وکړې. د افغانستان عظمت الله عمرزي درې او راشد خان دوه وېکټې واخیستې. Читать дальше...

په کاناډا کې یوې ښځې نهه کسه وژلي او په لسګونو نور یې ټپیان کړې دي. دا پېښه د سې شنبې په ورځ د برټش کولمبیا په ټمبلر ریج سیمه کې رامنځته شوه. د کاناډا پولیسو په یوه بیان کې وویل چې د ټپيانو شمیر اووه ویشتو ته رسیږي چې دوه یې مرګوني دي. پولیسو د بریدګرې د هویت په اړه ډیر جزییات له رسنیو سره نه دې شریک کړي، دوی یوازې دومره ویلي دي چې برید کوونکې ځان وژلی دی. تر دې پېښې وروسته د کاناډا صدراعظم چې ټاکل شوې وه نن په مونیخ کې په نړیوال امنیتي کنفرانس برخه واخلي، د دې پېښې په خاطر خپل سفر وځنډاوه.

په افغانستان کې د ملګرو ملتو مرستندویه پلاوي( یوناما) د ساینس په برخه کې د ښځو او نجونو د نړیوالې ورځې په مناسبت نن په یوه بیان کې ویلي دي چې په افغانستان کې دا مهمه ورځ په ډیرې خواشینۍ سره لمانځو. یوناما په خپل بیان کې چې په خواله رسنیو کې یې شریک کړی دی زیاتوي چې یو زر شپږ سوه اووه ورځې کیږي چې د افغانستان واکمنو چارواکو له دولس کلونو څخه د پورته عمر نجونو پر مخ د زده کړې دروازې بندې کړې دي. یوناما په دې بیان کې یو ځل بیا په ټینګار سره له واکمنو چارواکو غوښتې دي چې دا بندیز لرې کړي. د فبروري یولسمه... Читать дальше...

د چين ځينو شرکتونو خپلې جوړې کړې هغه وسلې په سعودي عرب کې نندارې ته ايښې دي چې د ننۍ زمانې جنګونو او نړیوالو سره سیالۍ ته په کتو جوړې شوې دي. په دې وسلو کې جاسوسي ډرون الوتکې، د ماینونو پاکولو روبوټونه او د شپې نښه معلومونکي اوزار شامل دي. په نېږدې ټولو کې د مصنوعي زيرکتيا يا ارټېفیشل اینټېلیجنس پروګرامونه کارېدلي دي. دا وسله په اربونو ډالرو خرڅېږي.

د ازادۍ راډیو سهارنۍ خبري مجله، چارشنبې د سلواغې ۲۲مه