Ўзбекистонда Тўловга қобилиятсизлик ишлари бўйича агентлик тузиладими?
Президент Шавкат Мирзиёев мамлакатимизда тўловга қобилиятсизлик институтини мукаммаллаштириш ва молиявий аҳволи оғирлашган тадбиркорлик субъектларини ўз вақтида қўллаб-қувватлаш борасида янги йўналишлар билан танишди. Бу борадаги тадбирларда хусусий бизнесни ривожлантириш, ишбилармонлар учун қулай муҳит яратиш ва уларнинг фаолиятини барқарорлаштириш бўйича изчил стратегиялар таъкидланди.
Маълум бўлишича, юртимизда 300 мингдан ортиқ якка тартибдаги тадбиркорлар ва 5,5 миллион ўзини ўзи банд қилган шахслар фаолият юритмоқда. Хусусий секторнинг иқтисодиётдаги ҳиссаси сўнгги беш йилда 45 фоиздан 58 фоизга ўсди. Жорий йилда кичик ва ўрта бизнесга 140 триллион сўм кредит ажратилиши, банклар томонидан жалб қилинган 8 миллиард долларлик ташқи ресурсларни маҳаллий тадбиркорликка йўналтириш, шунингдек, ишлаб чиқариш, савдо ва хизматлар инфратузилмасини яхшилаш учун ҳудудларга 20 триллион сўм маблағ ажратилиши белгиланди.
Шу билан бирга, ҳали ҳам молиявий қийинчиликка дуч келган корхоналарни эрта босқичда қўллаб-қувватлаш масаласи ечимини кутаётганини кўрсатди. Айниқса, фаолият кўрсатмайдиган ёки фаолияти тугатилган кичик корхоналар сонининг ортиши, амалдаги тизим кўпроқ корхонани расмий тугатишга йўналтирилганлигини намойиш этмоқда.
Таъкидланганидек, тўловга қобилиятсизлик таомиллари етарли даражада қўлланилмаяпти: молиявий аҳволи оғирлашган 93 мингта тадбиркорнинг фақат 10 мингтаси бўйича иш қўзғатилган. Судгача ва суд санацияси тизими самарали ишламаяпти, сўнгги беш йилда атиги 68 та корхонага санация қўлланилиб, фақат 7 тасининг фаолияти тикланган. Суд бошқарувчилари фаолиятида иш муддатлари бузилиши, асоссиз хулосалар ва сохта банкротлик аломатларини ўз вақтида текширмаслик ҳолатлари учраб туриши қайд этилди.
Янги институционал ёндашувлар таклиф этилди: Адлия вазирлиги ҳузурида Тўловга қобилиятсизлик ишлари бўйича агентлик ташкил этилиши, суд бошқарувчилари фаолиятини мувофиқлаштириш ва уларнинг малакасини ошириш учун Палата яратилиши назарда тутилмоқда. Шунингдек, кичик ва ўрта тадбиркорлар учун паст фоизли кредит линиялари, кредитларни санация қилиш ва молиявий тиклаш механизмлари жорий этилиши белгиланди.
Таъкидланишича, тўловга қобилиятсизлик жараёнларини рақамлаштириш муҳим аҳамиятга эга. Электрон платформа орқали барча аризалар, корхоналар ва суд бошқарувчилари реестри юритилади, жараёнлар оммавий ахборот учун очиқ қилинади ва мониторинг тезлаштирилади.
Президентнинг таъкидича, тадбиркорликни қўллаб-қувватлашда янги корхоналар ташкил этиш билан чекланмасдан, мавжуд бизнесни сақлаб қолиш, вақтинча қийинчиликка тушган корхоналарга ўз вақтида ёрдам бериш, уларни иқтисодий фаолликка қайтариш муҳимдир. Топшириқлар тўлиқ бажарилса, соҳада самарали бошқарув ва рақамли ечимлар орқали барқарорлик таъминланади.
