Форс кўрфазида қайноқ жараён: Трамп Эронни қамал қилмоқда
Дунё нигоҳи яна Яқин Шарққа қадалди. АҚШ ва Эрон ўртасидаги кескинлик дипломатия чегараларидан чиқиб, амалий ҳарбий ҳаракатлар босқичига ўтмоқда. Zamin.uz Исломобод музокараларидан кейинги қалтис вазият ва Оқ уйнинг кескин қарори тафсилотларини тақдим этади.
CENTCOM қамал амалиётини бошлади
АҚШ Қуролли кучлари Марказий қўмондонлиги (CENTCOM) президент Дональд Трампнинг фармонига биноан, 13 апрель куни Тошкент вақти билан соат 19:00 дан эътиборан Эрон портларига нисбатан денгиз блокадасини жорий этди. Ушбу чеклов Форс ва Уммон кўрфазидаги барча Эрон соҳилбўйи ҳудудларини қамраб олади. Америка томони Ҳўрмуз бўғози орқали бошқа давлатларга тегишли кемаларнинг ҳаракатланишига тўсқинлик қилмаслигини билдирса-да, Эронга кирувчи ва у ердан чиқувчи барча транспорт воситалари қаттиқ назоратга олинади.
Музокараларнинг муваффақиятсиз якуни
Покистон пойтахтида ўтган 21 соатлик марафон музокаралар бирор ижобий натижа бермади. Асосий келишмовчиликлар Теҳроннинг ядровий дастури ва Ҳўрмуз бўғози устидан назорат масаласида юзага келган. Эрон томони бўғоз орқали ўтувчи кемалардан бож ундириш ҳуқуқини сақлаб қолишда туриб олган бўлса, Вашингтон буни «жаҳон шантажи» деб баҳоламоқда. АҚШ вице-президенти Жеймс Дэвид Вэнс вазиятни изоҳлар экан: «Келишувга эриша олмаганимиз Эрон учун биздан кўра ёмонроқ янгиликдир», — дея таъкидлади.
Нефть нархи осмонга сакради
Сиёсий муҳитнинг заҳарланиши жаҳон энергетика бозорига дарҳол таъсир кўрсатди. Музокаралар боши берк кўчага кириб қолгани ҳақидаги хабарлардан сўнг, Brent русумли хом нефть нархи бир баррель учун 102,50 долларгача кўтарилди. Ваҳоланки, бир неча кун аввал бу кўрсаткич 95 доллар атрофида эди.
Теҳроннинг жавоби ва Трампнинг таҳдиди
Эрон денгиз кучлари қўмондони Шаҳром Эроний АҚШнинг ушбу ҳаракатларини «кулгили ва бемаъни» деб атади. Унинг сўзларига кўра, Эрон флоти минтақадаги ҳар қандай тажовузкор қадамни синчковлик билан кузатмоқда. Бироқ Дональд Трамп ўз позициясида қатъий:
«Бизга ёки тинч кемаларга ўқ узган ҳар қандай эронлик кулга айлантирилади!» — деди Оқ уй раҳбари.
Ҳўрмуз бўғози: Тўсиқлар ва миналар
Айни дамда Ҳўрмуз бўғозидаги вазият ўта хавотирли. АҚШ Теҳронни бўғозни миналар билан тўсиб қўйишда айбламоқда ва «тозалаш» операциясини бошлашга шай. Ўз навбатида, Эрон ҳукумати якуний сиёсий келишувга эришилмагунча халқаро сув йўлини қайта очишдан бош тортмоқда.
Вазият соат сайин кескинлашиб бормоқда. Дипломатик тилнинг ўрнини ҳарбий таҳдидлар эгаллаётган бир пайтда, жаҳон ҳамжамияти воқеалар ривожини хавотир билан кузатмоқда.
Азиз муштарийлар, сизнингча, АҚШнинг ушбу денгиз қамали Эронни ён беришга мажбур қиладими ёки бу янги катта тўқнашувнинг бошланишими? Нефть нархи яна кўтарилади деб ўйлайсизми?