Ўзбекистон C 390 Millennium самолётини танлади: авиацияда янги босқич

3 февраль куни Embraer Сингапурдаги авиасалонда Ўзбекистон C-390 Millennium ҳарбий-транспорт самолёти учун буюртмачи эканини расман эълон қилди. Яъни гап шунчаки “янги техника” ҳақида эмас — гап ҳаво транспорти имкониятларини янгилаш, миссияларни тезлатиш ва қийин шароитда ҳам ишлай оладиган платформага ўтиш ҳақида кетяпти.

Маълум қилинишича, Ўзбекистон Ҳарбий-ҳаво кучлари ушбу самолётлардан асосан транспорт ва гуманитар вазифаларда фойдаланади. Энг муҳим жиҳат: Ўзбекистон бу турдаги самолётни эксплуатация қиладиган Марказий Осиёдаги биринчи давлатга айланади. Бу эса минтақа авиацияси учун ҳам “йўл очувчи” воқеа — кимдир бошлайди, қолганлар натижани кўриб қарор қилади.

Embraer Defense & Security раҳбари Бошко да Кошта Жуниор ҳам буни айниқса модернизация нуқтаи назаридан таъкидлади: Ўзбекистон ҳаво транспортини замонавийлаштиряпти, демак вазифалар тезлиги ва логистика сифати ҳам бошқача бўлади.

Энди самолётнинг ўзи ҳақида. XXI аср талаблари асосида лойиҳалаштирилган C-390 Millennium ўз синфида энг замонавий ҳарбий транспорт самолётларидан бири сифатида кўрсатилаяпти. У бошқа ўрта ўлчамли ҳарбий транспорт самолётларига нисбатан:

• кўпроқ фойдали юк кўтаради — 26 тоннагача;

• тезроқ учади — тахминан 470 узелгача;

• узоқроқ масофага бориш имкониятига эга.

Функционал рўйхат ҳам “кенг қўлланма”дек: юк ва қўшин ташиш, техника ва ходимларни десантлаштириш, тиббий эвакуация, қидирув-қутқарув, ёнғин ўчириш, гуманитар операциялар. Яъни бир самолёт — бир нечта сценарий. Бу нарса замонавий армия ва фавқулодда хизматлар учун жуда катта плюс.

Яна бир амалий афзаллик: у вақтинчалик ёки тупроқли учиш-қўниш йўлакларида ҳам ишлатилиши мумкин. Бундай шароитларда ишлай олиш — реал ҳаётда кўп “асқотадиган” хусусият, чунки ҳар миссия ҳам идеал аэродромда бўлмайди.

Қолаверса, KC-390 ускунаси билан жиҳозланган вариант ҳавода ёнилғи қуювчи сифатида ҳам ҳаракат қила олади. Милленниум НАТО тизимлари билан тўлиқ мос келиши, айниқса мослашувчан жанговар операциялар (ACE) учун қулайлиги ҳам қайд этилган.

Бу самолётга қизиқиш фақат Ўзбекистон билан чекланмаган. C-390 Millennium’ни аллақачон Бразилия, Португалия, Венгрия, Жанубий Корея, Нидерландия, Австрия, Чехия, Швеция, Словакия ва Литва ҳарбий-ҳаво кучлари ҳам танлагани айтилди.

Хулоса оддий: Ўзбекистон транспорт авиациясида “қадам” эмас, “сакраш” қиляпти. Энди асосий интрига — бу платформа орқали гуманитар ва логистика миссиялари қай даражада тезлашади, парвоз географияси қанчалик кенгаяди. Мухлислар тили билан айтсак: янги “двигатель” қўйилди, энди натижа таблода кўринади.