Ўзбекистонда февраль ойи инфляцияси ва озиқ-овқат нархлари таҳлили
Миллий статистика қўмитаси томонидан тақдим этилган маълумотларга кўра, 2026 йил февраль ойида Ўзбекистонда инфляция даражаси 0,6 фоизни ташкил этди. Иқтисодий кўрсаткичлар таҳлили шуни кўрсатадики, мамлакат истеъмол бозорида озиқ-овқат маҳсулотлари, хусусан, мева ва сабзавотлар нархида сезиларли тебранишлар кузатилган. Гарчи умумий инфляция даражаси барқарорликка интилаётган бўлса-да, айрим турдаги қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг нархларидаги ўзгаришлар аҳолининг кундалик харажатларига бевосита таъсир кўрсатмоқда.
Февраль ойида нархлар ўсиши бўйича етакчи ўринни помидор эгаллади. Унинг қиймати бир ой ичида 12,1 фоизга қимматлашган бўлса-да, ўтган йилнинг мос даври билан солиштирилганда нархлар 12,5 фоизга арзонроқ экани кузатилмоқда. Шунингдек, қиш мавсумида талаб юқори бўлган қовоқ нархи 11,7 фоизга ошди. Бироқ, 2025 йил февраль ойи кўрсаткичлари билан таққослаганда, қовоқ нархи ҳали ҳам 57,1 фоизга пастроқ даражада қолмоқда. Бу ҳолат ўтган йилги ҳосилдорлик ва сақлаш шароитлари билан боғлиқ бўлиши мумкин.
Бошқа турдаги маҳсулотлар нархида ҳам ўсиш тенденцияси кузатилди. Хусусан, картошка нархи 5,0 фоизга, булғор қалампири 4,2 фоизга, олма 4,1 фоизга, лимон 3,6 фоизга ҳамда банан 3,0 фоизга қимматлашди. Шунингдек, кундалик истеъмол маҳсулотлари ҳисобланган сабзи ва карам нархи 1,8 фоизга ошган. Йиллик ҳисобда эса сабзи 8,8 фоизга, карам эса 10,6 фоизга қимматроқ сотилмоқда. Бу ўзгаришлар ички бозордаги таклиф ҳажми ва логистика харажатлари билан изоҳланади.
Нархларнинг пасайиши кузатилган маҳсулотлар ҳам талайгина. Хусусан, бодринг нархи февраль ойида 13,8 фоизга арзонлашиб, ўтган йилга нисбатан 13,0 фоизга пастроқ даражага тушди. Шунингдек, мандарин 5,6 фоизга, апельсин 5,4 фоизга, лавлаги 1,7 фоизга ва пиёз 0,9 фоизга арзонлашди. Пиёз нархининг ўтган йилга нисбатан 3,0 фоизга пастлиги бозорларда таклифнинг етарли эканлигидан далолат беради.
Мутахассислар фикрича, мева ва сабзавотлар нархидаги бундай ўзгаришлар бир қанча омиллар, жумладан, мавсумийлик, ички бозордаги талаб ва таклиф мувозанати ҳамда маҳсулот етиштириш ҳажми билан чамбарчас боғлиқ. Қиш мавсумида иссиқхона маҳсулотларига бўлган талабнинг ортиши нархларга босим ўтказса, сақлаш омборларидаги захираларнинг ҳолати нархларни барқарорлаштиришда муҳим роль ўйнамоқда. Иқтисодий барқарорликни таъминлаш мақсадида ҳукумат томонидан ички бозорни сифатли ва арзон маҳсулотлар билан тўлдириш бўйича чора-тадбирлар давом эттирилмоқда.