Разгортванне партызанскага руху на пастаўшчыне.
Актыўныя дзеянні супраць акупантаў на тэрыторыі Пастаўскага раёна праводзілі, апрача брыгады імя К. Я. Варашы- лава, партызанскія брыгады імя К. К. Ракасоўскага, М. Ф. Гастэлы, У. І. Леніна, 1-я брыгада імя А. В. Суворава, 1-я антыфашысцкая, асобныя атрады імя І. В. Сталіна, П. К. Панамарэнкі, а таксама спецгрупы НКДБ «Альфа» і «Паўночныя».
На тэрыторыі раёна апрача савецкіх партызан дзейнічалі і польскія ўзброеныя фарміраванні Арміі Краёвай (АК-акаўцы), якія падпарадкоўваліся польскаму эмігранцкаму ўраду ў Лондане. Адносіны паміж імі складваліся далёка не проста.
Былі спробы ўстанавіць сувязь, кабдзейнічаць сумесна супраць фашыстаў, але шчыльнага супрацоўніцтва не атрымлівалася. Акаўцы разглядалі Пастаўшчыну як частку Польшчы і не падпарадкоўваліся савецкаму кіраўніцтву.
Камандаванне савецкіх партызан рабіла ўсё, каб сітуацыя была пад яго поўным кантролем. Менавіта таму ў канцы 1943 года брыгада імя Варашылава і яшчэ 5 брыгад Вілейскага пар- тызанскага злучэння правялі буйную аперацыю па раззбраенні польскай пар- тызанскай брыгады Кміціца ў колькасці 640 чалавек, частка якіх была расстраляна. Пасля гэтага польскія партызанскія атрады пачалі праводзіць узброеныя выступленні не толькі супраць акупантаў, але і савецкіх партызанаў.
4 ліпеня 1944 года войскі 1-га Прыбалтыйскага фронту пад камандаваннем І. Баграмяна пасля вызвалення Полацка, Лепеля, Глыбокага пачалі наступленне ў напрамку на Паставы. Немцамі былі створаны ўмацаванні перад горадам, у вёсцы Юнькі, дзе і адбыліся найбольш жорсткія баі. Толькі з дапамогай танкаў Чырвонай Арміі ўдалося зламаць супраціўленне праціўніка і рушыць на Паставы.
5 ліпеня горад быў заняты падраздзяленнямі 145-й Віцебскай стралковай дывізіі. Вялікія страты нанесла вайна Паставам. Было спалена 86 хат, 46 разбурана часткова; у гета закатавана больш як 4000 чалавек.
Партызанскія фарміраванні прымалі ўдзел у вызваленні раё- на разам з часцямі Чырвонай Арміі, пасля чаго многія народныя мсціўцы ўліліся ў франтавыя часці.
авт: Ігар Пракаповіч
http://postavy.of.by/razgortvanne-partyizanskaga-ruhu-na-pastaushchyine/
