Ўзбекистонда электрон тижорат ва бонд омборлари ривожлантирилади

Ўзбекистон иқтисодиётида рақамли инқилобнинг янги босқичи бошланмоқда. Президент Шавкат Мирзиёев электрон тижоратни замон талаблари асосида ислоҳ қилиш ва халқаро тажрибада оммалашган «бонд омборлари» тизимини жорий этишга оид тақдимот билан танишди. Zamin.uz мамлакатимиз савдо тизимини тубдан ўзгартирувчи ушбу янгиликларнинг мазмун-моҳиятини таҳлил қилди.

Саккиз йилда 20 баробар ўсиш: Рақамлар нима дейди?

Охирги йилларда юртимизда интернет орқали савдо қилиш маданияти кескин юксалди. Электрон тижорат ҳажми 1,3 миллиард долларга етиб, соҳада 120 дан ортиқ платформалар муваффақиятли фаолият юритмоқда. Энг муҳими, бу тизим орқали 750 минг нафар юртдошимиз юқори даромадли иш ўринларига эга бўлди. Бироқ, жаҳон тажрибаси билан солиштирганда, бизда ҳали ишга солинмаган имкониятлар жуда бисёр. Масалан, дунёда чакана савдонинг 22 фоизи онлайн амалга оширилса, бизда бу кўрсаткич ҳозирча 4-4,6 фоиз атрофида.

Бонд омборлари — иқтисодий ўсишнинг янги драйвери

Электрон тижоратни янги босқичга олиб чиқиш учун «бонд омборлари» ташкил этиш таклиф этилмоқда. Бу қандай тизим?

• Тўловлар кечиктирилади: Четдан келтирилган товарлар божхона назорати остидаги махсус омборда сақланади.

• Сотилганда тўланади: Божхона тўловлари ва солиқлар товар омборда турганда эмас, балки у аниқ харидорга сотилган пайтда амалга оширилади. Бу тизим тадбиркорларнинг айланма маблағларини тежашга ва логистика харажатларини камайтиришга хизмат қилади.

«Импорт – бонд омбори – истеъмолчи» занжири

2026-2028 йилларда тажриба тариқасида янги механизм жорий этилади. Унга кўра, йирик халқаро маркетплейсларнинг омборлар тармоғи кенгайтирилиб, улар божхона ва солиқ тизимлари билан тўлиқ интеграция қилинади. Бу жараён камида 500 миллион доллар миқдорида тўғридан-тўғри инвестицияларни жалб қилиш учун йўл очади.

Замонавий инфратузилма ва экспорт имкониятлари

Бугунги кунда юртимиздаги омборларнинг атиги 34 фоизи юқори сифатли «А» тоифасига киради. Келгуси беш йилда эса 2,5 миллион квадрат метр замонавий майдонларга эҳтиёж туғилади. Бонд омборлари нафақат импортни енгиллаштиради, балки маҳаллий ишлаб чиқарувчиларимизга ўз маҳсулотларини ташқи бозорларга чиқаришда ҳам қулай кўприк вазифасини ўтайди.

Давлатимиз раҳбари соҳани шаффофлаштириш ва рақамли платформалар учун қулай муҳит яратиш бўйича мутасаддиларга қатъий топшириқлар берди. Бу эса яқин йилларда онлайн харидлар янада арзон, тезкор ва хавфсиз бўлишидан далолатдир.

Азиз муштарийлар, сиз онлайн харидларни афзал кўрасизми ёки анъанавий бозорларни? Бонд омборларининг ташкил этилиши товарлар нархига қандай таъсир қилади деб ўйлайсиз?