Доналд Трамп Ҳўрмуз бўғози бўйича Эронни кескин огоҳлантирди

АҚШ президенти Доналд Трамп Эронга нисбатан янги сиёсий баёнот билан чиқди. У Теҳронни Ҳўрмуз бўғози орқали ўтаётган нефт танкерларидан тўлов ундиришга уринишни тўхтатишга чақирди ва бу ҳаракатлар глобал энергетика бозори учун хавфли оқибатларга олиб келиши мумкинлигини таъкидлади.

Трамп ўзининг Truth Social платформасида эълон қилган баёнотида Эрон томонидан танкерлардан ҳақ ундирилаётгани ҳақидаги маълумотлар унинг эътиборига тушганини айтди. У бундай амалиётни дарҳол тўхтатиш кераклигини кескин огоҳлантирди ва агар бу хабарлар тасдиқланса, вазият жиддийлашишини билдирди.

Шунингдек, АҚШ раҳбари иккинчи постида Эроннинг Ҳўрмуз бўғози орқали нефт оқими масаласидаги сиёсатига танқид билдирди. У буни “жуда ёмон бошқарув” деб атаб, айрим ҳолларда буни адолатсизлик сифатида баҳолаш мумкинлигини ҳам қўшимча қилди. Трампнинг таъкидлашича, бу АҚШ ва Эрон ўртасида аввал келишилган қоидаларга тўғри келмайди.

Оқ уй раҳбари, шу билан бирга, Эроннинг ядровий қуролга эга бўлишига йўл қўймаслигини яна бир бор қатъий таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, Теҳроннинг “хатти-ҳаракатлари туфайли” бундай имконият умуман мавжуд бўлмайди. Шу билан бирга, у яқин келажакда нефт оқими яна тикланишига умид билдирди ва бу жараён Эрон иштирокида ёки усиз амалга ошишини айтиб ўтди.

Аввалроқ маълумотларга кўра, АҚШ ва Эрон ўртасида узоқ давом этган кескинликлардан сўнг вақтинчалик — икки ҳафталик ўт очишни тўхтатиш бўйича келишувга эришилган. Бу эса минтақадаги вазиятни нисбатан юмшатган.

Бироқ Теҳрон ҳукумати Ҳўрмуз бўғозини очиқ қолдиришга тайёр эканини билдирган бўлса-да, уни ўз назорати остида сақлаш ва у ердан ўтаётган кемалардан тўлов ундириш ниятини ҳам яширмаган. Бу эса халқаро бозорда янги баҳс-мунозараларга сабаб бўлмоқда.

Kpler таҳлилий компанияси маълумотларига кўра, ўт очишни тўхтатиш режими эълон қилинганидан кейин бўғоз орқали фақат бир неча кема ҳаракатланган, улар орасида Эрон байроғи остидаги танкерлар ҳам бор.

Мутахассислар фикрича, Ҳўрмуз бўғози дунё нефт ташувининг энг муҳим йўлакларидан бири ҳисобланади. Шу боис, ушбу ҳудуддаги ҳар қандай сиёсий ёки ҳарбий кескинлик глобал энергетика бозорига тўғридан-тўғри таъсир қилади. Олдинги кескинликлар пайтида нефт нархларининг кескин ошиши ҳам буни тасдиқлаган.

Таҳлилчилар Трампнинг сўнгги баёнотларини Эронга босимни кучайтиришнинг навбатдаги босқичи сифатида баҳоламоқда. Вазият эса халқаро ҳамжамият томонидан диққат билан кузатилмоқда.